Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo Luật Phát triển đô thị

Chuyển thẩm quyền quyết định cải tạo nhà chung cư từ UBND sang HĐND TP

Trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, về quyết định tổng số lượng biên chế (Điều 6), dự thảo Luật bổ sung cụm từ “bảo đảm yêu cầu khối lượng công việc thực tế” nhằm bảo đảm chặt chẽ hơn về tiêu chí, điều kiện để Hội đồng nhân dân TP quyết định tổng số lượng biên chế.

Về xã hội hóa hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính (Điều 9), dự thảo Luật bổ sung nguyên tắc “bảo đảm quyền lựa chọn của cá nhân, tổ chức trong thực hiện thủ tục hành chính”.

Về quản lý đô thị và nhà ở (Điều 12), dự thảo Luật chuyển thẩm quyền quyết định về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư trên địa bàn TP từ UBND TP sang HĐND TP, nhằm bảo đảm thận trọng, chặt chẽ hơn trong việc quyết định các vấn đề liên quan đến quyền tài sản, quyền về chỗ ở của người dân, đồng thời chỉnh lý để bảo đảm khái quát hơn.

Về bảo đảm trật tự, an toàn trên địa bàn TP (Điều 16), dự thảo Luật bổ sung một số lĩnh vực cụ thể thuộc thẩm quyền quy định của HĐND TP về mức tiền phạt vi phạm hành chính cao hơn không quá 2 lần mức tiền phạt chung, bao gồm cứu nạn, cứu hộ; giao thông đường sắt, giao thông đường thuỷ nội địa, giao thông đường bộ nhằm đảm bảo minh bạch, thống nhất trong tổ chức thực hiện.

Về phát triển Trung tâm tài chính quốc tế (TTTCQT) tại Việt Nam (Điều 23), dự thảo Luật bổ sung điều kiện phải có ý kiến của Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong thực hiện thẩm quyền của Cơ quan điều hành tại TP; đồng thời bổ sung quy định thành viên TTTCQT tại Việt Nam được cung cấp dịch vụ tài chính, dịch vụ hỗ trợ khác tại TTTCQT tại Việt Nam theo Giấy phép thành lập và hoạt động cho tổ chức trong nước để giao dịch, thu hút vốn quốc tế (và điều kiện kèm theo)…

Báo cáo tóm tắt ý kiến về nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản nhất trí với các định hướng lớn và nhiều nội dung tiếp thu, giải trình, chỉnh lý.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu báo cáo tại phiên họp. Ảnh: Quochoi.vn

Tuy vậy, qua quá trình làm việc trực tiếp với các cơ quan và trên cơ sở ý kiến thảo luận của đại biểu QH, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị tiếp tục nghiên cứu để tiếp thu, chỉnh lý 8 nội dung về cơ chế Chính phủ ban hành văn bản thí điểm cơ chế, chính sách (khoản 5 Điều 1); việc giải thích từ ngữ “cấp có thẩm quyền” (khoản 11 Điều 2) và thẩm quyền quyết định biên chế (Điều 6); về Khu thương mại tự do, Khu logistics tích hợp, khu phi thuế quan (Điều 20, Điều 21); về cơ chế, chính sách phát triển TTTCQT tại Việt Nam (Điều 23)…

Về việc mở rộng phạm vi điều chỉnh, để bảo đảm nhất quán và logic, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị không mở rộng phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật đối với Khu thương mại tự do, Khu logistics tích hợp, khu phi thuế quan tại các tỉnh, vì các tỉnh khác không thuộc đối tượng điều chỉnh của Luật này.

Hiện tại, số lượng các khu loại này mới ở mức hạn chế theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền. Do đó, Chính phủ có thể thực hiện theo cơ chế đã quy định tại Điều 1 dự thảo Luật hoặc quy định tại điểm c khoản 1 Điều 14 của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật khi có chủ trương mới của cấp có thẩm quyền.

Mở thêm không gian phát triển cho đô thị có tiềm năng

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch QH Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, dự án Luật Phát triển đô thị được xây dựng ban đầu để áp dụng cho TP Hồ Chí Minh, sau đó mới mở rộng phạm vi điều chỉnh với các TP khác và bổ sung một số nội dung vào dự thảo Luật.

Chủ tịch QH nhấn mạnh, trong thời gian ngắn nhưng khối lượng công việc nhiều, do vậy, QH sẽ nỗ lực cao nhất bảo đảm xem xét, thông qua các nội dung đúng theo chương trình của kỳ họp, trong đó có dự án Luật này.

Về quy định đối với TTTCQT, Chủ tịch QH Trần Thanh Mẫn cho rằng, Nghị quyết số 222/2025/QH15 của QH về TTTCQT tại Việt Nam hiện vẫn còn giá trị; đồng thời cũng mở rất rộng, cho phép Chính phủ ban hành những nghị định có quy định khác với luật.

Do vậy, Chủ tịch QH nhấn mạnh, nếu đưa TTTCQT vào quy định trong dự thảo Luật Phát triển đô thị phải phân định rõ phạm vi điều chỉnh với Nghị quyết số 222/2025/QH15. Theo đó, Nghị quyết số 222/2025/QH15 điều chỉnh về tổ chức, vận hành và chính sách đặc thù của Trung tâm tài chính; Luật Phát triển đô thị điều chỉnh không gian, hạ tầng và các điều kiện phát triển đô thị gắn với Trung tâm.

“Cách thiết kế như thế nào phải giữ ổn định Nghị quyết số 222/2025/QH15, không tạo ra hai cơ chế đối với Trung tâm; vừa mở thêm không gian phát triển cho đô thị có tiềm năng, không để cơ chế pháp lý làm lỡ cơ hội tạo cực tăng trưởng mới, nhất là trong bối cảnh yêu cầu tăng trưởng 2 con số. Điều 23 cần thể hiện rõ nội dung này”, Chủ tịch QH nhấn mạnh.

Phát biểu tại phiên họp, về TTTCQT, Phó Chủ tịch QH Nguyễn Thị Hồng bày tỏ đồng tình với giải trình của Chính phủ cho rằng, Điều 23 của dự thảo Luật và quy định của Nghị quyết số 222/2025/QH15 có phạm vi điều chỉnh khác nhau và sẽ bổ sung cho nhau để hỗ trợ sự phát triển của đô thị đặc biệt như TP Hồ Chí Minh.

Phó Chủ tịch QH cũng tán thành với báo cáo của Chính phủ khi xác định về mặt nguyên tắc là một trung tâm và hai địa điểm, đồng thời đòi hỏi thống nhất về khung tổ chức, quản lý, giám sát. Việc đặt TTTCQT ở hai TP không có nghĩa sẽ có công cụ tài chính khác nhau, mà thực chất là để phát huy những thế mạnh và sự khác biệt của TP Hồ Chí Minh và Đà Nẵng.

Ngoài ra, Phó Chủ tịch QH Nguyễn Thị Hồng đề nghị rà soát nghiên cứu chỉnh lý khoản 3 Điều 23 theo hướng tiêu chuẩn, điều kiện cấp phép để áp dụng thống nhất cho toàn TTTCQT, không chỉ dành riêng cho Trung tâm đặt tại TP Hồ Chí Minh.

Phát biểu tiếp thu, giải trình các ý kiến của UBTVQH tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, quá trình soạn thảo, Bộ Tư pháp đã nỗ lực tối đa phối hợp với các Bộ, TP Hồ Chí Minh và các địa phương có liên quan để từng bước hoàn chỉnh dự án Luật. Sau phiên họp, Bộ Tư pháp sẽ tiếp tục rà soát để hoàn chỉnh dự thảo Luật đáp ứng tốt nhất yêu cầu về chất lượng.

Giải trình về một số vấn đề cụ thể, liên quan đến TTTCQT, nhấn mạnh đây là nội dung rất quan trọng, rất cần thiết đối với TP, Bộ Tư pháp sẽ tiếp thu tối đa các ý kiến phát biểu tại phiên họp để hoàn thiện quy định về nội dung này, trong đó có việc phân định rạch ròi với phạm vi điều chỉnh với Nghị quyết số 222/2025/QH15.

Phát biểu kết luận về nội dung này, Phó Chủ tịch QH Nguyễn Khắc Định đánh giá cao Chính phủ, cơ quan chủ trì soạn thảo, cơ quan chủ trì thẩm tra trong thời gian ngắn đã xây dựng báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật kỹ lưỡng, giải trình chi tiết ý kiến của đại biểu QH và các cơ quan.

Phó Chủ tịch QH đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu hai cơ quan tiếp tục phối hợp tiếp thu, hoàn chỉnh dự thảo Luật, bảo đảm cách diễn đạt có tính khái quát cao, có thời gian áp dụng lâu dài cho các đối tượng thi hành; không vì thuận lợi cho đối tượng này mà vướng cho đối tượng khác, không vì thuận lợi cho ngày hôm nay mà vướng cho ngày mai.