Ứng dụng khoa học, công nghệ nâng cao kỹ năng cho lao động vùng chè

Sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa đòi hỏi người lao động phải nắm kỹ thuật canh tác, quy trình chế biến và yêu cầu chất lượng sản phẩm. Tại Thái Nguyên, các hợp tác xã (HTX) đang hướng dẫn thành viên áp dụng kỹ thuật mới, tổ chức sản xuất theo chuỗi và đầu tư công nghệ chế biến. Qua đó, người dân từng bước thay đổi phương thức sản xuất, nâng cao chất lượng nông sản và ổn định thu nhập.

Hướng dẫn kỹ thuật, thay đổi cách sản xuất

Tại xã Tràng Xá, HTX Nông sản an toàn Liên Minh tổ chức sản xuất chè theo chuỗi liên kết, với 50 thành viên và vùng nguyên liệu 51ha. Khoảng 2/3 thành viên là người dân tộc thiểu số.

Tham gia HTX, các hộ được hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc chè theo tiêu chuẩn VietGAP; sử dụng phân bón, phòng trừ sâu bệnh và thu hái đúng thời điểm. Đây là những khâu trực tiếp quyết định chất lượng nguyên liệu và sản phẩm chè sau chế biến.

Các hộ dân được hợp tác xã hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc chè theo tiêu chuẩn VietGAP . Ảnh: HTX chè Liên Minh

Các hộ dân được hợp tác xã hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc chè theo tiêu chuẩn VietGAP . Ảnh: HTX chè Liên Minh

Trước đây, gia đình bà Nguyễn Thị Huệ, người dân tộc Tày, tự trồng, thu hái và tìm nơi tiêu thụ chè. Việc bán hàng gặp khó khăn nếu không tìm được đầu ra kịp thời, bởi chè tươi cần được đưa vào chế biến sớm để bảo đảm chất lượng. Khi tham gia HTX, gia đình bà có đầu ra ổn định hơn và được hướng dẫn thời điểm chăm sóc, thu hái phù hợp.

Bà Triệu Thị Liên, người dân tộc Dao, cũng được HTX hướng dẫn kỹ thuật trồng chè theo VietGAP, sử dụng phân bón và phòng trừ sâu bệnh. Việc áp dụng quy trình kỹ thuật giúp gia đình bà thay đổi cách sản xuất, nâng cao chất lượng chè và ổn định thu nhập.

Theo Giám đốc HTX Hoàng Thị Hải, cây chè là nguồn thu nhập quan trọng của các hộ dân trong vùng. HTX tổ chức liên kết từ khâu trồng, chăm sóc, thu hái đến chế biến và tiêu thụ. Nhờ đó, các hộ có điều kiện sản xuất theo quy trình chung, đồng thời được kết nối với thị trường tiêu thụ.

HTX hiện có 5 sản phẩm đạt OCOP 3 sao, gồm trà móc câu hảo hạng, trà tôm nõn Liên Minh, trà hoa đu đủ đực, trà hoa đu đủ đực với mật ong và trà Liên Minh. Ngoài cây chè, HTX còn trồng xen hoa đu đủ đực để tạo nguyên liệu cho các sản phẩm chế biến.

Để nâng cao chất lượng sản phẩm, HTX đầu tư cơ sở vật chất, nâng cấp công nghệ và cải tiến quy trình chế biến. Vùng nguyên liệu cung cấp từ 300kg đến 1 tấn chè tươi mỗi ngày. Sản phẩm được tiêu thụ tại Thái Nguyên, Nghệ An, Hà Tĩnh và thông qua các nhà phân phối.

Doanh thu của HTX đạt khoảng 450 triệu đồng mỗi tháng. Các hộ liên kết có thu nhập bình quân khoảng 17 triệu đồng/hộ/tháng. Nguồn thu từ cây chè giúp các gia đình trang trải sinh hoạt, đầu tư sản xuất và chăm lo việc học của con em.

Theo Chủ tịch UBND xã Tràng Xá Lý Hoàng Nguyên, HTX đã kết nối các hộ trồng chè trong sản xuất, chế biến và tìm kiếm thị trường. Mô hình chuyển từ sản xuất riêng lẻ sang liên kết theo chuỗi giá trị, chú trọng chất lượng và ứng dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật vào canh tác. Địa phương khuyến khích HTX đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Đầu tư công nghệ, mở rộng sinh kế cho lao động nông thôn

Quá trình phát triển từ các nhóm hộ liên kết thành HTX mở ra điều kiện để người dân mở rộng quy mô sản xuất, tiếp cận kỹ thuật mới và tổ chức sản xuất theo yêu cầu của thị trường. Thông qua mô hình này, các hộ từng bước tham gia vào chuỗi sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm.

HTX Yến Dương khởi đầu từ các nhóm hộ liên kết sản xuất nông sản sạch. Sau khi phát triển thành HTX, đơn vị tập trung sản xuất, chế biến các sản phẩm như bí xanh thơm, gạo nếp Tài, miến dong và măng khô. Hàng trăm hộ dân tham gia liên kết, sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ.

Thay vì bán nông sản theo phương thức nhỏ lẻ, HTX tổ chức sản xuất theo tiêu chuẩn chung, kết nối các hộ trong vùng nguyên liệu và đưa sản phẩm vào hệ thống siêu thị lớn, kênh thương mại điện tử. Theo thông tin từ HTX, giá trị sản phẩm tăng từ 2-3 lần so với sản xuất quy mô nhỏ.

Giám đốc HTX Ma Thị Ninh cho biết, khi mới thành lập, HTX có 8 thành viên, phần lớn là hộ nghèo và cận nghèo. Đến nay, cả 8 thành viên ban đầu đều đã thoát nghèo bền vững. HTX hiện có 20 thành viên chính thức và mạng lưới liên kết hơn 500 hộ dân.

Mô hình HTX Yến Dương cho thấy vai trò của việc tổ chức sản xuất theo quy trình chung. Các hộ không chỉ sản xuất nguyên liệu mà còn tham gia chuỗi liên kết với các khâu chế biến và tiêu thụ. Sản phẩm được đưa vào những kênh phân phối có yêu cầu về chất lượng, tạo động lực để người dân thay đổi phương thức canh tác và nâng cao giá trị nông sản.

HTX Tài Hoan cũng phát triển từ liên kết giữa các hộ làm miến dong. Từ sản xuất quy mô hộ, các thành viên từng bước chuẩn hóa quy trình, đầu tư thiết bị chế biến hiện đại và phát triển sản phẩm. Miến dong Tài Hoan đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia, được xuất khẩu sang thị trường châu Âu.

Việc đầu tư công nghệ chế biến giúp HTX mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao giá trị sản phẩm và tạo thêm việc làm. Hoạt động liên kết cũng giúp người trồng dong riềng có đầu ra, giá bán nguyên liệu tốt hơn và duy trì thu nhập. Qua đó, mô hình góp phần cải thiện sinh kế cho hàng trăm hộ dân tộc thiểu số.

Các HTX đang trực tiếp hướng dẫn thành viên kỹ thuật canh tác, tổ chức sản xuất theo tiêu chuẩn, đầu tư chế biến và tìm đầu ra cho sản phẩm. Qua quá trình tham gia các khâu này, người dân từng bước nâng cao kỹ năng, từ sản xuất nguyên liệu đến chế biến và tiêu thụ nông sản.

Khoa học, công nghệ được đưa vào sản xuất thông qua việc nâng cấp thiết bị, cải tiến quy trình chế biến và áp dụng tiêu chuẩn canh tác. Để đáp ứng yêu cầu này, người lao động cần được hướng dẫn kỹ thuật và thực hành trong quá trình sản xuất. Việc nâng cao kỹ năng vì thế cần gắn với hoạt động thực tế của HTX, thay vì chỉ dừng ở việc phổ biến kiến thức.

Thời gian tới, việc đầu tư cơ sở chế biến, thiết bị và ứng dụng công nghệ số trong quản lý, truy xuất nguồn gốc, tiêu thụ sản phẩm cần được HTX quan tâm. Cùng với nguồn lực đầu tư, hướng dẫn người lao động nắm vững quy trình và sử dụng thiết bị sẽ quyết định hiệu quả ứng dụng công nghệ trong sản xuất.

Từ sản xuất chè ở Tràng Xá đến chế biến nông sản tại Yến Dương và Tài Hoan, các HTX đang giữ vai trò tổ chức lại sản xuất, đưa khoa học, công nghệ vào từng công đoạn và kết nối người dân với thị trường. Bên cạnh cung cấp kỹ thuật, HTX còn tạo điều kiện để thành viên trực tiếp tham gia các khâu chế biến, hoàn thiện sản phẩm và tiêu thụ. Đây là cơ sở để nâng cao kỹ năng nghề cho lao động nông thôn, tăng giá trị nông sản và cải thiện thu nhập. Đầu tư công nghệ gắn với đào tạo, hướng dẫn người lao động sẽ tiếp tục là yếu tố quan trọng để các HTX nâng cao năng lực sản xuất và phát triển chuỗi giá trị bền vững.

Việt Anh

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân: https://daibieunhandan.vn/ung-dung-khoa-hoc-cong-nghe-nang-cao-ky-nang-cho-lao-dong-vung-che-10443771.html