Ưu tiên phát triển 2 cực tăng trưởng vùng đô thị Hà Nội và vùng đô thị TP HCM

Sáng 3/9, Bộ Chính trị, Ban Bí thư tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số Nghị quyết, Chỉ thị của Bộ Chính trị.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước dự Hội nghị. Ảnh: chinhphu.vn

Tại Hội nghị, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương đã quán triệt chuyên đề về những nội dung trọng tâm, cốt lõi Nghị quyết số 27-NQ/TW, ngày 28/8 của Bộ Chính trị về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới.

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương cho biết, sau hơn 3 năm thực hiện các Nghị quyết của Bộ Chính trị khóa XIII về phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh 6 vùng kinh tế - xã hội, nhận thức về vai trò và tầm quan trọng của phát triển vùng đã được nâng lên; liên kết vùng được tăng cường, tiềm năng, lợi thế của địa phương và vùng từng bước được phát huy hiệu quả.

Tuy nhiên, phát triển các vùng chưa đạt mục tiêu đề ra; chưa khơi thông và phát huy hiệu quả các nguồn lực xã hội. Bên cạnh đó, quy hoạch còn thiếu đồng bộ và thiếu liên kết; hành lang kinh tế, cụm liên kết ngành còn chuyển chậm. Một số đô thị lớn, cực tăng trưởng chưa phát huy được vai trò hạt nhân, lan tỏa; liên kết vùng còn yếu và chưa hiệu quả.

Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương đã quán triệt chuyên đề về những nội dung trọng tâm, cốt lõi Nghị quyết 27.

Trong bối cảnh đó, Nghị quyết 27 đặt ra 3 quan điểm chỉ đạo về vai trò của phát triển vùng, về tổ chức lại không gian phát triển quốc gia và về cơ chế liên kết và điều phối vùng.

Thứ nhất, phát triển vùng là phương thức tổ chức tăng trưởng quốc gia, tổ chức lại không gian phát triển, phân bổ nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh mới. Đổi mới mạnh mẽ mô hình phát triển, mô hình tăng trưởng, kiến tạo, dẫn dắt, khơi thông và kích hoạt mọi nguồn lực, bảo đảm phát triển nhanh, bền vững, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ và có sức chống chịu cao.

Thứ hai, tổ chức lại không gian phát triển quốc gia thống nhất trên cơ sở xác định rõ vai trò, vị trí, chức năng, lợi thế, bản sắc và sứ mệnh phát triển của từng vùng trong tổng thể phát triển đất nước. Phát huy liên kết, hỗ trợ và lan tỏa giữa các vùng, vùng động lực, cực tăng trưởng, hành lang kinh tế, chuỗi đô thị và các trung tâm kinh tế. Khai thác hiệu quả các không gian phát triển mới trong giới hạn sinh thái, phù hợp với khả năng chịu tải của môi trường; khắc phục tư duy cục bộ, phát triển dàn trải, trùng lặp.

Thứ ba, xây dựng cơ chế liên kết, điều phối vùng thật sự mạnh, thực chất, hiệu quả, là khâu đột phá; bảo đảm đồng bộ, liên thông trong quy hoạch, đầu tư, phát triển hạ tầng, dữ liệu và phân bổ nguồn lực; xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, địa phương, hài hoà lợi ích giữa địa phương, vùng và quốc gia.

Theo Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, mục tiêu tổng quát là tái cấu trúc, quản lý và khai thác hiệu quả không gian phát triển vùng đồng bộ với không gian phát triển quốc gia trên cơ sở phát huy tối đa ưu điểm nổi trội, lợi thế cạnh tranh, bản sắc văn hoá của từng vùng và từng địa phương. Phát huy vai trò đi đầu, dẫn dắt, lan toả của các vùng động lực, hành lang kinh tế, cực tăng trưởng; bảo đảm yêu cầu về tự chủ chiến lược, an ninh năng lượng, an ninh lương thực và an ninh nguồn nước; nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân; bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh; giữ vững độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; duy trì môi trường hoà bình, ổn định.

Nghị quyết đã đề ra mục tiêu và 22 chỉ tiêu cụ thể đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045 cho từng vùng, phù hợp với tiềm năng, lợi thế so sánh, thực tiễn phát triển và để các vùng liên kết chặt chẽ, thống nhất, đóng góp vào sự phát triển chung của cả nước.

Nghị quyết cũng đề ra 10 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm phát triển vùng và tổ chức lại không gian phát triển quốc gia. 

Thứ nhất, tổ chức không gian phát triển vùng và thực hiện tốt quy hoạch vùng; Thứ hai, hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển vùng;Thứ ba, đổi mới mô hình tăng trưởng, hình thành và phát triển các động lực kinh tế mới của vùng;Thứ tư, phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, đồng bộ, liên vùng;Thứ năm, phát triển hệ thống đô thị hiện đại và các cực tăng trưởng của vùng;Thứ sáu, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số;Thứ bảy, phát triển văn hoá, xã hội và bảo đảm an sinh xã hội toàn diện;Thứ tám, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu;Thứ chín, tăng cường quốc phòng, an ninh; đẩy mạnh hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế; Thứ  mười, xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị.

Đáng chú ý, về giải pháp phát triển hệ thống đô thị hiện đại và các cực tăng trưởng của vùng, Nghị quyết 27 nêu rõ cần hoàn thiện quy hoạch hệ thống đô thị theo hướng phát triển các cực tăng trưởng, các hành lang kinh tế - đô thị, các trung tâm kinh tế và các đô thị động lực có vai trò dẫn dắt, lan toả, phát triển trong vùng và giữa các vùng. Phát triển các mô hình đô thị xanh, đô thị thông minh, đô thị nén; đồng bộ với quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh, không gian phát triển kinh tế - xã hội, yêu cầu phát triển bền vững và phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Đầu tư phát triển các cực tăng trưởng, các đô thị lớn để làm tốt vai trò hình thành, dẫn dắt, lan tỏa và phát triển các hành lang đô thị - công nghiệp - dịch vụ. Ưu tiên phát triển hai cực tăng trưởng lớn nhất đất nước là vùng đô thị Hà Nội và vùng đô thị TP HCM; có cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển một số địa phương trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, đóng vai trò là các cực tăng trưởng của vùng, kết nối nội vùng, liên vùng, khu vực và quốc tế.

Phấn đấu đến năm 2045, xây dựng được ít nhất 5 đô thị đạt tầm cỡ quốc tế, giữ vai trò là đầu mối kết nối và phát triển với mạng lưới khu vực và quốc tế.