Việt Nam - Trung Quốc mở rộng hợp tác từ thương mại sang công nghệ, đầu tư

Ngày 17/9/2026, tại thành phố Nam Ninh, tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc, Diễn đàn Giao thương, Đầu tư và Hợp tác Công nghệ Việt Nam - Trung Quốc được tổ chức trong khuôn khổ Hội chợ Trung Quốc - ASEAN (CAEXPO) 2026. Diễn đàn quy tụ đại diện các cơ quan quản lý, tổ chức xúc tiến thương mại, đầu tư, hiệp hội, khu công nghiệp cùng cộng đồng doanh nghiệp hai nước.

Phát biểu tại Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Công Thương Việt Nam Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh, Việt Nam và Trung Quốc là hai nước láng giềng có quan hệ hữu nghị truyền thống, đồng thời có sự gắn kết kinh tế, thương mại ngày càng sâu rộng. Những kết quả đạt được cho thấy quy mô và tiềm năng hợp tác giữa hai nước còn rất lớn.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Việt Nam Nguyễn Sinh Nhật Tân phát biểu tại Diễn đàn

"Theo số liệu từ Hải quan Việt Nam, năm 2025, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Trung Quốc đạt khoảng 256,5 tỷ USD, tăng 24,8% so với năm 2024. Trung Quốc tiếp tục là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam", Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh.

Không chỉ thương mại, hợp tác đầu tư giữa hai nước cũng có những chuyển biến tích cực. Trong 7 tháng đầu năm 2026, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đạt trên 38 tỷ USD. Riêng Trung Quốc đạt khoảng 3,69 tỷ USD vốn đăng ký và đứng đầu về số lượng dự án đầu tư mới với 849 dự án, chiếm khoảng 35% tổng số dự án mới.

Từ giao thương đến liên kết chuỗi

Những con số trên cho thấy quan hệ kinh tế Việt Nam - Trung Quốc đang mở rộng từ thương mại sang đầu tư, sản xuất và liên kết chuỗi cung ứng. Đây cũng là cơ sở để hai bên thúc đẩy giai đoạn hợp tác mới, trong đó công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghiệp hỗ trợ, logistics, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh được xác định là những động lực tăng trưởng mới.

Trong khi đó, chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục được tái cấu trúc, yêu cầu về chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững ngày càng cao. Điều này đặt ra yêu cầu hợp tác Việt Nam - Trung Quốc không chỉ tăng quy mô thương mại mà phải nâng cao chất lượng; không chỉ gia tăng số lượng dự án mà còn tăng hàm lượng công nghệ, giá trị gia tăng và mức độ liên kết giữa doanh nghiệp hai nước.

Việt Nam đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chú trọng thu hút các dự án đầu tư nước ngoài có hàm lượng công nghệ cao, tạo giá trị gia tăng cao, phù hợp với định hướng quy hoạch vùng, quy hoạch địa phương và chiến lược phát triển các ngành công nghiệp trọng điểm. Mục tiêu đặt ra là hình thành liên kết trong chuỗi giá trị sản xuất với doanh nghiệp Việt Nam, gắn với nâng cao tỷ lệ nội địa hóa.

Trong định hướng này, các khu công nghiệp, cụm công nghiệp và hệ thống logistics của Việt Nam có vai trò quan trọng. Đây cũng là một trong những trọng tâm của Diễn đàn khi các khu công nghiệp, doanh nghiệp công nghệ Việt Nam được kết nối với nhà đầu tư, doanh nghiệp Trung Quốc để trao đổi về xu hướng đầu tư công nghệ và mô hình khu công nghiệp, khu logistics thế hệ mới.

Từ phía cộng đồng doanh nghiệp Trung Quốc, ông Jonathan Choi, Chủ tịch Liên minh Doanh nhân Vùng Vịnh Quảng Đông - Hồng Kông - Ma Cao, đánh giá chủ đề “Giao thương, Đầu tư và Hợp tác Công nghệ Việt Nam” phù hợp với cơ hội phát triển hiện nay của Việt Nam, đồng thời tạo nền tảng để doanh nghiệp Trung Quốc hiểu rõ hơn về thị trường Việt Nam, tìm kiếm cơ hội hợp tác và mở rộng thị trường.

Ông Jonathan Choi cho rằng, hợp tác kinh tế Việt Nam - Trung Quốc những năm gần đây không ngừng được mở rộng, với mối liên kết giữa chuỗi sản xuất và chuỗi cung ứng ngày càng chặt chẽ. Đáng chú ý, hợp tác đang từng bước chuyển từ thương mại truyền thống sang liên kết công nghiệp, đổi mới sáng tạo, khoa học, công nghệ và đầu tư.

Toàn cảnh Diễn đàn Giao thương, Đầu tư và Hợp tác Công nghệ Việt Nam - Trung Quốc

Quảng Tây giữ vai trò kết nối

Một điểm chung trong hai bài phát biểu là nhấn mạnh vai trò kết nối của Quảng Tây trong quan hệ kinh tế Việt Nam - Trung Quốc và hợp tác Trung Quốc - ASEAN.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân, với vị trí địa lý liền kề Việt Nam, hệ thống cửa khẩu và kết nối giao thông đa dạng, Quảng Tây là một trong những cửa ngõ quan trọng thúc đẩy giao thương giữa hai nước, đồng thời là cầu nối giữa ASEAN với Trung Quốc. Bộ Công Thương Việt Nam coi trọng hợp tác với Quảng Tây và duy trì phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng của địa phương này.

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Jonathan Choi cũng nhấn mạnh lợi thế của Quảng Tây trong thương mại xuyên biên giới, logistics và hợp tác công nghiệp. Trong khi đó, Vùng Vịnh Quảng Đông - Hồng Kông - Ma Cao có thế mạnh về tài chính quốc tế, đổi mới sáng tạo, sản xuất tiên tiến, dịch vụ chuyên nghiệp và nguồn nhân lực quốc tế. Theo ông, việc kết hợp lợi thế về vị trí và hành lang kết nối của Quảng Tây với nguồn vốn, công nghệ, nguồn lực công nghiệp của Vùng Vịnh và thị trường, nhu cầu phát triển của Việt Nam có thể tạo thêm không gian hợp tác.

Các lĩnh vực được phía Liên minh Doanh nhân Vùng Vịnh Quảng Đông - Hồng Kông - Ma Cao đề cập gồm trí tuệ nhân tạo, sản xuất tiên tiến, năng lượng xanh, nông nghiệp hiện đại, logistics xuyên biên giới và kinh tế số. Định hướng được đặt ra là thúc đẩy thêm các hoạt động kết nối doanh nghiệp, triển khai dự án cụ thể, đưa quan hệ hợp tác từ giao thương tiến tới hợp tác công nghiệp, đầu tư và khoa học công nghệ.

Về phía Bộ Công Thương Việt Nam, Thứ trưởng đề xuất ba định hướng nhằm khai thác tốt hơn các cơ hội hợp tác. Trước hết, các cơ quan quản lý và tổ chức xúc tiến hai bên tiếp tục chia sẻ thông tin về chính sách, môi trường đầu tư, nhu cầu thị trường và các lĩnh vực ưu tiên. Cùng với đó là tăng cường kết nối trực tiếp giữa khu công nghiệp, cụm công nghiệp, doanh nghiệp công nghệ và nhà đầu tư hai nước, hướng hoạt động xúc tiến vào từng dự án, nhu cầu và đối tác cụ thể.

Định hướng thứ ba là khuyến khích doanh nghiệp hai nước mở rộng hợp tác trong công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, logistics, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh; đồng thời tăng cường liên kết sản xuất, kinh doanh bền vững giữa doanh nghiệp FDI Trung Quốc và doanh nghiệp Việt Nam.