Với hộ kinh doanh: việc làm, an sinh xã hội là trên hết, trước hết

Toàn cảnh phiên họp

Tiếp tục Kỳ họp thứ Nhất, chiều 21/4, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự phiên thảo luận tại Tổ 2, Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh.

Nghĩa vụ thuế cần được xác định trên cơ sở thu nhập thực tế vượt ngưỡng chịu thuế

Các ý kiến tại Tổ 2 đều nhất trí sự cần thiết sửa đổi, bổ sung các Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệttrong bối cảnh hiện nay; đánh giá cao nỗ lực của Chính phủ và cơ quan thẩm tra trong việc kịp thời trình các nội dung sửa đổi luật thuế.

Trên cơ sở trao đổi với các chuyên gia và thực tiễn hoạt động của khu vực hộ kinh doanh, ĐBQH Nguyễn Văn Thân cho biết, trong khoảng 5,2 triệu hộ kinh doanh hiện nay, số hộ có doanh thu trên 1 tỷ đồng chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ. Số liệu thống kê trong 3,6 triệu hộ được quản lý thuế thì chỉ có 37.000 hộ có doanh thu trên 1 tỷ đồng; phần lớn còn lại đều dưới ngưỡng này. Do vậy, việc xác định mức doanh thu dưới 1 tỷ đồng không thuộc diện chịu thuế là phù hợp, giúp bao phủ chính sách hỗ trợ tới đa số hộ kinh doanh, đồng thời, góp phần “giải tỏa” đáng kể áp lực, tạo điều kiện để người dân tập trung vào mưu sinh và bảo đảm thu nhập hàng tháng.

ĐBQH Nguyễn Văn Thân cho rằng, việc xác định mức doanh thu dưới 1 tỷ đồng không thuộc diện chịu thuế là phù hợp, “giải tỏa” đáng kể áp lực cho hộ kinh doanh

Đối với nhóm từ 1 đến 3 tỷ đồng, đại biểu Nguyễn Văn Thân đề xuất phương án linh hoạt, giao Chính phủ điều hành trên cơ sở khảo sát, kê khai và ước tính tỷ suất lợi nhuận theo từng ngành nghề. Theo đó, thông qua cơ chế “phiếu gợi ý” và tổng hợp nhiều lần kê khai, cơ quan quản lý có thể xác định mức doanh thu, lợi nhuận tương đối sát thực tế để làm căn cứ tính thuế. Cách tiếp cận này, theo đại biểu, vừa phù hợp với đặc thù quản lý khu vực hộ kinh doanh, vừa phản ánh được sự khác biệt về hiệu quả kinh doanh giữa các ngành. Còn đối với doanh thu trên 3 tỷ đồng thì vẫn thực hiện theo cơ chế thuế hiện hành.

Đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm công bằng giữa hộ kinh doanh và người làm công ăn lương. Theo đó, nghĩa vụ thuế cần được xác định trên cơ sở thu nhập thực tế vượt ngưỡng chịu thuế, tương tự cách tính thuế thu nhập cá nhân đối với cán bộ, công chức, viên chức. "Người làm kinh doanh đã tự bỏ vốn, tự bỏ công, tự bỏ sức, tự kinh doanh, lỗ lãi không biết mà thu nhập dưới mức ấy vẫn phải chịu thuế thì không được", đại biểu nói.

Cùng quan điểm cần sớm tháo gỡ khó khăn cho hộ kinh doanh, ĐBQH Trần Hoàng Ngân đánh giá cao nỗ lực của Chính phủ và cơ quan thẩm tra trong việc kịp thời trình các nội dung sửa đổi luật thuế.

ĐBQH Trần Hoàng Ngân nhấn mạnh, với hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa, cần đặt mục tiêu an sinh xã hội, duy trì việc làm lên trên hết, trước hết

Chỉ ra bối cảnh hiện nay vẫn còn nhiều thách thức, với thực trạng không ít hộ kinh doanh phải đóng cửa, ảnh hưởng trực tiếp đến việc làm và an sinh xã hội, đại biểu cho rằng, trong điều hành chính sách thuế đối với hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ và vừa, cần đặt mục tiêu an sinh xã hội, duy trì việc làm lên trên hết, trước hết. "Giải quyết công ăn việc làm, đảm bảo an sinh xã hội là mục tiêu quan trọng nhất chứ không phải là mục tiêu về thuế". Nhấn mạnh điều này, đại biểu cũng lưu ý phải khuyến khích tính minh bạch kê khai, ghi chép, hạch toán sổ sách đi kèm với tăng cường hỗ trợ, tư vấn cho người nộp thuế.

Phân cấp cho Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu là phù hợp

Nêu thực tế các ngưỡng doanh thu chịu thuế trong Luật Thuế thu nhập cá nhân và Luật Thuế giá trị gia tăng liên tục được điều chỉnh trong thời gian ngắn, đại biểu Trần Hoàng Ngân đề nghị, cần có cách tiếp cận linh hoạt hơn. Đại biểu nhất trí với phương án phân cấp cho Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu theo từng giai đoạn, phù hợp với bối cảnh kinh tế - xã hội, song Chính phủ cũng cần làm rõ định hướng cụ thể về mức dự kiến để bảo đảm tính minh bạch và khả thi khi thực hiện.

Từ thực tiễn khảo sát, đại biểu Trần Hoàng Ngân cho rằng, ngưỡng doanh thu khoảng từ 2 đến 3 tỷ đồng đối với hộ kinh doanh là phù hợp, tương thích với mức thu nhập cần thiết để bảo đảm đời sống của một hộ gia đình và chỉ phát sinh nghĩa vụ thuế khi thu nhập thực sự vượt ngưỡng hợp lý.

Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, đại biểu Trần Hoàng Ngân đề xuất nghiên cứu áp dụng ngưỡng doanh thu miễn thuế thu nhập doanh nghiệp ở mức cao hơn, khoảng từ 5 tỷ đồng, nhằm tạo động lực cho hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp, đồng thời giảm bớt các nghĩa vụ và thủ tục trong giai đoạn đầu phát triển.

Nêu dẫn chứng trước thời điểm triển khai chính sách thuế mới có hiện tượng người dân tăng rút tiền mặt tại các ngân hàng để thanh toán bằng tiền mặt, ĐBQH Nguyễn Thanh Tùng cho rằng, điều này đặt ra yêu cầu điều chỉnh chính sách thuế ở thời điểm hiện nay là hết sức cần thiết để tiếp tục tạo nếp thanh toán không dùng tiền mặt, đồng thời cũng góp phần giảm áp lực thanh khoản cho các ngân hàng thương mại, tối ưu hóa dòng tiền trong lưu thông, từ đó góp phần hình thành mặt bằng giá vốn hợp lý cho vay nền kinh tế.

ĐBQH Nguyễn Thanh Tùng nhất trí giao Chính phủ chủ động xác định các ngưỡng doanh thu chịu thuế

Về thiết kế chính sách, đại biểu Nguyễn Thanh Tùng bày tỏ nhất trí với chủ trương giao Chính phủ quyền chủ động xác định các ngưỡng doanh thu chịu thuế theo từng thời kỳ, song lưu ý việc áp dụng một ngưỡng cứng chung cho mọi ngành nghề là chưa hợp lý.

Theo đại biểu, do đặc thù về biên lợi nhuận giữa các lĩnh vực rất khác nhau, việc áp dụng một mức doanh thu duy nhất có thể dẫn đến bất bình đẳng. Từ đó, đại biểu kiến nghị cần nghiên cứu áp dụng các ngưỡng khác nhau theo ngành nghề, bảo đảm sát thực tiễn và công bằng hơn trong điều tiết thuế.

ĐBQH Trần Anh Tuấn cũng nhất trí với định hướng phân cấp cho Chính phủ xác định ngưỡng chịu thuế, song nhấn mạnh yêu cầu phải bảo đảm tính minh bạch và có đánh giá tác động đầy đủ. Đại biểu đề xuất, trên cơ sở xác định ngưỡng ban đầu sẽ điều chỉnh theo hướng tăng thêm hàng năm, phù hợp với diễn biến lạm phát và thu nhập xã hội, qua đó thể hiện rõ định hướng chính sách tài khóa mở rộng.

Liên quan đến các sắc thuế cụ thể, đại biểu cơ bản đồng thuận với các nội dung sửa đổi về thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập và thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung chính sách ưu đãi thuế đối với các hoạt động trong hệ sinh thái xe điện, đặc biệt là dịch vụ trạm sạc và thay thế pin, nhằm tạo điều kiện thúc đẩy chuyển đổi sang năng lượng sạch một cách đồng bộ.