Việt Nam sẽ có quỹ đầu tư trái phiếu hạ tầng

Dự án cầu Phước An, bắc qua sông Thị Vải được khởi công tháng 6-2023 với tổng mức đầu tư gần 4.900 tỷ đồng. Cây cầu nối liền thị xã Phú Mỹ của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây (nay thuộc TPHCM) và huyện Nhơn Trạch thuộc tỉnh Đồng Nai.

Đây là hình thức quỹ đầu tư mới được nhắc đến trong Thông tư 136/2025 do Bộ tài chính ban hành, nội dung sửa đổi, bổ sung Thông tư số 98/2020 về hướng dẫn hoạt động và quản lý quỹ đầu tư chứng khoán, có hiệu lực thi hành từ ngày 12-2-2026.

Quỹ đầu tư trái phiếu hạ tầng sẽ đầu tư vào các loại trái phiếu phát hành, công cụ nợ Chính phủ, tiền gửi... để phát triển hạ tầng, với tỷ trọng đầu tư tối thiểu là 65% NAV (giá trị tài sản ròng).

Đây là hình thức quỹ đóng, tức chứng chỉ quỹ phát hành duy nhất một lần với số lượng cố định, không mua lại từ nhà đầu tư sau khi đã phát hành xong. Tuy nhiên, chứng chỉ quỹ có thể được niêm yết và chuyển nhượng trên thị trường thứ cấp. Loại quỹ này có cấu trúc vốn ổn định, tính thanh khoản thấp hơn so với quỹ mở.

Trong dự thảo Thông tư đề xuất sửa đổi trước đó, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC, thuộc Bộ Tài chính) nói rằng quỹ này có thể giúp huy động vốn từ người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư nước ngoài để phát triển hạ tầng, phục vụ kinh tế, xã hội. Theo VIS Rating, đơn vị xếp hạng tín nhiệm, nhu cầu đầu tư cơ sở hạ tầng của Việt Nam từ nay đến năm 2030 ước tính lên đến 245 tỉ đô la Mỹ, trong khi vốn đầu tư công chỉ đáp ứng khoảng 70% con số này.

Bên cạnh đó, một điểm đáng chú ý khác là khung pháp lý thành lập quỹ đầu tư công cụ thị trường tiền tệ, với yêu cầu tối thiểu 80% NAV, đầu tư vào các tài sản có mức độ an toàn cao như tiền gửi, chứng chỉ tiền gửi và công cụ nợ của Chính phủ.

Một điểm nổi bật khác là cơ chế mức phòng vệ thanh khoản cho quỹ mở, được áp dụng để bảo vệ nhà đầu tư khi tính thanh khoản của quỹ sụt giảm do nguyên nhân bất khả kháng. Hoạt động đầu tư cũng được thắt chặt khi yêu cầu xếp hạng tín nhiệm đối với trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ và chỉ cho phép sử dụng chứng khoán phái sinh để phòng ngừa rủi ro. Ngoài ra, Thông tư cũng nhắc đến việc tổ chức đại hội nhà đầu tư, bổ sung các yêu cầu về giao dịch.

Nhìn chung, Thông tư 136 nhấn mạnh việc mở rộng và đa dạng hóa các loại hình quỹ đầu tư. Đây cũng là yêu cầu được các nhà quản lý quỹ liên tục nhắc đến trong các cuộc hội nghị với Bộ tài chính, diễn ra trong cả năm 2025.

D.Nguyễn