Vĩnh Long: Nét đẹp trong văn hóa dâng cơm báo hiếu tổ tiên mùa Sene Dolta của đồng bào Khmer

Theo tiếng Khmer, từ "Sene" có nghĩa là cúng, "Dol" có nghĩa là bà, và "ta" có nghĩa là ông. Bởi vậy, Lễ Sene Dolta của đồng bào dân tộc Khmer mang ý nghĩa tương đồng với Lễ Vu lan báo hiếu, là dịp trọng đại để con cháu thể hiện tấm lòng thành kính, tri ân sâu sắc đến ông bà, tổ tiên đã khuất.

Người dân thực hiện nghi thức xới cơm. Ảnh: Trí Trần.

Lễ Sene Dolta năm nay diễn ra trong 3 ngày, từ ngày 10 đến 12/10 dương lịch (nhằm mùng 1 đến mùng 3/9 âm lịch). Đây là khoảng thời gian đặc biệt quan trọng. Tại mỗi gia đình, mọi người cùng nhau dọn dẹp nhà cửa, trang hoàng lại bàn thờ tổ tiên thật tươm tất. Những mâm cơm cúng chứa đựng lòng thành kính được chuẩn bị chu đáo để đón ông bà về nhà vui vầy cùng con cháu.

Bên cạnh các nghi thức tại gia, bà con người Khmer còn tề tựu về chùa để dâng cơm và nghe sư sãi tụng kinh cầu phước cho gia đình bình an, hạnh phúc.

Nhiều người có mặt từ sớm tại chùa để tham dự buổi lễ.

Tại chùa Samrongek, tọa lạc ở phường Nguyệt Hóa, tỉnh Vĩnh Long, không khí ngày lễ đã rộn ràng ngay từ lúc trời còn tờ mờ sáng. Đông đảo bà con đồng bào Khmer mang theo lễ vật, nô nức đến dâng cơm lên các sư sãi đang tu học tại chùa. Ảnh: Trí Trần.

Có mặt từ rất sớm, bà Thạch Mai (65 tuổi) xúc động tâm sự: “Năm nào khi tới dịp lễ, tôi cũng về chùa để nghe sư tụng kinh cầu an, dâng cơm đến các sư. Được nghe kinh, cúng dường cầu mong cho gia đạo được sung túc, bình an và tưởng nhớ đến ông bà tổ tiên đã sinh ra mình, trong lòng tôi thấy rất nhẹ nhõm và ấm áp”.

Chia sẻ về ý nghĩa của ngày lễ trọng đại này, Sư Cả Kim Quân - Trụ trì chùa Samrongek cho biết: “Lễ Sene Dolta là cội nguồn của đạo hiếu trong văn hóa Khmer. Ý nghĩa của lễ hội không chỉ dừng lại ở nghi thức tôn giáo hay tín ngưỡng, mà cao cả hơn là bài học nhân văn sâu sắc răn dạy thế hệ trẻ về đạo lý ‘uống nước nhớ nguồn’. Nhìn thấy bà con đưa cả con cháu đến dâng cơm, tôi rất hoan hỉ vì những giá trị truyền thống tốt đẹp này vẫn luôn được gìn giữ và tiếp nối vững bền”.

Vượt lên trên ý nghĩa của một nghi thức tri ân tổ tiên, Lễ Sene Dolta còn là dịp quý báu để các gia đình đoàn tụ, chia sẻ những buồn vui sau những ngày lao động vất vả. Cùng nhau quây quần bên mâm cơm, tình làng nghĩa xóm tại các phum, sóc lại càng thêm thắt chặt, gắn bó. Ảnh: Trí Trần.

Trong tiếng tụng kinh trầm mặc, bà con Khmer đồng thời gửi gắm lời tạ ơn đến thần linh đã che chở, phù hộ cho đất đai trù phú, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và phum sóc ngày càng hưng thịnh, yên bình. Một mùa Sene Dolta nữa lại về, mang theo trọn vẹn nét đẹp văn hóa tâm linh và tình người nồng hậu trên vùng đất Vĩnh Long.