VEAM (VEA) chốt cổ tức kỷ lục, lợi nhuận giảm và rào cản trên đường lên sàn HOSE

Tổng Công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam (VEAM) thông qua mức chi trả cổ tức cao nhất trong 4 năm qua cùng kế hoạch hợp tác sản xuất xe điện tại Thanh Hóa. Dù vậy, mục tiêu lợi nhuận năm 2026 được điều chỉnh giảm và những tồn đọng tài chính cũ tiếp tục làm trì hoãn quá trình chuyển niêm yết cổ phiếu lên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE).

Kế hoạch lợi nhuận đi lùi và bước tiến vào mảng xe điện

Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 của Tổng Công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam (Mã chứng khoán: VEA) vừa thông qua kế hoạch doanh thu thuần hợp nhất đạt 4.900 tỷ đồng, tăng 10% so với mức thực hiện năm 2025. Về chỉ tiêu lợi nhuận, doanh nghiệp không công bố con số hợp nhất cụ thể nhưng đặt mục tiêu lợi nhuận sau thuế công ty mẹ đạt 6.300 tỷ đồng, giảm 10% so với năm trước đó.

Lãnh đạo doanh nghiệp cho biết nguyên nhân của sự sụt giảm này xuất phát từ việc sản lượng sản xuất của Honda Việt Nam đi xuống khi thị trường đẩy nhanh quá trình chuyển dịch sang xe điện. Cùng thời gian, Toyota Việt Nam cân nhắc giữ lại một phần lợi nhuận để phục vụ nhu cầu tái đầu tư. Báo cáo của Chứng khoán Vietcap dự báo lợi nhuận sau thuế hợp nhất của VEAM có khả năng giảm do dòng tiền từ các công ty liên kết chuyển về thấp hơn. Điểm sáng về mặt tài chính là việc cổ đông đã thông qua mức chi trả cổ tức tiền mặt cho năm 2025 đạt 5.240 đồng/cổ phiếu, mức cao nhất trong vòng 4 năm trở lại đây.

Năm 2026 được VEAM xác định là mốc bản lề cho chiến lược phát triển giai đoạn 2026-2030. Doanh nghiệp dự kiến chi khoảng 260 triệu USD cho các dự án đầu tư từ nguồn lợi nhuận giữ lại. Đáng chú ý, VEAM đang lên phương án hợp tác chiến lược với một tập đoàn ô tô lớn của Trung Quốc để triển khai dự án nhà máy VEAM Auto tại Thanh Hóa. Cơ sở này sẽ tập trung sản xuất xe điện chở khách từ 5-7 chỗ, xe tải điện, các phương tiện phục vụ công nghiệp và có thể mở rộng sang lĩnh vực khai khoáng trong tương lai. Lợi nhuận từ ba công ty liên kết lớn gồm Honda, Toyota và Ford vẫn là động lực đóng góp chính cho kết quả kinh doanh của VEAM, khi cả ba đơn vị này đều đang triển khai các dòng xe hybrid và phương tiện sử dụng năng lượng xanh tại thị trường Việt Nam.

Áp lực từ tồn đọng tài chính và lộ trình chuyển niêm yết

Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu VEA vẫn đang nằm trong diện cảnh báo trên hệ thống giao dịch UPCoM. Vấn đề này xuất phát từ việc doanh nghiệp liên tiếp nhận ý kiến kiểm toán ngoại trừ trong ba năm qua đối với các tồn đọng lịch sử ngoài hoạt động kinh doanh cốt lõi.

Ban lãnh đạo cho biết đang thực hiện nhiều biện pháp khắc phục đối với các vấn đề thuộc thẩm quyền, bao gồm việc đẩy mạnh bán hàng và tổ chức đấu giá để xử lý hàng tồn kho chậm luân chuyển. Mặc dù vậy, tiến độ thu hồi công nợ tại các công ty con như CTCP Vận tải VEAM và Cơ khí Trần Hưng Đạo vẫn diễn ra rất chậm. Đối với các nội dung cần sự chấp thuận từ cơ quan đại diện chủ sở hữu Nhà nước, VEAM đang phối hợp với Bộ Công Thương và Bộ Tài chính để có hướng xử lý triệt để.

Doanh nghiệp thừa nhận quá trình giải quyết các vướng mắc này tiêu tốn nhiều thời gian. Điển hình là Nhà máy Gang xốp MATEXIM, một dự án cũ đã ngừng hoạt động từ lâu nhưng vẫn tiếp tục phát sinh lỗ do gánh nặng chi phí khấu hao và lãi vay. Ban lãnh đạo khẳng định hoạt động kinh doanh hiện tại không làm phát sinh thêm các tồn đọng lịch sử mới. Đối với lộ trình đưa cổ phiếu VEA từ UPCoM sang HOSE, doanh nghiệp tiếp tục giữ nguyên mục tiêu. Theo đánh giá của Vietcap, tiến độ chuyển sàn chắc chắn bị ảnh hưởng bởi các ý kiến kiểm toán chưa được xử lý, khiến quá trình này có thể kéo dài hơn dự kiến và khó hoàn thành trong ngắn hạn.

Khánh Linh

Nguồn Doanh nhân & Pháp luật: https://doanhnhan.baophapluat.vn/veam-vea-chot-co-tuc-ky-luc-loi-nhuan-giam-va-rao-can-tren-duong-len-san-hose.html