Về thăm những vùng đất cách mạng

Từ đồi Bằng Lăng trên khu vực núi Bà Rá, sự uy nghiêm của Tượng đài Phước Long Chiến thắng tại phường Phước Long đến Tượng đài Phú Riềng Đỏ tại xã Thuận Lợi..., mỗi bước chân về nguồn không chỉ là chuyến thưởng ngoạn cảnh sắc vùng Đông Nam Bộ mà còn là bài học lịch sử khắc sâu lòng tự hào của thế hệ hôm nay đối với các bậc ông cha đã dâng hiến tuổi xuân cho nền độc lập của Tổ quốc.

Đồi Bằng Lăng trên lưng chừng núi Bà Rá

Những làn gió mát lành của ngày cuối tuần ở đồi Bằng Lăng xua đi cái hối hả của nhịp sống đô thị. Men theo những con đường dốc uốn lượn dưới chân núi Bà Rá là đến điểm dừng đồi Bằng Lăng. Trong những năm tháng kháng chiến chống đế quốc Mỹ cứu nước, nơi đây từng là điểm tựa chiến lược, là nơi bám trụ kiên cường của các lực lượng cách mạng. Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Doanh, 86 tuổi, nguyên Phó Tư lệnh về Chính trị Quân đoàn 4 (Quân đoàn 34 ngày nay) xúc động kể: “Chúng tôi không thể quên sự hy sinh anh dũng của các chiến sĩ Đoàn Vận tải H50 - những người con gái, người con trai tuổi đời đôi mươi ngày ấy đã lấy vách đá, tán rừng làm nhà, vận chuyển hàng ngàn tấn lương thực, vũ khí cho chiến trường miền Nam. Những trận bom rải thảm của kẻ thù đã xới tung từng tấc đất, chôn vùi biết bao xương máu của các nữ thanh niên xung phong và chiến sĩ bám trụ...”.

Đại biểu chụp ảnh lưu niệm sau khi dâng hoa tại Tượng đài Phước Long Chiến thắng (phường Phước Long).

Ngày nay, những vết thương chiến tranh được thay bằng màu xanh và sắc tím của đồi Bằng Lăng. Từ đồi Bằng Lăng, men theo hơn 1.767 bậc tam cấp nữa là lên đến đỉnh núi Bà Rá. Từ đây, du khách có thể ngắm nhìn thung lũng Thác Mơ trải rộng phía xa, du khách không chỉ tìm thấy sự bình yên trong tâm hồn mà còn cảm nhận sâu sắc giá trị của độc lập, tự do.

Phước Long Chiến thắng và biểu tượng Phú Riềng Đỏ

Cũng tại phường Phước Long ngày nay, ngay ngã ba cầu Đắk Lung là nơi đặt tượng đài Phước Long Chiến thắng - đây được coi là biểu tượng của vùng đất Phước Long. Tượng đài do nhà điêu khắc Đinh Rú sáng tác, với hình tượng 3 chiến sĩ quân giải phóng kề vai sát cánh tiến về phía trước.

Chiến thắng Phước Long vào ngày 6-1-1975 có ý nghĩa lịch sử vô cùng to lớn. Đây được coi là “đòn trinh sát chiến lược”, mở màn cho chuỗi thắng lợi liên tiếp, tạo đà cho đại thắng mùa Xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Thiếu tướng, Tiến sĩ Nguyễn Văn Bạo, nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử quân sự Việt Nam (nay là Viện Chiến lược và Lịch sử quốc phòng) nhìn nhận: Việc giải phóng Phước Long góp phần mở rộng hành lang vận tải chiến lược, tạo điều kiện kết nối các vùng giải phóng; đồng thời làm suy yếu hệ thống phòng thủ của đối phương ở phía Bắc Sài Gòn; đồng thời cho thấy bước trưởng thành trong nghệ thuật quân sự...

Đại tá Trần Quang Triệu (91 tuổi), nguyên Trung đoàn trưởng Trung đoàn 165, Sư đoàn 7, nguyên Phó Tư lệnh Quân đoàn 4 (Quân đoàn 34 ngày nay) bộc bạch: Chiến thắng Phước Long 6-1-1975 là một mốc son không thể nào quên, là đòn trinh sát chiến lược để Bộ Chính trị, Tổng Quân ủy có những quyết sách quyết định giải phóng hoàn toàn miền Nam.

“Lúc bấy giờ, Phước Long còn vô cùng hoang sơ, đường sá gập ghềnh, tàn phá bởi bom đạn, nhân dân đói khổ, thiếu thốn đủ đường. Nhưng chính sự che chở của nhân dân, sự kề vai sát cánh của đồng đội và tình nghĩa quân - dân thắm thiết đã tiếp thêm sức mạnh để Trung đoàn 165 chúng tôi cùng các đơn vị bạn làm nên chiến thắng lịch sử, mở màn cho đại thắng mùa Xuân năm 1975” - Đại tá Trần Quang Triệu nhớ lại.

Nếu Phước Long là mốc son của nghệ thuật quân sự và sức mạnh của tinh thần đoàn kết, thì Tượng đài Phú Riềng Đỏ nằm trên địa bàn xã Thuận Lợi là biểu tượng của phong trào công nhân và tinh thần đấu tranh cách mạng kiên cường. Nơi đây, vào đêm 28 rạng sáng 29-10-1929, Chi bộ Cộng sản đầu tiên tại miền Đông Nam Bộ được thành lập tại Làng 3, Đồn điền cao su Phú Riềng.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, hàng ngàn phu cao su chịu cảnh áp bức, bóc lột dã man “máu loang mặt đất, mủ trào mặt cây” đã đứng lên đấu tranh giành lại quyền sống, làm nên cuộc tổng đình công lịch sử năm 1930…

Thành phố Đồng Nai đang đổi thay từng ngày. Dù hiện đại và phát triển đến đâu, những “địa chỉ đỏ” như: đồi Bằng Lăng, Tượng đài Phước Long Chiến thắng hay Tượng đài Phú Riềng Đỏ vẫn luôn là những vị trí linh thiêng, nơi nhắc nhớ về ký ức gian lao, sự hy sinh cao cả, tinh thần quật khởi của các thế hệ đi trước để giành độc lập, tự do cho hôm nay. Chuyến về nguồn khép lại nhưng hành trình tri ân và tiếp nối truyền thống cách mạng vẫn luôn mở ra, thôi thúc mỗi người sống tốt hơn, cống hiến nhiều hơn cho Tổ quốc.