Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước cảnh báo thủ đoạn lừa đảo xác thực định danh tài khoản

Chiêu trò mạo danh tổ chức tài chính và rủi ro rò rỉ dữ liệu

Theo quy định tại khoản 9 Điều 40 Nghị định số 69/2024 được bổ sung bởi Điều 19 Nghị định số 320/2026 ban hành ngày 13/8/2026, tài khoản giao dịch điện tử trên các nền tảng chứng khoán bắt buộc phải liên kết với tài khoản định danh điện tử. Quy định pháp luật nêu rõ thời hạn hoàn thành chậm nhất trước ngày 31/12/2026 đối với các tài khoản mở trước khi nghị định có hiệu lực. Yêu cầu pháp lý này thiết lập nền tảng an toàn cho thị trường chứng khoán và hạn chế tình trạng sử dụng tài khoản không chính chủ.

Lợi dụng mốc thời gian bắt buộc nêu trên, nhiều đường dây lừa đảo đã tạo dựng các kịch bản tinh vi để tiếp cận người dùng. Kẻ gian thường giả danh nhân viên công ty chứng khoán, chuyên viên chăm sóc khách hàng hoặc cán bộ cơ quan quản lý để liên hệ trực tiếp với nhà đầu tư. Các đối tượng này liên tục đưa ra thông báo sai sự thật về việc tài khoản chưa hoàn thành xác thực, đe dọa khóa hoặc hạn chế giao dịch khẩn cấp để tạo tâm lý hoang mang.

Ngay khi nạn nhân mất bình tĩnh, nhóm lừa đảo sẽ yêu cầu truy cập các đường dẫn lạ, quét mã QR hoặc cung cấp thông tin cá nhân bao gồm hình ảnh giấy tờ tùy thân, mã OTP, mật khẩu và thậm chí yêu cầu thao tác xác thực khuôn mặt trên các ứng dụng không rõ nguồn gốc. Một thủ đoạn nguy hiểm khác là hướng dẫn nhà đầu tư cài đặt phần mềm hỗ trợ kỹ thuật giả mạo, từ đó ép buộc chia sẻ quyền điều khiển thiết bị từ xa.

Để gia tăng độ tin cậy, các tổ chức lừa đảo sử dụng hình ảnh, tên gọi và giao diện trang web sao chép y hệt hệ thống của các công ty chứng khoán. Việc nắm giữ một phần dữ liệu cá nhân bị rò rỉ từ trước giúp kẻ gian đọc vanh vách thông tin giao dịch, khiến nạn nhân dễ dàng sập bẫy. Khi chiếm được quyền kiểm soát thiết bị hoặc thông tin đăng nhập, chúng sẽ nhanh chóng thay đổi số điện thoại liên hệ, thực hiện giao dịch trái phép và tẩu tán toàn bộ tài sản.

Giải pháp bảo vệ tài sản và nguyên tắc phản ứng khi gặp sự cố

Trước hàng loạt rủi ro rình rập, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đặc biệt khuyến nghị nhà đầu tư chỉ thực hiện quy trình liên kết định danh điện tử thông qua ứng dụng và trang web chính thức của công ty chứng khoán. Bất cứ khi nào nhận được cuộc gọi hay tin nhắn yêu cầu cung cấp thông tin, khách hàng cần chủ động gọi lại đường dây nóng chính thức được công bố công khai trên hệ thống của công ty để xác minh lại sự việc.

Nguyên tắc bảo mật cốt lõi là tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã PIN, mã khôi phục hoặc mã OTP cho bất kỳ ai qua điện thoại hay mạng xã hội. Người dùng không được phép gửi dữ liệu sinh trắc học hoặc ảnh chụp giấy tờ tùy thân qua các kênh liên lạc chưa được xác minh. Việc tùy tiện nhấp vào các đường dẫn lạ hoặc cài đặt ứng dụng từ các nguồn bên ngoài kho ứng dụng chính thức cũng mang lại nguy cơ bốc hơi tài sản.

Cơ quan quản lý nhấn mạnh nhà đầu tư tuyệt đối không trao quyền kiểm soát màn hình hoặc cài đặt các phần mềm điều khiển từ xa dưới mác hỗ trợ kỹ thuật. Trong trường hợp vô tình truy cập đường dẫn độc hại hoặc phát hiện tài khoản có dấu hiệu bị chiếm quyền, người dùng phải lập tức báo cáo công ty chứng khoán để khóa tài khoản khẩn cấp. Bước tiếp theo là liên hệ ngay với ngân hàng liên kết để phong tỏa dòng tiền và ngăn chặn các lệnh chuyển tiền trái phép.

Sau khi xử lý sự cố ban đầu, nhà đầu tư cần sử dụng một thiết bị an toàn khác để thay đổi toàn bộ mật khẩu và thu hồi các phiên đăng nhập nghi ngờ. Toàn bộ bằng chứng giao dịch, tin nhắn và số điện thoại của kẻ gian cần được sao lưu cẩn thận để trình báo cơ quan công an. Cơ quan chức năng cũng lưu ý người dân tuyệt đối không chuyển tiền cho các dịch vụ tự xưng có khả năng thu hồi tài sản bị lừa đảo để tránh rơi vào bẫy giăng sẵn lần thứ hai.