Uống đúng thứ này, cơ thể bạn hồi phục nhanh hơn khi nhiễm bệnh

Ảnh: Real Simple

Khi bị cảm lạnh, cúm hay rối loạn tiêu hóa, nhiều người thường chú ý đến thuốc men, thực phẩm bổ dưỡng mà ít để ý đến một yếu tố nền tảng: nước uống. Tuy nhiên, theo các chuyên gia y tế, chính nước lọc - loại đồ uống đơn giản và sẵn có nhất - lại đóng vai trò thiết yếu trong quá trình hồi phục của cơ thể.

Khuyến nghị “uống nhiều nước khi bị ốm” vốn được nhắc đến như một lời khuyên quen thuộc, tuy nhiên không phải ai cũng hiểu rõ cơ sở khoa học phía sau lời khuyên này, cũng như vì sao nước lọc lại được ưu tiên hơn nhiều loại đồ uống khác như nước ép trái cây, trà thảo mộc hay nước điện giải.

Mất nước - nguy cơ âm thầm khi cơ thể nhiễm bệnh

Theo bác sĩ Mariam Zakhary, chuyên khoa y học thể thao và cố vấn lâm sàng tại Ikon Recovery Center, cơ thể khi bị bệnh thường rơi vào tình trạng vừa tăng nhu cầu chuyển hóa, vừa mất nhiều dịch hơn bình thường. “Khi bạn mắc cảm lạnh, cúm, dị ứng hoặc một dạng nhiễm trùng khác, cơ thể sẽ mất nhiều dịch và đồng thời nhu cầu chuyển hóa để chống lại bệnh cũng tăng lên. Duy trì đủ nước là thiết yếu vì mất nước có thể ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình hồi phục”, bà cho biết.

Ảnh: Getty Images

Những triệu chứng phổ biến như sốt, đổ mồ hôi, nôn ói và tiêu chảy đều khiến cơ thể thất thoát đáng kể nước và chất điện giải. Nếu không được bù kịp thời, tình trạng mất nước có thể xảy ra. Theo bác sĩ Zakhary, mất nước không chỉ gây mệt mỏi mà còn làm dịch nhầy trong đường hô hấp đặc hơn và cản trở tuần hoàn máu. Điều này khiến các tế bào miễn dịch khó tiếp cận vùng nhiễm trùng để tiêu diệt vi khuẩn hoặc virus gây bệnh.

Bác sĩ Matthew Heller, chuyên khoa y học gia đình và Phó Giáo sư tại Trường Y khoa thuộc Viện Công nghệ New York, cũng nhấn mạnh: “Dù nhiều loại đồ uống khác có thể giúp giảm một số triệu chứng cụ thể, nhưng một trong những chất lỏng quan trọng nhất khi bị ốm vẫn là nước. Nước rất cần thiết cho sức khỏe hàng ngày và giúp ngăn mất nước khi hệ miễn dịch đang hoạt động mạnh để chống lại nhiễm trùng”.

Ông lưu ý rằng nhu cầu nước của mỗi người khác nhau, song trong giai đoạn bệnh, hầu hết đều cần nhiều nước hơn bình thường, đặc biệt khi cơ thể đang mất dịch qua mồ hôi, tiêu chảy hoặc nôn ói.

Vai trò của nước đối với quá trình hồi phục

Không chỉ đơn thuần là bù lại lượng dịch đã mất, nước còn tham gia vào nhiều cơ chế sinh lý quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hồi phục.

Duy trì thể tích máu và vận chuyển dưỡng chất

Theo bác sĩ Zakhary, giữ đủ nước giúp duy trì thể tích máu ổn định. Nhờ đó, oxy, chất dinh dưỡng, điện giải và các tế bào miễn dịch được vận chuyển hiệu quả đến các mô trong cơ thể. Sự lưu thông ổn định này cho phép hệ miễn dịch triển khai “lực lượng phòng vệ” đến đúng vị trí đang bị tấn công.

Ảnh: iStock

Hỗ trợ hoạt động của hệ miễn dịch

Tình trạng hydrat hóa có liên quan chặt chẽ đến phản ứng miễn dịch. Một số nghiên cứu cho thấy mất nước có thể làm tăng nồng độ cortisol - hormone có khả năng ức chế một số chức năng miễn dịch. Nghiên cứu khác cũng chỉ ra rằng hạn chế uống nước có thể làm mất cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột và làm giảm số lượng tế bào miễn dịch, từ đó ảnh hưởng đến cách cơ thể đối phó với nhiễm trùng.

Điều hòa thân nhiệt và hỗ trợ hệ bạch huyết

Nước tham gia vào việc duy trì dòng chảy của hệ bạch huyết - hệ thống quan trọng trong vận chuyển tế bào miễn dịch khắp cơ thể. Đồng thời, thận cần đủ nước để đào thải các chất thải và sản phẩm viêm sinh ra trong quá trình nhiễm bệnh. Khi bị sốt, việc uống đủ nước giúp bù lại lượng dịch mất đi và hỗ trợ điều hòa nhiệt độ cơ thể, yếu tố quan trọng đối với chuyển hóa tế bào và phản ứng miễn dịch.

Giảm nguy cơ các triệu chứng phụ do mất nước

Theo bác sĩ Heller, uống nước còn giúp đại tràng giữ đủ độ ẩm, qua đó hạn chế táo bón - tình trạng có thể xuất hiện khi cơ thể mất nước. Cơ bắp được cung cấp đủ nước cũng ít bị chuột rút hơn, trong khi thận hoạt động hiệu quả hơn để giảm nguy cơ hình thành sỏi thận hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu.

Tác động đến tinh thần và nhận thức

Không chỉ ảnh hưởng thể chất, mất nước nhẹ cũng có thể làm suy giảm trí nhớ ngắn hạn, khả năng tập trung, mức độ tỉnh táo và điều hòa cảm xúc. Việc duy trì đủ nước vì thế có thể giúp người bệnh cảm thấy bớt uể oải, cải thiện phần nào trạng thái tinh thần trong giai đoạn khó chịu.

Làm sao để uống nước dễ hơn khi đang mệt?

Dù quan trọng, việc uống nhiều nước khi đang đau họng hoặc buồn nôn không phải lúc nào cũng dễ thực hiện. Các chuyên gia gợi ý một số cách đơn giản để nước trở nên dễ uống hơn:

Ảnh: Adobe Stock

Khi đau họng, có thể thêm một ít mật ong và vài giọt chanh vào nước ấm. Mật ong giúp làm dịu cổ họng, còn chanh tạo vị dễ chịu hơn.

Khi buồn nôn, có thể cho vài lát dưa chuột hoặc gừng vào nước. Dưa chuột tạo cảm giác mát dịu, còn gừng từ lâu được biết đến với khả năng hỗ trợ giảm khó chịu đường tiêu hóa.

Với cảm lạnh, nước ấm thường mang lại cảm giác dễ chịu hơn. Ngược lại, khi rối loạn tiêu hóa, nước mát (không quá lạnh) có thể dễ uống hơn.

Dù ở nhiệt độ nào, các chuyên gia khuyến nghị nên uống từng ngụm nhỏ và thường xuyên, thay vì uống một lượng lớn trong thời gian ngắn, để tránh gây khó chịu cho dạ dày hoặc cổ họng nhạy cảm.

Hồng Nhung