Vì sao ngày càng nhiều vợ chồng trẻ chỉ gọi nhau là đồng đội, bạn cùng phòng?

Những năm gần đây, trong giới trẻ Trung Quốc xuất hiện xu hướng xưng hô mới giữa các cặp đôi, thể hiện trên mạng xã hội. Thay vì gọi nhau bằng những đại từ cho thấy rõ mối quan hệ tình ái, hôn nhân, nhiều người lựa chọn cách gọi mang sắc thái trung tính như “đồng đội” hoặc “bạn cùng phòng”.

Hiện tượng này nhanh chóng gây ra những cuộc tranh luận sôi nổi, nó phản ánh sự thay đổi trong cách nhìn nhận về hôn nhân, tình yêu và vai trò của mỗi cá nhân trong đời sống gia đình hiện đại.

Theo quan sát trên các nền tảng mạng xã hội, ngày càng nhiều cặp vợ chồng, đặc biệt là phụ nữ, gọi bạn đời của mình bằng các từ tương đương “teammate” (đồng đội) hoặc “roommate” (bạn cùng phòng). Họ cho rằng những danh xưng truyền thống như “ai ren” (người yêu), hay “lao gong” và “lao po” (chồng và vợ) mang sắc thái quá thân mật, thậm chí bị xem là sến súa trong bối cảnh giao tiếp hiện đại.

Xu hướng các cặp đôi Trung Quốc gọi nhau là “đồng đội” hay “bạn cùng phòng” đang gây tranh luận gay gắt.

Các từ “dui you” (đồng đội) và “shi you” (bạn cùng phòng) được cho là bắt nguồn từ cộng đồng người Hoa sinh sống ở nước ngoài. Ban đầu, đây là cách gọi tương tự từ “partner” trong tiếng Anh, nhằm chỉ người đồng hành trong cuộc sống mà không nhấn mạnh quá mức yếu tố tình cảm hay giới tính.

Tuy nhiên, khi trở về Trung Quốc, ý nghĩa của những cách gọi này đã có sự thay đổi nhất định. Không giống như khái niệm “partner” ở phương Tây, vốn có thể dùng cho nhiều dạng quan hệ tình cảm, các cặp đôi Trung Quốc sử dụng “đồng đội” và “bạn cùng phòng” để nhấn mạnh tính đồng hành, cùng chia sẻ trách nhiệm và vượt qua khó khăn trong cuộc sống hôn nhân.

Nhiều người ủng hộ xu hướng này cho rằng cách xưng hô mới phản ánh đúng thực tế đời sống hiện đại. Áp lực công việc, chi phí sinh hoạt và trách nhiệm gia đình ngày càng lớn khiến các cặp vợ chồng phải hợp tác chặt chẽ như những đồng chí cùng chiến tuyến.

Đối với các cặp đôi người Hoa sinh sống ở nước ngoài, việc gọi nhau là “đồng đội” từng mang ý nghĩa đặc biệt, họ phải dựa vào nhau nhiều hơn để thích nghi với môi trường xa lạ, từ tìm việc làm đến xây dựng cuộc sống mới. Khi khái niệm này lan rộng về quê, nhiều người nhận thấy nó phù hợp với hoàn cảnh xã hội Trung Quốc hiện nay, nơi cả hai vợ chồng đều phải nỗ lực để duy trì sự ổn định kinh tế và gia đình.

Một số phụ nữ đã kết hôn cho rằng đây còn là cách thể hiện sự tôn trọng đối với đóng góp của chồng trong gia đình, đặc biệt về tài chính và sức lao động. Theo họ, gọi chồng là “đồng đội” mang hàm ý ghi nhận sự chia sẻ trách nhiệm, thay vì chỉ nhấn mạnh vai trò tình cảm.

Cách gọi bạn đời là “đồng đội” hay “bạn cùng phòng” hé lộ áp lực đời sống và sự thay đổi vai trò trong hôn nhân hiện đại.

Dù vậy, không phải ai cũng đồng tình với xu hướng này. Nhiều người độc thân bày tỏ sự khó hiểu và thậm chí khó chịu trước cách gọi mới.

Một ý kiến cho rằng việc sử dụng những từ ngữ trung lập có thể phản ánh một cuộc hôn nhân thiếu hạnh phúc. Theo quan điểm này, các cặp đôi dường như đang cố gắng dùng sự hài hước hoặc trung tính để che giấu cảm giác bất mãn trong mối quan hệ được xây dựng dựa trên lợi ích hơn là tình yêu.

Một người khác nhận xét: “Bạn là những gì bạn nói. Nếu bạn không muốn gọi vợ hoặc chồng bằng những danh xưng thân mật, có thể bạn không thật sự hạnh phúc trong mối quan hệ đó”.

Một số ý kiến còn cho rằng các cách gọi này mang tính “kiểu cách”, như thể những người đã kết hôn cố tránh việc bị xem là khoe khoang cuộc sống hôn nhân. Trong khi đó, người khác lại cảm thấy những danh xưng này quá lạnh lùng, khiến mối quan hệ vợ chồng giống quan hệ đồng nghiệp hơn là tình cảm gia đình. Có người nhận xét rằng cách gọi này khiến ngôi nhà trở nên giống nơi làm việc và người bạn đời bị nhìn nhận như một công cụ thay vì một con người.

Ngoài ra, cũng có ý kiến chỉ trích việc lạm dụng ngôn từ. Một người dùng mạng cho rằng việc các cặp đôi sử dụng hai từ vốn có ý nghĩa thông thường đã gây nhầm lẫn cho những người vốn dùng chúng theo nghĩa gốc. Một bình luận mang tính châm biếm thậm chí nói: “Chúng tôi không sinh con với đồng đội hay bạn cùng phòng, vậy nên đừng gọi đối tác của mình như thế”.

Đằng sau cuộc tranh luận về ngôn ngữ là sự thay đổi sâu sắc trong cấu trúc gia đình Trung Quốc hiện đại. Ngày càng nhiều người đánh giá cao sự tham gia tích cực của nam giới vào công việc gia đình, điều vốn thách thức quan niệm truyền thống “đàn ông làm việc bên ngoài, phụ nữ chăm lo trong nhà”.

Một khảo sát năm 2021 do nhóm nghiên cứu của Giáo sư Fang Xiaoyi tại Đại học Sư phạm Bắc Kinh thực hiện cho thấy, các cuộc hôn nhân kéo dài dưới 20 năm có chất lượng cao hơn khi người chồng tham gia nhiều vào việc nhà và các vấn đề gia đình. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, phụ nữ Trung Quốc cảm thấy hài lòng hơn với hôn nhân khi chồng thể hiện trách nhiệm và tinh thần chia sẻ trong cuộc sống thường nhật.

Trong bối cảnh đó, cách gọi “đồng đội” được một số người xem là biểu tượng của sự bình đẳng và hợp tác, thay vì chỉ là sự lãng mạn truyền thống.

Cuộc tranh luận xoay quanh hai danh xưng tưởng chừng đơn giản đã cho thấy sự chuyển dịch trong quan niệm về hôn nhân của xã hội Trung Quốc. Nếu trước đây tình yêu thường được thể hiện bằng những lời gọi ngọt ngào, thì ngày nay nhiều người lại coi sự đồng hành, chia sẻ trách nhiệm và cùng phát triển là nền tảng quan trọng hơn.

Một người đàn ông tham gia thảo luận đã đưa ra góc nhìn dung hòa: “Gọi là đồng đội còn tốt hơn gọi bằng tên đầy đủ. Ít nhất điều đó có nghĩa là chúng ta vẫn ở cùng một đội”.

Dù được ủng hộ hay phản đối, xu hướng xưng hô này cho thấy ngôn ngữ luôn thay đổi cùng xã hội. Những cách gọi mới không chỉ phản ánh cách các cặp đôi nhìn nhận nhau, mà còn cho thấy cách thế hệ trẻ đang định nghĩa lại tình yêu và hôn nhân trong thời đại nhiều áp lực và biến động.

Nhật Thùy (Nguồn: SCMP)