Việt Nam kiến tạo cầu nối giữa châu Á và thế giới trong kỷ nguyên lượng tử

Chương trình Quantum Summit 2026 nhằm thúc đẩy hợp tác quốc tế, nghiên cứu, đào tạo và ứng dụng công nghệ lượng tử trong nhiều lĩnh vực. (Ảnh: Vietnam+)

Ngày 14/8, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Bộ Tài chính tổ chức Lễ phát động Viet Nam-sia Quantum Summit 2026, mở đầu cho chương trình chính thức dự kiến diễn ra vào tháng 11/2026.

Ban Tổ chức cho biết với các diễn đàn chính sách, kết nối đầu tư-kinh doanh, triển lãm công nghệ và hoạt động phát triển nhân tài, chương trình hướng tới xây dựng một không gian hợp tác mở, kết nối Việt Nam tới các trung tâm lượng tử của châu Á và thế giới.

Lễ phát động diễn ra trong bối cảnh công nghệ lượng tử đang chuyển mạnh từ nghiên cứu sang ứng dụng, trở thành một trong những lĩnh vực công nghệ chiến lược có khả năng tạo ra những thay đổi sâu rộng trong trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, tài chính, năng lượng, y tế và nhiều ngành kinh tế khác.

Tại Việt Nam, Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng cho phát triển nhanh và bền vững. Cùng với đó, Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg ngày 30/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ đưa công nghệ lượng tử vào nhóm công nghệ chiến lược quốc gia.

Theo Ban tổ chức, đây là cơ sở quan trọng để Việt Nam từng bước xây dựng năng lực nghiên cứu, phát triển nguồn nhân lực, hình thành doanh nghiệp và thúc đẩy thị trường công nghệ lượng tử. Cụ thể, Quantum Summit 2026 được triển khai với mục tiêu đưa định hướng phát triển công nghệ lượng tử trở thành các chương trình hợp tác và kết quả cụ thể, qua đó tạo một nền tảng kết nối lâu dài giữa Việt Nam với các quốc gia, tổ chức và doanh nghiệp đang dẫn dắt lĩnh vực lượng tử.

Ông Võ Xuân Hoài nhấn mạnh năng lực lượng tử quốc gia cần được phát triển đồng bộ từ nghiên cứu, nhân lực chất lượng cao đến doanh nghiệp, sản phẩm và thị trường, từng bước tạo năng lực làm chủ và tạo giá trị từ công nghệ lượng tử. (Ảnh: Vietnam+)

Ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, nhấn mạnh Việt Nam cần chủ động tham gia lĩnh vực lượng tử ngay từ giai đoạn hệ sinh thái toàn cầu đang được định hình. Theo đó, năng lực lượng tử quốc gia cần được phát triển đồng bộ từ nghiên cứu, nhân lực chất lượng cao đến doanh nghiệp, sản phẩm và thị trường, từng bước tạo năng lực làm chủ và tạo giá trị từ công nghệ lượng tử.

Điểm khác biệt của chương trình không chỉ nằm ở việc quy tụ các chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp, mà ở khả năng kết nối các nguồn lực để hình thành dự án, thúc đẩy hợp tác nghiên cứu-đào tạo, chuyển giao công nghệ, đầu tư và thử nghiệm các ứng dụng lượng tử tại Việt Nam.

Giáo sư Lại Ngọc Điệp, Đại học Paris-Saclay (Pháp) chia sẻ yêu cầu kết nối lực lượng lao động trẻ của Việt Nam với các trường đại học, trung tâm nghiên cứu và doanh nghiệp quốc tế. Đây là nền tảng để nâng cao chất lượng nhân lực, mở rộng cơ hội nghiên cứu và từng bước tăng cường sự hiện diện của Việt Nam trong cộng đồng khoa học lượng tử quốc tế.

Từ góc nhìn hợp tác quốc tế, ông Denis Avetisyan, Cố vấn cấp cao JV Quantum thuộc Tập đoàn Năng lượng Nguyên tử Quốc gia Nga (Rosatom), đã đánh giá cao tiềm năng của Việt Nam trong kết nối nguồn lực quốc tế về nghiên cứu, nhân lực và doanh nghiệp. Ông cho biết thông qua NIC, Rosatom đang thúc đẩy các hướng hợp tác với Việt Nam, từ đào tạo nhân tài, tiếp cận hạ tầng lượng tử, nghiên cứu chung đến trình diễn công nghệ và triển khai các ứng dụng thí điểm.

Mặt khác, ông Ge Gui Guo, chuyên gia cao cấp CAS Cold Atom, Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của châu Á trong hệ sinh thái lượng tử toàn cầu và cho rằng tăng cường hợp tác khu vực về nghiên cứu, phát triển nhân lực và ứng dụng công nghệ sẽ mở ra những cơ hội mới cho các quốc gia trong khu vực.

Với vai trò là đầu mối quốc gia về đổi mới sáng tạo, NIC đang tập trung kết nối các nguồn lực trong nước và quốc tế, thúc đẩy hình thành hệ sinh thái công nghệ lượng tử tại Việt Nam.

Cụ thể, Viet Nam-Asia Quantum Summit 2026 sẽ tập trung vào các nội dung có tính hành động cao, gồm đối thoại chính sách, nghiên cứu và ứng dụng, phát triển nhân tài, hợp tác quốc tế, kết nối doanh nghiệp-đầu tư và trình diễn công nghệ. Thông qua đó, chương trình kỳ vọng tạo ra các kết quả hợp tác cụ thể trong nghiên cứu, đào tạo, chuyển giao công nghệ, phát triển doanh nghiệp, thu hút đầu tư và thử nghiệm các ứng dụng lượng tử trong những lĩnh vực Việt Nam có nhu cầu và tiềm năng./.