Vì sao pháo binh vẫn là 'vua chiến trường' trong kỷ nguyên UAV?

Hình ảnh pháo tự hành K9 tại Hàn Quốc. Ảnh: Yonhap/TTXVN

Theo tờ The EurAsian Times, Ấn Độ chuẩn bị mua thêm hơn 300 pháo tự hành bánh xích K9 Vajra-T với tổng giá trị khoảng 2,4 tỷ USD.

Đề xuất này dự kiến sẽ sớm được trình lên Hội đồng Mua sắm Quốc phòng Ấn Độ xem xét. Nếu được thông qua, tổng số pháo K9 Vajra trong biên chế quân đội nước này sẽ vượt 500 khẩu, đánh dấu bước tiến mới trong chương trình hiện đại hóa hỏa lực mặt đất của New Delhi.

Mở rộng lực lượng pháo binh

K9 Vajra-T là phiên bản được Ấn Độ nội địa hóa từ mẫu pháo tự hành K9 Thunder do Hàn Quốc phát triển. Hệ thống được sản xuất theo giấy phép bởi tập đoàn Larsen & Toubro (L&T), với tỷ lệ linh kiện nội địa từ 50-60%.

Ấn Độ đặt mua 100 khẩu đầu tiên vào năm 2017 và hoàn tất bàn giao vào năm 2021. Sau khi đánh giá cao hiệu quả hoạt động của loại pháo này trong nhiều điều kiện địa hình và thời tiết khác nhau, New Delhi tiếp tục đặt mua thêm 100 khẩu vào năm 2025.

Ban đầu, K9 Vajra-T được triển khai tại khu vực biên giới với Pakistan. Tuy nhiên, sau căng thẳng quân sự với Trung Quốc ở Ladakh năm 2020, nhiều hệ thống đã được điều động tới vùng núi cao này.

K9 Vajra-T sử dụng pháo cỡ nòng 155 mm/52 caliber, có tầm bắn trên 40 km. Hệ thống có thể khai hỏa tối đa 6 viên/phút ở chế độ bắn nhanh và duy trì 2-3 viên/phút trong thời gian dài.

Mẫu K9 Thunder xuất khẩu của Hàn Quốc hiện là một trong những hệ thống pháo tự hành thành công nhất trên thị trường quốc phòng thế giới, chiếm hơn một nửa số đơn đặt hàng pháo tự hành toàn cầu.

Được Hanwha Aerospace phát triển và đưa vào sử dụng từ năm 1999, K9 Thunder đã được xuất khẩu tới nhiều quốc gia như Australia, Ba Lan, Romania, Na Uy, Phần Lan, Estonia, Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ và Ấn Độ. Tính đến năm ngoái, hơn 1.900 hệ thống K9 đã được bàn giao hoặc đang trong quá trình sản xuất cho khách hàng quốc tế.

Hàn Quốc cũng duy trì số lượng lớn K9 tại khu vực phi quân sự (DMZ) giáp Triều Tiên. Hệ thống được đánh giá cao nhờ khả năng cơ động trên địa hình phức tạp, khoang chiến đấu được bảo vệ trước các mối đe dọa hạt nhân, sinh học và hóa học.

Vì sao pháo binh vẫn giữ vai trò chủ lực?

Sự phát triển nhanh chóng của UAV, đặc biệt là các mẫu FPV giá rẻ, khiến nhiều ý kiến cho rằng pháo binh đang dần mất vị thế. Tuy nhiên, thực tế trên chiến trường Ukraine cho thấy các hệ thống pháo vẫn đóng vai trò trung tâm trong các cuộc xung đột cường độ cao.

UAV có ưu thế trong trinh sát và tấn công chính xác các mục tiêu đơn lẻ như xe bọc thép hoặc binh sĩ. Tuy nhiên, chúng khó có thể tạo ra hỏa lực diện rộng như pháo binh. Một khẩu đội pháo 155 mm có thể bắn tập trung để phá hủy công sự, ngăn chặn đà tiến công hoặc chế áp hỏa lực của đối phương trên phạm vi rộng.

Đây cũng là lý do pháo binh được mệnh danh là “Thần chiến tranh”.

Ngoài sức công phá, pháo binh còn có ưu thế về tầm bắn. Trong khi UAV FPV thường hoạt động hiệu quả trong phạm vi vài km đến khoảng 20 km quanh tiền tuyến, K9 Vajra-T có thể tấn công mục tiêu ở khoảng cách trên 40 km.

Bên cạnh đó, pháo binh vẫn hoạt động hiệu quả trong mọi điều kiện thời tiết và ít bị ảnh hưởng bởi các biện pháp tác chiến điện tử. Trái lại, UAV dễ bị gây nhiễu tín hiệu hoặc hạn chế bởi điều kiện khí tượng bất lợi.

Bài học từ chiến trường Ukraine

Chiến sự Nga - Ukraine cho thấy pháo binh vẫn là yếu tố quyết định trong các cuộc chiến tiêu hao kéo dài. Ukraine được cho là sử dụng khoảng 200.000 quả đạn pháo mỗi tháng và có thể tăng lên tới 600.000 quả trong các giai đoạn giao tranh ác liệt. Nga thậm chí bắn tới khoảng một triệu quả đạn mỗi tháng trong những thời điểm cao điểm.

Ông Sergey Musienko, Phó tư lệnh lực lượng tên lửa và pháo binh Ukraine, từng khẳng định pháo binh vẫn là phương tiện hỏa lực chủ lực trên chiến trường và UAV không thể thay thế hoàn toàn vai trò này.

Thực tế, cả Nga và Ukraine vẫn phụ thuộc lớn vào pháo binh. Nga tiếp tục bổ sung pháo từ Triều Tiên, trong khi Mỹ và các nước châu Âu liên tục viện trợ hàng triệu quả đạn pháo cho Kiev.

Những diễn biến này cho thấy UAV đang đóng vai trò hỗ trợ, thay vì thay thế pháo binh. Quyết định đầu tư thêm hàng trăm khẩu K9 Vajra-T của Ấn Độ phản ánh nhận định rằng trong các cuộc chiến tranh cường độ cao, hỏa lực pháo binh vẫn là một trong những yếu tố quan trọng nhất quyết định cục diện chiến trường.