Vai trò của UAV Trung Quốc trong thực thi nhiệm vụ cứu hộ sau lũ quét ở Nepal

Khu vực bị tàn phá do thảm họa lũ quét và sạt lở ở Nuwakot, Nepal. Ảnh: THX/TTXVN phát

Các thiết bị bay không người lái (UAV) do Trung Quốc viện trợ đang được sử dụng để khảo sát, tìm kiếm cứu nạn và vận chuyển hàng cứu trợ tại những khu vực bị sạt lở đất ở Nepal, nơi địa hình hiểm trở và thời tiết khắc nghiệt gây nhiều khó khăn cho lực lượng cứu hộ.

Tối 1/9, một máy bay vận tải Y-20 của Không quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) chở lô viện trợ nhân đạo khẩn cấp thứ hai tới sân bay quốc tế Tribhuvan ở Kathmandu. Ngoài thiết bị xét nghiệm ADN, hệ thống lọc nước và thiết bị chiếu sáng, lô hàng đáng chú ý có nhiều loại UAV phục vụ công tác cứu hộ.

Theo Global Times, UAV Trung Quốc có thể tham gia nhiều khâu trong hoạt động ứng phó thảm họa, từ giám sát, tìm kiếm người mất tích đến vận chuyển vật tư và khử khuẩn trên không.

Trong số thiết bị viện trợ có mẫu UAV đa cánh quạt cỡ trung FC100, từng thực hiện nhiệm vụ vận chuyển tại sườn phía Nam núi Qomolangma, còn được biết đến rộng rãi với tên Everest. Khả năng hoạt động ở độ cao lớn và địa hình phức tạp giúp mẫu UAV này phù hợp với điều kiện cứu hộ tại Nepal.

Sau trận sạt lở đất ngày 26/8, UAV cũng được triển khai tại khu vực cửa khẩu Gyirong để lập bản đồ, dựng mô hình địa hình, tìm kiếm cứu nạn và chiếu sáng hiện trường.

Một trong những ứng dụng quan trọng là thu thập dữ liệu để dựng mô hình 3D khu vực bị ảnh hưởng. Sau sạt lở, địa hình thường biến đổi mạnh, trong khi đường sá có thể bị phá hủy khiến lực lượng cứu hộ khó tiếp cận các khu vực nguy hiểm. UAV có thể bay qua hiện trường, chụp ảnh từ nhiều góc độ và nhanh chóng tái tạo không gian ba chiều.

Dữ liệu này giúp lực lượng chức năng xác định phạm vi thiệt hại, đo khoảng cách và diện tích, ước tính khối lượng bùn đất cũng như theo dõi sự thay đổi của khu vực bị nạn qua các lần khảo sát. Qua đó, công tác chỉ huy và phân bổ nguồn lực có thể được thực hiện nhanh và chính xác hơn.

UAV cỡ trung còn có thể vận chuyển hàng hóa trong những khu vực mà phương tiện mặt đất hoặc xuồng cứu hộ không thể tiếp cận.

Tại Gyirong, khi đường sá bị cắt đứt và lớp bùn dày phủ kín nhiều khu vực, UAV đã đưa thực phẩm, lều bạt, máy phát điện và các vật tư thiết yếu tới lực lượng cứu hộ ở tuyến đầu.

Trong một trường hợp, dòng nước chảy xiết khiến xuồng không thể vượt qua. Một UAV vận tải đã dùng dây cáp đưa một lính cứu hỏa vượt qua dòng nước rộng khoảng 10 m để sang bờ đối diện và thiết lập cầu dây. Nhờ phương án này, quãng đường vốn mất khoảng 4 giờ đi bộ được rút ngắn xuống khoảng một phút.

Hoạt động UAV tại Nepal cũng đối mặt nhiều trở ngại do địa hình núi cao, hẻm vực và thung lũng có thể gây che khuất tín hiệu, làm gián đoạn truyền hình ảnh và điều khiển từ xa. Thời tiết xấu càng làm tăng nguy cơ mất liên lạc.

Các khu vực cứu hộ thường nằm trong thung lũng sông, nơi có thể xuất hiện gió mạnh tới 15 m/giây cùng những trận mưa giông vào ban đêm. Mưa lớn làm giảm tầm nhìn của người điều khiển và có thể khiến cảm biến lidar nhận nhầm màn mưa dày đặc là vật cản. Gió mạnh cũng đặt yêu cầu cao về khả năng giữ ổn định của UAV.

Để thích ứng, các UAV Trung Quốc được nâng cấp hệ thống truyền hình ảnh và công nghệ chống nhiễu, cho phép truyền tín hiệu ở khoảng cách tới 40 km. Thiết bị cũng có khả năng tự lập kế hoạch đường bay, tự động trở về căn cứ trong tình huống bất thường và tiếp tục nhiệm vụ sau khi tập kết.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Guo Jiakun khẳng định Bắc Kinh sẽ sát cánh cùng Nepal vượt qua khó khăn, đồng thời tiếp tục phát huy tình hữu nghị truyền thống giữa hai nước láng giềng.