Viết lại cuộc đời từ những con chữ đầu tiên

Lớp học xóa mù chữ tại Cơ sở cai nghiện ma túy số 1 Thanh Hóa được tổ chức vào buổi tối, giúp học viên từng bước tiếp cận kiến thức văn hóa. Ảnh: Công an Thanh Hóa

Viết lại cuộc đời từ những nét chữ đầu tiên

19 giờ tối, lớp học xóa mù chữ trong Cơ sở cai nghiện ma túy số 1 Thanh Hóa sáng đèn. Không còn những ánh mắt mặc cảm hay e dè như ngày đầu, thay vào đó là sự chăm chú của những học viên đang cặm cụi đánh vần từng chữ, tập viết từng nét bút.

Lớp học được duy trì đều đặn 4 buổi mỗi tuần. Học viên trẻ nhất sinh năm 1997, người lớn tuổi nhất đã gần 60 tuổi.

Họ đến từ nhiều vùng quê khác nhau, mang theo những hoàn cảnh và câu chuyện riêng, nhưng đều có chung một điểm khởi đầu: chưa từng biết đọc, biết viết hoặc đã quên gần hết những gì từng học.

Điều họ tìm kiếm không chỉ là những con chữ.

Đó là khả năng tự viết tên mình, đọc một lá đơn, thực hiện những phép tính đơn giản hay tự tay viết lá thư gửi về cho gia đình sau nhiều năm chỉ biết nhờ người khác cầm bút.

Ông Hoàng Bá M. (54 tuổi, trú tại xã Hoằng Lộc) là một trong những học viên lớn tuổi nhất lớp.

Ông từng nghĩ cái mác "mù chữ" sẽ theo mình đến hết cuộc đời. Nhưng giờ đây, mỗi tối, ông lại kiên nhẫn cầm bút tập viết từng nét chữ dưới sự hướng dẫn của cán bộ công an.

Những con chữ còn xiêu vẹo, chậm chạp nhưng chứa đựng niềm vui khó diễn tả.

"Tôi không ngờ có ngày mình viết được thư gửi về cho vợ con", ông M. nghẹn ngào.

Còn học viên Nguyễn Hữu Sơn (35 tuổi, trú tại xã Hoằng Hóa) xem lớp học như một cơ hội quý giá để bắt đầu lại.

"Có chữ nghĩa, tôi thấy tự tin hơn nhiều. Tôi muốn hoàn thành lớp học trước khi kết thúc thời gian cai nghiện để sớm trở về với gia đình", Sơn chia sẻ.

Trong căn phòng học giản dị ấy, mỗi lần một học viên đọc trọn một câu hay viết đúng tên mình, cả lớp lại vỗ tay động viên.

Những thành quả rất nhỏ nhưng đủ để thắp lên niềm tin rằng cuộc đời vẫn luôn có cơ hội bắt đầu lại.

Không chỉ xóa mù chữ, mà còn xóa đi mặc cảm

Từ ngày 1.3.2025, các cơ sở cai nghiện trên cả nước được chuyển giao về Bộ Công an quản lý, mở ra những chuyển biến theo hướng kỷ luật, nhân văn và toàn diện hơn.

Bên cạnh công tác quản lý, giáo dục và dạy nghề, việc tổ chức các lớp xóa mù chữ ngay trong cơ sở cai nghiện trở thành một bước chuẩn bị quan trọng cho quá trình tái hòa nhập cộng đồng.

Xuất phát từ thực tế còn nhiều học viên chưa biết đọc, biết viết, tháng 10.2025, Cơ sở cai nghiện ma túy số 1 Thanh Hóa mở lớp xóa mù chữ đầu tiên với 18 học viên.

Cán bộ công an trực tiếp hướng dẫn học viên tập đọc, tập viết từng con chữ trong lớp học xóa mù chữ. Ảnh: Công an Thanh Hóa

Lớp học được xây dựng theo chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo, giúp học viên làm quen với bảng chữ cái, luyện đọc, luyện viết và thực hiện các phép tính cơ bản. Đứng lớp là những cán bộ công an tốt nghiệp đại học chính quy.

Ngoài kiến thức văn hóa, bài giảng còn được lồng ghép giáo dục pháp luật, kỹ năng sống, đạo đức và định hướng nghề nghiệp.

Theo Thượng úy Lê Hải Hoàng, người trực tiếp giảng dạy, khó khăn lớn nhất là khả năng tiếp thu của học viên.

"Nhiều người sử dụng ma túy lâu năm nên trí nhớ suy giảm, học rất chậm. Chúng tôi phải kiên trì giảng từng chút một, đồng thời nắm bắt tâm lý của từng học viên để có phương pháp phù hợp. Ngoài giờ học, chúng tôi còn bố trí những học viên đã tốt nghiệp THPT kèm cặp thêm để các học viên tiến bộ nhanh hơn", Thượng úy Hoàng cho biết.

Trong ánh đèn lớp học, hình ảnh người cán bộ công an cầm tay học viên nắn nót từng nét chữ trở thành hình ảnh giàu ý nghĩa.

Ở đó, khoảng cách giữa người quản lý và người được quản lý dường như được thu hẹp, nhường chỗ cho sự kiên trì, sẻ chia và niềm tin vào khả năng thay đổi của con người.

Sau gần 5 tháng triển khai, nhiều học viên đã đọc được trọn vẹn bảng chữ cái, tự viết tên mình và đọc được những đoạn văn ngắn.

Thành quả ấy không chỉ được đo bằng số con chữ đã thuộc, mà còn bằng sự thay đổi trong nhận thức và ý chí của mỗi học viên.

Thiếu tá Lê Đình Ninh, Phó Trưởng Cơ sở cai nghiện ma túy số 1 Thanh Hóa, cho biết lớp học không đơn thuần truyền đạt kiến thức mà còn giúp học viên khơi dậy niềm tin, xóa bỏ mặc cảm và chuẩn bị hành trang để trở về với gia đình.

"Biết đọc, biết viết sẽ trở thành nền tảng để học viên học nghề, tìm việc làm và tái hòa nhập cộng đồng bền vững. Quan trọng hơn, họ có thêm niềm tin rằng mình vẫn có thể thay đổi nếu được trao cơ hội", Thiếu tá Ninh chia sẻ.