Về miền Hương ngự

Khi nắng vàng trải trên những mái cung điện rêu phong, hồ Tịnh Tâm (TP Huế) lại bước vào mùa đẹp nhất trong năm. Từng chiếc lá sen xanh biếc phủ kín mặt hồ, nâng đỡ những đóa sen trắng, sen hồng bung nở, tỏa hương thanh khiết giữa không gian trầm mặc của cố đô.

Hai mẹ con học làm trà sen Huế. Ảnh: HOÀI THANH

Không chỉ là nét chấm phá của thiên nhiên, mùa sen còn mang đến nhịp sống dịu dàng, bình yên, nơi vẻ đẹp di sản hòa quyện cùng những trải nghiệm đời thường của người dân và du khách.

Hồi nhỏ, tôi thường thấy bà tôi ngồi bên chiếc bàn cũ, trước mặt là ấm trà màu nâu sẫm và mấy chiếc chén nhỏ. Mỗi lần uống, bà chỉ rót một chén, nhấp từng ngụm chậm rãi. Có hôm, bà mở chiếc hộp, lấy ra một nhúm trà sen đã ướp khô. Hương thơm nhẹ nhàng lan tỏa, quyện với mùi gỗ, mùi khói bếp và chút nắng hanh hao.

Để có được ấm trà sen đúng vị, người làm trà đã gửi vào đó nhiều công phu. Sen được chọn khi hoa vừa hé nở, hương còn tinh khiết. Trà được ướp cùng gạo sen qua nhiều lần để hương hoa thấm sâu vào từng cánh mà vẫn giữ được vị riêng. Hương thơm của sen không thể có được bằng sự vội vàng.

Có lẽ vì thế, trà sen Huế mang một nét duyên riêng: không nồng nàn phô bày, chỉ thoảng nhẹ mà đủ khiến người thưởng thức nhớ mãi.

Nếu trà sen dành cho những phút giây tĩnh tại thì chè sen lại mang đến vị ngọt dịu dàng. Mỗi độ sen vào mùa, bà tôi thường mua hạt sen tươi về nấu chè. Sen được bóc vỏ, lấy tim, rửa sạch rồi nấu nhỏ lửa đến khi vừa mềm.

Bà không cho quá nhiều đường, chỉ đủ để vị ngọt thấm nhẹ. Có khi bà nấu với đường phèn, có khi kết hợp cùng long nhãn, nhưng tôi vẫn thích nhất bát chè sen giản dị, trong veo, thơm thoảng mùi hương đồng nội.

Bà múc chè ra chén, đặt lên chiếc khay nhỏ rồi gọi con cháu lại ăn. Hạt sen chín mềm mà không nát, vị ngọt thanh nơi đầu lưỡi, ăn xong vẫn còn vương chút thơm dịu. Những ngày hè oi ả, bát chè sen ướp lạnh càng thêm dễ chịu.

Vị mát lành ấy không chỉ đến từ món ăn mà còn từ bàn tay người nấu, từ tiếng bà gọi, từ dáng mẹ lúi húi bên bếp và tiếng trẻ con ríu rít quanh mâm.

Ngày nay, sen vẫn hiện diện trong nhịp sống thường nhật theo những cách riêng. Bên cạnh những thức quà dân dã, các không gian thưởng trà như Hiên Trà Nhị Độ Mai trong con hẻm trên đường Nguyễn Thiện Thuật, giữa khu vực Thành Nội, gợi nhắc thú thưởng trà tao nhã của người xưa.

Hay như không gian O Thy homestay thường tổ chức các workshop trải nghiệm làm trà sen dành cho du khách khi đến Huế. Tại đây, du khách có dịp tìm hiểu cách chọn hoa, tách gạo sen và ướp trà, qua đó cảm nhận sự công phu của một thức uống mang hương vị cố đô.

Giữa nhịp sống hối hả, được tự tay làm trà, ngồi bên ấm trà thơm và chuyện trò đôi câu cũng là cách để tìm lại chút thư thái. Sen không chỉ là loài hoa của mùa hạ mà còn là một phần nếp sống, một nét văn hóa được gìn giữ và tiếp nối qua nhiều thế hệ.

Một chiều trở về Huế, tôi lại muốn được ngồi bên hiên nhà cũ, uống lại chén trà sen của bà, ăn lại bát chè ngọt thanh ngày trước. Thời gian có thể làm đổi thay phố xá, con người, nhưng những gì được trao bằng yêu thương vẫn ở lại.

Hương sen rồi sẽ nhạt trên miệng chén, vị chè rồi cũng tan nơi đầu lưỡi, chỉ có tình nhà là còn đọng mãi, như một mùa sen lặng lẽ nở trong ký ức.