VPA kiến nghị gỡ vướng thuế, hải quan cho ngành chăn nuôi

Ngành chăn nuôi vẫn phụ thuộc 70-80% vào nhập khẩu một số nguyên liệu thô như khô dầu đậu tương, ngô và lúa mì. Ảnh: intechvietnam.

Ông Nguyễn Thanh Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Gia cầm Việt Nam (VPA), vừa có văn bản gửi Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), kiến nghị tháo gỡ những vướng mắc về thuế và hải quan đang làm tăng chi phí, gây áp lực dòng tiền cho doanh nghiệp chăn nuôi trong bối cảnh giá nguyên liệu, tỷ giá, vận chuyển quốc tế biến động và dịch bệnh tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Hiệp hội kỳ vọng VCCI tổng hợp, chuyển các kiến nghị tới những bộ, ngành liên quan xem xét, giải quyết, góp phần giảm chi phí, hạn chế rủi ro pháp lý, tạo điều kiện để doanh nghiệp củng cố năng lực sản xuất và ngành chăn nuôi phát triển ổn định, bền vững.

THUẾ ĐẦU VÀO LÀM GIA TĂNG GIÁ THÀNH THỨC ĂN CHĂN NUÔI

Một trong những vấn đề được VPA đề cập là chính sách thuế giá trị gia tăng đối với thức ăn chăn nuôi thương mại. Theo quy định hiện hành, mặt hàng này thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng. Do đó, doanh nghiệp sản xuất trong nước không được khấu trừ hoặc hoàn thuế giá trị gia tăng đối với chi phí đầu vào như điện, nước, bao bì, dịch vụ, máy móc và thiết bị.

Ngành chăn nuôi vẫn phụ thuộc 70-80% vào nhập khẩu một số nguyên liệu thô như khô dầu đậu tương, ngô và lúa mì. Việc nộp thuế ngay khi thông quan khiến doanh nghiệp đọng vốn, giảm khả năng chủ động nhập khẩu và tích trữ nguyên liệu khi giá thuận lợi.

VPA kiến nghị nghiên cứu khôi phục cơ chế ân hạn 30 ngày đối với thuế ở khâu nhập khẩu nguyên liệu thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu thuốc thú y, áp dụng với doanh nghiệp tuân thủ tốt pháp luật, đáp ứng điều kiện doanh nghiệp ưu tiên (AEO).

Một vướng mắc khác là xác định chi phí hợp lý khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp đối với thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh. Đặc thù chăn nuôi đòi hỏi doanh nghiệp phải nhanh chóng tiêu hủy vật nuôi hoặc giảm đàn để kiểm soát dịch bệnh, bảo đảm an toàn sinh học. Tuy nhiên, yêu cầu về hồ sơ, biên bản xác nhận thiệt hại trong một số trường hợp chưa phù hợp thực tế.

Hiệp hội đề nghị linh hoạt hơn trong việc chấp nhận chứng từ chứng minh thiệt hại. VPA cũng phản ánh cách xác định sản phẩm sơ chế hay đã qua chế biến, hoạt động trực tiếp sản xuất nông nghiệp hay kinh doanh dịch vụ, thương mại chưa thống nhất, khiến doanh nghiệp có thể gặp rủi ro về thuế giá trị gia tăng và ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp.

DOANH NGHIỆP ĐỐI MẶT NGUY CƠ TRUY THU THUẾ HẢI QUAN

Trong lĩnh vực hải quan, VPA phản ánh việc phân loại mã số hàng hóa (mã HS) đối với một số nguyên liệu, phụ gia thức ăn chăn nuôi như lysine, methionine, vitamin và men vi sinh chưa thống nhất. Các mặt hàng này có thể được xếp khác nhau giữa nhóm chế phẩm dùng trong chăn nuôi và nhóm hóa chất tinh khiết. Việc áp mã HS khác nhau dẫn tới chênh lệch thuế suất, tăng chi phí nhập khẩu và tiềm ẩn nguy cơ truy thu, xử phạt.

Việc danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu chưa đồng bộ với danh mục kiểm tra chuyên ngành cũng kéo dài thời gian giải trình, thông quan và làm tăng chi phí lưu kho, lưu bãi.

Đáng chú ý, có trường hợp doanh nghiệp kê khai mã HS căn cứ hồ sơ kỹ thuật, bản chất hàng hóa và đã được thông quan, nhưng sau kiểm tra, cơ quan hải quan thay đổi cách phân loại, yêu cầu điều chỉnh cả những lô hàng nhập khẩu trước đó.

Điều này khiến doanh nghiệp có nguy cơ bị truy thu thuế trong thời hạn 5 năm và xử phạt vi phạm hành chính, kể cả khi khai báo ban đầu được thực hiện trên cơ sở thiện chí, không có hành vi gian lận.

VPA kiến nghị tăng cường cơ chế xác định trước mã HS và bảo đảm phân loại thống nhất trong toàn hệ thống hải quan; sớm có hướng dẫn trên cả nước đối với những mặt hàng chưa được quy định rõ hoặc còn nhiều cách hiểu khác nhau.

Hiệp hội cũng đề nghị, nếu doanh nghiệp đã khai báo đầy đủ, hàng hóa được kiểm tra và thông quan nhưng cơ quan quản lý sau đó thay đổi cách hiểu về mã HS, việc điều chỉnh nên áp dụng với các lô hàng phát sinh trong tương lai, hạn chế truy thu và xử phạt hồi tố. Trường hợp phải điều chỉnh mã HS, cần xem xét miễn xử phạt hành chính nếu doanh nghiệp không gian lận, cố ý khai sai hoặc che giấu thông tin hàng hóa.

ĐỀ NGHỊ CẢI CÁCH THỦ TỤC ĐỂ GIẢM CHI PHÍ THÔNG QUAN

VPA cũng phản ánh việc xác định trị giá khai báo nhập khẩu còn vướng mắc. Giá các nguyên liệu chăn nuôi chiến lược như ngô, đậu tương biến động liên tục, trong khi tham vấn giá của cơ quan hải quan có thể kéo dài 5-10 ngày. Trong thời gian chờ giải phóng hàng, doanh nghiệp phải nộp bảo lãnh thuế, gây ứ đọng vốn và tăng chi phí lưu kho, lưu bãi.

Đối với thủ tục kiểm tra chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O), Hiệp hội cho rằng quy trình tại cửa khẩu còn khắt khe. Một số lỗi kỹ thuật nhỏ như lỗi chính tả, sai dấu chấm, dấu phẩy hoặc khác biệt không đáng kể về biểu mẫu có thể khiến C/O bị bác bỏ. Doanh nghiệp khi đó mất quyền hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt theo các Hiệp định thương mại tự do (FTA), gây thiệt hại kinh tế.

Từ những vướng mắc trên, VPA đề nghị cơ quan quản lý rà soát, hoàn thiện chính sách thuế và hải quan theo hướng đồng bộ, minh bạch, thống nhất, phù hợp với thực tiễn sản xuất, kinh doanh.