VietinBank Đông Hải Dương và bài toán dữ liệu sau kết luận thanh tra tín dụng

Ngày 28/5/2026, Chánh Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Khu vực 6 ban hành Kết luận thanh tra số 25/KL-TTNH đối với Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam Chi nhánh Đông Hải Dương, theo kế hoạch thanh tra định kỳ năm 2026.

Căn cứ Điều 37 Luật Thanh tra năm 2025 về công khai kết luận thanh tra, cơ quan thanh tra công bố thông tin liên quan tại văn bản số 25/CBTT-TTNH phát hành ở Hải Phòng trong tháng 6/2026, do Q. Chánh Thanh tra Trần Hồng Cường ký.

Chi nhánh Đông Hải Dương hoạt động theo Quyết định số 180/QĐ-HĐQT-NHCT1 ngày 28/6/2006 của Hội đồng quản trị Ngân hàng Công thương Việt Nam, đăng ký hoạt động lần đầu ngày 11/8/2009 và thay đổi lần thứ 8 ngày 26/4/2021.

Trụ sở chi nhánh nằm tại số 297 đường Trần Hưng Đạo, phường Kinh Môn, thành phố Hải Phòng.

Quy mô 8.397 tỷ đồng dư nợ và những điểm cần chấn chỉnh

Bộ máy chi nhánh gồm Ban Giám đốc với một Giám đốc và hai Phó Giám đốc, 05 phòng nghiệp vụ và 05 phòng giao dịch Minh Tân, Phú Thứ, Hiệp Sơn, Tiền Trung, Thanh Hà.

Tổng số cán bộ nhân viên là 84 người, trong đó trình độ trên đại học 27 người, chiếm 32%; trình độ đại học 54 người, chiếm 64%; trình độ khác 03 người, chiếm 4%.

Đến thời điểm 31/3/2026, nguồn vốn huy động của chi nhánh đạt 7.625 tỷ đồng, dư nợ cho vay đạt 8.397 tỷ đồng. Nợ xấu chiếm tỷ lệ 0,55% trên tổng dư nợ cho vay, kết quả kinh doanh hàng năm đều có lãi.

Kết luận thanh tra số 25/KL-TTNH nêu một số tồn tại, hạn chế trong hoạt động cấp tín dụng tại VietinBank Đông Hải Dương. Ảnh chụp văn bản công bố thông tin của Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Khu vực 6.

Kết luận thanh tra ghi nhận chi nhánh duy trì hoạt động ổn định, chủ yếu cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng nhóm tư nhân cá thể, chất lượng tài sản Có đảm bảo an toàn.

Đoàn thanh tra ghi nhận chi nhánh tuân thủ quy định nội bộ về huy động vốn, lãi suất phù hợp mặt bằng chung trên địa bàn, hoạt động cấp tín dụng cơ bản chấp hành quy chế về cho vay và bảo lãnh.

Bên cạnh kết quả đạt được, kết luận thanh tra nêu một số tồn tại, hạn chế trong hoạt động cấp tín dụng ở cả hai nhóm khách hàng.

Với một số khoản vay của khách hàng doanh nghiệp, chi nhánh thẩm định cho vay nhưng chưa đánh giá chính xác nhóm khách hàng có liên quan và tổng mức cấp tín dụng của nhóm khách hàng liên quan theo quy định.

Ở khâu kiểm tra giám sát sau vay, chi nhánh chưa đánh giá đầy đủ quy mô giao dịch của khách hàng có phát sinh hoạt động vừa mua, vừa bán.

Kết luận nêu chi nhánh chưa đánh giá bản chất các giao dịch để kịp thời phát hiện dấu hiệu suy giảm bất thường và diễn biến xấu ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng.

Với một số khoản vay của khách hàng cá nhân, ở món cho vay hạn mức bổ sung vốn lưu động của hộ kinh doanh, chi nhánh chưa thu thập thông tin, chưa phân tích chi tiết tình hình sản xuất kinh doanh cùng tình hình tài chính thực tế.

Chi nhánh cũng chưa thu thập đầy đủ tài liệu chứng minh mục đích sử dụng tiền vay theo quy định.

Từ kết quả thanh tra, cơ quan thanh tra đưa ra 04 kiến nghị yêu cầu chi nhánh khắc phục, chấn chỉnh các tồn tại trong hoạt động cấp tín dụng, gồm 02 kiến nghị với khách hàng doanh nghiệp và 02 kiến nghị với khách hàng cá nhân.

Dữ liệu và tự động hóa, hướng đi cho khâu thẩm định, giám sát sau vay

Điểm chung của các nội dung mà đoàn thanh tra nêu nằm ở dữ liệu. Nhận diện nhóm khách hàng liên quan, đo lường quy mô giao dịch hay chứng minh mục đích sử dụng vốn đều phụ thuộc vào độ đầy đủ của thông tin đầu vào.

Một nhóm khách hàng liên quan thường trải trên nhiều pháp nhân và cá nhân với quan hệ sở hữu chéo, mua bán qua lại mà hồ sơ giấy rời rạc khó bộc lộ.

Công nghệ phân tích đồ thị, cách xử lý dữ liệu mô tả các thực thể như những điểm nút và mối quan hệ như những đường nối, giúp hiển thị mạng lưới sở hữu và dòng tiền chỉ trong vài thao tác truy vấn.

Trụ sở VietinBank Đông Hải Dương tại số 297 Trần Hưng Đạo, phường An Lưu (Kinh Môn). Ảnh: Báo HD

Nguồn dữ liệu cho cách làm trên cũng rộng hơn trước. Dữ liệu đăng ký doanh nghiệp, dữ liệu dân cư theo Đề án 06, dữ liệu thuế và hóa đơn điện tử cho phép ngân hàng đối chiếu chéo thay vì chỉ dựa vào bản khai.

Ở khâu giám sát sau vay, công nghệ tạo khác biệt về tần suất. Kiểm tra định kỳ chỉ cho một ảnh chụp tại một thời điểm, còn hệ thống cảnh báo sớm đọc dòng tiền gần như theo thời gian thực.

Các mô hình học máy phát hiện dấu hiệu bất thường mà mắt người khó nhận ra, chẳng hạn doanh thu chuyển về tài khoản giảm dần hay dòng tiền quay vòng giữa các đối tác quen thuộc.

Trí tuệ nhân tạo còn cho phép chấm điểm tín dụng động, tức điểm rủi ro thay đổi liên tục theo hành vi giao dịch thay vì cố định giữa hai kỳ đánh giá.

Với nhóm hộ kinh doanh, dữ liệu thay đổi mạnh hơn. Nghị định 70/2025/NĐ-CP yêu cầu hộ có doanh thu từ 1 tỷ đồng mỗi năm dùng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, kết nối với cơ quan thuế từ ngày 1/6/2025.

Dòng doanh thu theo thời gian thực cho phép ngân hàng thẩm định tình hình kinh doanh thực tế của hộ vay và kiểm chứng mục đích sử dụng vốn bằng chứng từ số.

Toàn ngành ngân hàng đang đầu tư mạnh cho hạ tầng dữ liệu và nền tảng phân tích, trong đó VietinBank nhiều năm qua theo đuổi chiến lược chuyển đổi số với hệ sinh thái eFAST và iPay.

Công cụ dù hiện đại vẫn cần quy trình rõ ràng và năng lực đọc dữ liệu của đội ngũ thẩm định. Với 84 cán bộ nhân viên, trong đó 96% có trình độ đại học trở lên, chi nhánh Đông Hải Dương có nền tảng nhân sự thuận lợi.

Bốn kiến nghị của cơ quan thanh tra vì thế mang ý nghĩa của một chỉ dấu quản trị, khi chất lượng tín dụng ngày càng phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu.