Vị trí đặt sạc điện thoại an toàn giúp phòng ngừa nguy cơ chập điện và cháy nổ pin Lithium-ion

Sạc điện thoại trên giường ngủ là thói quen phổ biến nhưng tiềm ẩn hiểm họa lớn về an toàn điện và hỏa hoạn. Sự cố chập điện từ ổ sạc điện thoại thiêu rụi chăn đệm tại căn hộ tầng 12 chung cư 90 Nguyễn Tuân, phường Thanh Xuân vừa qua là lời cảnh báo nghiêm khắc về nguy cơ phát hỏa từ các thiết bị di động quen thuộc.

Cơ chế thoát nhiệt của pin Lithium-ion khi sạc trên bề mặt mềm

Trong quá trình nạp năng lượng, cả khối pin Lithium-ion lẫn củ sạc đều liên tục tỏa ra nhiệt lượng đáng kể. Khi thiết bị được đặt trên các bề mặt giữ nhiệt như đệm mút, ga trải giường hoặc gối bông, nhiệt lượng sinh ra không thể đối lưu và phân tán ra môi trường xung quanh.

Sự bế khí này khiến nhiệt độ tích tụ nhanh chóng, kích hoạt hiện tượng thoát nhiệt (thermal runaway). Khi nhiệt độ vượt ngưỡng an toàn, cấu trúc cell pin bị phá vỡ, áp suất bên trong tăng vọt dẫn tới biến dạng linh kiện, phồng rộp và bốc cháy dữ dội.

Theo Paul Shaw, Trưởng bộ phận điều tra hỏa hoạn thuộc Cơ quan Cứu hỏa Staffordshire (Anh), đệm và ga giường may bằng vải bông là vật liệu bắt lửa cực mạnh. Khi chập điện hoặc nổ pin xảy ra, vật liệu này khiến ngọn lửa bùng phát thành đám cháy lớn chỉ trong chớp mắt.

Đáng lo ngại hơn, Cơ quan Cứu hỏa Kent (Anh) chỉ ra một thực tế sinh học: khứu giác con người hoàn toàn ngưng hoạt động trong trạng thái ngủ sâu. Do đó, người nằm ngủ sẽ không thể ngửi thấy mùi khét phát ra từ củ sạc đang quá nhiệt, khiến nguy cơ hít phải khói độc hoặc bị bỏng nặng tăng cao trước khi kịp phát hiện sự cố.

Khuyến nghị kỹ thuật từ nhà sản xuất và cơ quan cứu hỏa

Nhằm giảm thiểu rủi ro chập cháy, nhà sản xuất Apple đã đưa ra cảnh báo trực tiếp trong tài liệu hướng dẫn vận hành, yêu cầu người dùng không nằm đè lên thiết bị, củ sạc cũng như tuyệt đối không đặt thiết bị dưới chăn gối khi đang cắm điện.

Đồng quan điểm, Cơ quan Phòng cháy Cứu nạn Tây Yorkshire (Anh) khuyến cáo thiết bị chỉ nên nạp điện trên các mặt phẳng vững chắc như mặt bàn gỗ, kệ sách hoặc bàn làm việc. Bề mặt vật liệu cứng có hệ số truyền nhiệt tốt, hỗ trợ tản nhiệt tự nhiên và ngăn tích nhiệt cục bộ.

Để đảm bảo an toàn tối đa, người dùng nên thiết lập trạm sạc riêng biệt tại khu vực hành lang hoặc phòng khách. Phương án này vừa cách ly hoàn toàn nguy cơ cháy nổ khỏi không gian nghỉ ngơi, vừa giảm thói quen sử dụng điện thoại khuya.

Các nguyên tắc sạc điện thoại an toàn cần tuân thủ

Khoảng cách an toàn: Nếu bắt buộc phải sạc trong phòng ngủ, hãy đặt thiết bị cách xa giường tối thiểu từ 1 đến 2 mét, đồng thời giữ khoảng cách an toàn với rèm cửa và giấy tờ.
Sử dụng phụ kiện đạt chuẩn: Chỉ dùng cáp sạc, củ sạc chính hãng hoặc linh kiện đạt tiêu chuẩn kiểm định quốc tế như MFi, CE, UL có tích hợp vi mạch bảo vệ tự ngắt khi quá dòng hoặc quá nhiệt.
Tản nhiệt cho thiết bị: Tháo ốp lưng dày khi cắm sạc để hạn chế om nhiệt thân máy; bật tính năng sạc pin được tối ưu hóa (Optimized Battery Charging) để hệ thống tự điều phối dòng sạc khi đạt ngưỡng 80%.
Thời điểm cắm sạc: Các cơ quan cứu hỏa khuyến nghị nên sạc điện thoại trong lúc còn thức thay vì cắm sạc xuyên đêm, nhằm đảm bảo khả năng phản ứng và xử lý kịp thời nếu có sự cố chập cháy bất ngờ.