Vietnam Airlines lập liên minh xanh, tạo lực cộng hưởng cho phát triển bền vững

Lan tỏa sức mạnh từ sự kết nối

Suốt nhiều thập kỷ, khái niệm phát triển bền vững, “xanh hóa” trong ngành hàng không thường được hiểu bó hẹp trong việc giảm phát thải động cơ. Tuy nhiên, tại lễ ra mắt "Liên minh Xanh – Phát triển bền vững", nhân Ngày Trái Đất 22/4/2026, Vietnam Airlines đã cho thấy một định nghĩa mới, mang tính toàn diện.

Liên minh Xanh được Vietnam Airlines khởi xướng như một mô hình hợp tác tự nguyện, kết nối các đối tác trong và ngoài nước nhằm hình thành nền tảng kết nối và điều phối các sáng kiến phát triển bền vững. Với thông điệp “Bay cao khát vọng bền vững”, mô hình này hướng tới cách tiếp cận phát triển hài hòa, trong đó tăng trưởng kinh tế đi cùng trách nhiệm đối với môi trường, xã hội và các thế hệ tương lai.

Đại diện các đơn vị chạm tay vào quả cầu, thực hiện nghi thức ra mắt mạng lưới hợp tác phát triển bền vững. Ảnh: Hoàng Anh

Trong những năm qua, Vietnam Airlines đã triển khai nhiều chương trình theo định hướng phát triển bền vững. Các sáng kiến được hãng áp dụng như sử dụng nhiên liệu hàng không bền vững, chiến dịch “Bay nhẹ” tới Côn Đảo, Hà Nội hay chương trình quyên góp thực phẩm sau chuyến bay đã được triển khai thường xuyên.

Tuy nhiên, đây gần như là lần đầu tiên hãng hàng không quốc gia công bố một cách mạnh mẽ và khẳng định chiến lược phát triển dài hạn theo hướng bền vững.

Ông Đặng Ngọc Hòa, Chủ tịch HĐQT Vietnam Airlines nhấn mạnh: “Liên minh Xanh không chỉ là một sáng kiến hợp tác, mà là cam kết hành động dài hạn của Vietnam Airlines trong hành trình chuyển đổi xanh.

Chúng tôi xác định phát triển bền vững không còn là lựa chọn, mà là nền tảng cho năng lực cạnh tranh và sự phát triển lâu dài, đồng thời góp phần cụ thể hóa các chủ trương lớn của Chính phủ về tăng trưởng xanh và phát triển bền vững, hướng tới Net Zero vào năm 2050".

Một trong những yêu cầu tất yếu dẫn đến sự thay đổi mang tính chiến lược trong phát triển này, theo ông Hòa, là ngành hàng không đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi sâu sắc. Biến đổi khí hậu, yêu cầu cắt giảm khí thải cùng với các tiêu chuẩn ngày càng cao về trách nhiệm xã hội và quản trị đang đặt ra những yêu cầu mới đối với các doanh nghiệp.

Trong bối cảnh đó, chuyển đổi xanh không chỉ là xu thế mà đã trở thành yêu cầu tất yếu và là sự lựa chọn mang tính chiến lược phù hợp với định hướng phát triển kinh tế xanh mà Việt Nam đang phát triển.

Đối với Vietnam Airlines, phát triển bền vững trước hết là yêu cầu về môi trường, đặc biệt trong bối cảnh ngành hàng không đang chịu áp lực giảm phát thải và Việt Nam đang đẩy mạnh các chiến lược tăng trưởng xanh. Hãng hàng không quốc gia đã đưa vào sử dụng nhiên liệu bền vững, đồng thời tối ưu khai thác nhằm giảm thiểu tác động môi trường trong toàn bộ hoạt động bay của hãng.

Những kết quả bước đầu cho thấy lộ trình là đúng đắn, nhưng theo ông Hòa, thực tế cũng cho thấy các hoạt động đơn lẻ khó tạo ra tác động đủ lớn nếu thiếu sự kết nối và điều phối hiệu quả.

Phát triển bền vững là mục tiêu chung, không thể thực hiện bởi một chủ thể riêng lẻ mà đòi hỏi sự tham gia, hỗ trợ của nhiều bên, từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp đến các tổ chức trong và ngoài nước. Đây cũng là cách tiếp cận được Chính phủ thúc đẩy trong quá trình phát triển và triển khai các chiến lược tăng trưởng xanh.

Chính từ nhận thức đó, Vietnam Airlines chủ động đề xuất và cùng các đối tác xây dựng Liên minh xanh - Phát triển bền vững như là một nền tảng hợp tác mở.

"Đây không chỉ là một sáng kiến hợp tác mà là một cơ chế để tổ chức và điều phối các hoạt động phát triển bền vững theo cách tiếp cận hệ thống, nhằm kết nối nguồn lực, triển khai đồng bộ các chương trình và nâng cao hiệu quả tổng thể", ông Hòa nói.

Ông Đặng Ngọc Hòa, Chủ tịch HĐQT Vietnam Airlines phát biểu tại buổi lễ ra mắt Liên minh Xanh. Ảnh: Hoàng Anh.

Các nội dung hợp tác trong khuôn khổ liên minh tiếp tục được triển khai trên ba trụ cột: môi trường, xã hội và quản trị. Trọng tâm không chỉ là giảm phát thải mà còn hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống, hỗ trợ các hoạt động xã hội, củng cố các chuẩn mực quản trị trong toàn bộ hệ sinh thái.

Vietnam Airlines kỳ vọng sẽ cùng các đối tác xây dựng hệ sinh thái hợp tác vì môi trường và xã hội, góp phần thực hiện các mục tiêu tăng trưởng, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững của Việt Nam trong dài hạn, ông Hòa nhấn mạnh.

Việc kết nối, hợp tác, cùng phát triển sẽ mang lại những giá trị to lớn đối với xã hội, cộng đồng. Đơn cử như trong lĩnh vực y tế, hiến-ghép tạng là nghĩa cử cao đẹp, biểu hiện sâu sắc của tinh thần nhân văn và nghĩa đồng bào và Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn đánh giá việc vận chuyển mô tạng là một mắt xích có ý nghĩa quan trọng, mang tính chất quyết định.

"Ghép tạng là cuộc đua khẩn trương với thời gian. Mỗi phút được rút ngắn trên hành trình vận chuyển là thêm một cơ hội giữ lại sự sống cho người bệnh", ông Thuấn chia sẻ và nhấn mạnh, sự đồng hành đồng hành của ngành hàng không, của lực lượng cảnh sát giao thông và của hệ thống điều phối ghép tạng là hành động vô cùng ý nghĩa.

Từ tháng 5/2018 đến nay, hơn 50 chuyến bay đặc biệt đã được thực hiện để vận chuyển các ê-kíp bác sĩ, hơn 21 chuyến bay vận chuyển trực tiếp mô tạng đã góp phần cứu sống nhiều người bệnh. Riêng trong năm 2023, cả nước ghi nhận 66 trường hợp hiến tạng sau chết não. Vietnam Airlines đã hỗ trợ 26 chuyến bay điều phối thành công 31 mô tạng trên nhiều tuyến bay quan trọng.

"Những con số ấy không chỉ phản ánh sự phối hợp hiệu quả. Đằng sau mỗi chuyến bay ưu tiên, mỗi cung đường được mở lối là sự gặp gỡ giữa trách nhiệm công vụ, năng lực tổ chức và lòng nhân ái. Đó cũng là hình ảnh một nền quản trị hiện đại, biết kết nối các nguồn lực trong hệ thống vì mục tiêu cao nhất là mang lại những giá trị tốt đẹp cho con người," ông Thuấn chia sẻ.

Nhóm 1: Kiến tạo nền tảng xanh, đại diện cho vai trò định hướng, xây dựng nền tảng và kết nối các nguồn lực cho phát triển bền vững, gồm các đơn vị đại diện như Bộ Nông nghiệp và môi trường; Bộ Y tế; Cục Cảnh sát giao thông; Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người; Liên minh SkyTeam; Vietnam Airlines.
Nhóm 2: Lan tỏa giá trị nhân văn, đại diện cho vai trò kết nối con người, lan tỏa những giá trị nhân ái và tạo tác động tích cực cho cộng đồng, gồm các doanh nghiệp đại diện như Tập đoàn Melia, Facing The World; Công ty TNHH Doanh nghiệp xã hội Vietnam Children's Fund; Operation Smile Vietnam; Tổ chức AIP Foundation; Vietnam Airlines; Space Speaker Group; Nuoy Reconstructive International Vietnam.
Nhóm 3: Bảo tồn và đổi mới xanh, đại diện cho vai trò thúc đẩy các giải pháp đổi mới và hành động thiết thực vì môi trường, gồm các đại diện như Vietnam Airlines; Viện trưởng Viện nghiên cứu Truyền thông phát triển; Công ty CP Dịch vụ Di động Trực tuyến; Trung tâm Con người và thiên nhiên (PanNature); Công ty Cổ phần Aequita; Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia Việt Nam; VietHarvest.

Ba nhóm đại diện cho Liên Minh Xanh

Ba trụ cột phát triển bền vững ở Vietnam Airlines

Phát triển bền vững tại Vietnam Airlines không còn là một khẩu hiệu mang tính định hướng, mà đã được cụ thể hóa bằng những hành động đo đếm được trong từng mắt xích vận hành. Theo bà Trần Mai Anh, đại diện Tổ thư ký phát triển bền vững của Vietnam Airlines, tư duy phát triển bền vững đã thẩm thấu vào mọi hoạt động cốt lõi của doanh nghiệp.

Trong lĩnh vực hàng không, đội tàu bay và công nghệ máy bay là nền tảng then chốt. Hiện nay, Vietnam Airlines đang khai thác các dòng máy bay hiện đại như Airbus A350 và Boeing 787.

Việc đưa vào vận hành các thế hệ tàu bay mới đã giúp hãng giảm từ 20 - 25% lượng khí thải so với công nghệ cũ, đồng thời tiết kiệm khoảng 25.500 tấn nhiên liệu, tương đương với việc cắt giảm khoảng 80.000 tấn carbon ra môi trường. Song song với đó, việc cải tiến và tối ưu toàn bộ hệ thống vận hành đã trực tiếp góp phần giảm tải phát thải trong từng chuyến bay, từng ngày khai thác.

Hướng tới mục tiêu Net Zero, nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) trở thành một trụ cột quan trọng. Từ năm 2022, Vietnam Airlines đã bắt đầu thử nghiệm các chuyến bay sử dụng SAF từ châu Âu. Đến năm 2024, hãng tiếp tục mở rộng triển khai tại thị trường châu Á với tỷ lệ pha trộn nhiên liệu lên tới gần 40%, một con số đáng kể trong ngành hàng không.

Sang năm 2025, Vietnam Airlines không chỉ tuân thủ mà còn chủ động tham gia các tiêu chuẩn của ReFuelEU Aviation cho các chuyến bay từ châu Âu đến Việt Nam, đồng thời mở rộng áp dụng SAF tại thị trường nội địa. Tính đến thời điểm này, hãng đã sử dụng hơn 2.000 tấn nhiên liệu SAF, cho thấy một lộ trình chuyển đổi được triển khai bài bản: từ thử nghiệm, đánh giá đến mở rộng vận hành, từng bước tiến chắc chắn trên hành trình phát triển bền vững.

Không dừng lại ở công nghệ, “hành trình xanh” của Vietnam Airlines còn được mở rộng tới mọi điểm chạm với hành khách. Ngay trên các chuyến bay, hãng đã cắt giảm khoảng 5,5 triệu sản phẩm nhựa dùng một lần, tương đương với việc giảm khoảng 40.000 tấn rác thải nhựa trong quá trình vận hành. Đồng thời, các giải pháp tối ưu dịch vụ cũng giúp tiết kiệm tới 80.000 tấn thực phẩm, qua đó giảm thiểu lãng phí và tác động đến môi trường.

Từ đội tàu bay hiện đại, nhiên liệu sạch cho tới những thay đổi nhỏ trong trải nghiệm hành khách, Vietnam Airlines đang cho thấy một cách tiếp cận toàn diện, phát triển bền vững không phải là một dự án đơn lẻ, mà là một chiến lược xuyên suốt, được triển khai đồng bộ và có lộ trình rõ ràng.

Một khía cạnh đáng chú ý trong tiến trình chuyển đổi công nghệ của Vietnam Airlines nằm ở những thay đổi tưởng chừng rất nhỏ trong vận hành, nhưng lại tạo ra hiệu ứng tích lũy đáng kể. Trên mỗi chuyến bay, hình ảnh những tạp chí, ấn phẩm báo chí vốn quen thuộc nay đã dần được thay thế bằng nền tảng đọc số.

Nhờ đó, hàng chục nghìn ấn phẩm đã được số hóa, giúp hành khách vẫn duy trì trải nghiệm đọc, trong khi giảm thiểu đáng kể lượng phát thải và tối ưu chi phí vận hành.

Chính từ những sáng kiến nhỏ nhưng được triển khai đồng bộ này, Vietnam Airlines đã ghi dấu ấn bằng các giải thưởng từ SkyTeam, ghi nhận nỗ lực đổi mới dịch vụ theo hướng bền vững.

Song hành với chuyển đổi vận hành, hãng hàng không quốc gia còn định vị lại vai trò của mình trong đời sống xã hội. Những chuyến bay không chỉ dừng ở việc chuyên chở hành khách, mà còn mang theo các giá trị nhân văn: vận chuyển y tế, hỗ trợ các chương trình cứu trợ và kết nối cộng đồng.

Trong năm 2025, hơn 1 triệu dặm bay đã được quy đổi và quyên góp, tương đương gần 5,5 tỷ đồng, phục vụ cho các hoạt động xã hội. Những con số này, theo đại diện hãng, không đơn thuần là giá trị tài chính, mà được chuyển hóa thành hàng loạt chuyến bay chở đội ngũ y bác sĩ, các ca phẫu thuật, cũng như những cơ hội sống được mở ra cho nhiều hoàn cảnh.

Ở khía cạnh môi trường và cộng đồng, Vietnam Airlines cũng đã phối hợp cùng các đối tác triển khai trồng mới 50 ha rừng, với sự tham gia của hơn 60.000 người. Không chỉ dừng ở diện tích phủ xanh, hoạt động này còn góp phần lan tỏa nhận thức về phát triển bền vững trong cộng đồng. Song song đó, hơn 7,7 tấn thực phẩm chưa sử dụng đã được thu gom, vận chuyển và phân phối tới những khu vực cần thiết, thông qua một hệ thống vận hành được tổ chức bài bản.

Trong nội tại doanh nghiệp, yếu tố phát triển bền vững còn được thể hiện qua chiến lược thúc đẩy bình đẳng giới. Theo đó, tỷ lệ phụ nữ hiện chiếm 54% lực lượng lao động tại Vietnam Airlines, trong đó 33% nắm giữ các vị trí quản lý từ cấp phòng trở lên. Hãng cũng tích cực tham gia các sáng kiến toàn cầu nhằm nâng cao vai trò của phụ nữ trong ngành hàng không.

Theo bà Mai Anh, đây không phải là những cam kết mang tính hình thức, mà là một cấu phần bền vững trong chiến lược phát triển dài hạn.

Ở một cấp độ rộng hơn, Vietnam Airlines đang hướng tới vai trò kết nối trong một “Liên minh xanh”, nơi các doanh nghiệp, tổ chức và cơ quan quản lý cùng tham gia thúc đẩy chuyển đổi bền vững.

Trong bối cảnh ngành hàng không nói riêng và nền kinh tế nói chung đang chịu áp lực chuyển đổi xanh, một doanh nghiệp đơn lẻ khó có thể tạo ra thay đổi mang tính hệ thống. Thay vào đó, sự liên kết và chia sẻ nguồn lực giữa các bên được xem là điều kiện tiên quyết để hiện thực hóa các sáng kiến có quy mô và hiệu quả.

Trong dòng chảy của nền kinh tế thế giới đang tái định hình theo hướng xanh và bền vững, những gì Vietnam Airlines đã và đang triển khai mới chỉ là bước khởi đầu. Nhưng đó là một bước đi mang tính nền tảng, nơi các hành động cụ thể đang dần hợp thành một chiến lược dài hạn, hướng tới một hệ sinh thái hàng không và kinh tế phát triển bền vững, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và xã hội.