Vùng đất Đồng Khởi vươn mình trong kỷ nguyên mới

Di tích lịch sử Đồng Khởi - nơi khởi phát phong trào Đồng Khởi lịch sử vào năm 1960.

Cách đây 66 năm, dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy Bến Tre (cũ), quân và dân ba xã Định Thủy, Phước Hiệp, Bình Khánh đã làm nên cuộc Đồng Khởi lịch sử, mở đầu cho cao trào cách mạng mới ở miền nam. Phát huy truyền thống vẻ vang đó, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Đồng Khởi (tỉnh Vĩnh Long) hôm nay tiếp tục đoàn kết, tập trung xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; đẩy mạnh phát triển kinh tế-xã hội, từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân.

Ký ức đồng khởi - mốc son chói lọi

Ngày 17/1/1960 đã đi vào lịch sử như một dấu mốc đặc biệt quan trọng của phong trào cách mạng miền nam. Tiếng súng diệt tên ác ôn Đội Tý (Tổng đoàn dân vệ khét tiếng) vang lên, báo hiệu mở màn cho cuộc Đồng Khởi.

Ngay sau đó, lực lượng quần chúng cách mạng đồng loạt nổi dậy, bao vây tấn công tổng đoàn dân vệ đóng tại Đình Rắn, đồng thời lực lượng nội tuyến tiến hành khởi nghĩa, giành quyền làm chủ đồn Vàm Nước Trong.

Cuộc khởi nghĩa tại xã Định Thủy giành thắng lợi hoàn toàn. Ngọn lửa Đồng Khởi nhanh chóng lan sang các xã Bình Khánh, Phước Hiệp và nhiều địa phương khác trong huyện Mỏ Cày, tỉnh Bến Tre (cũ).

Trong đêm 17/1 và những ngày tiếp theo, tiếng súng, tiếng mõ vang lên khắp nơi, cổ vũ quần chúng đứng lên đấu tranh, truy bắt, trừng trị bọn ác ôn, kêu gọi binh lính buông súng, trở về với nhân dân.

Phong trào Đồng Khởi không chỉ làm tan rã bộ máy kìm kẹp của địch ở nhiều vùng nông thôn, mà còn tạo nên một cao trào cách mạng rộng lớn, có sức lan tỏa mạnh mẽ khắp miền nam.

Thắng lợi đó chứng minh sức mạnh to lớn của quần chúng nhân dân khi được giác ngộ, tổ chức và lãnh đạo đúng đắn; đồng thời khẳng định vai trò lãnh đạo sáng suốt, mang tính quyết định của Đảng đối với sự nghiệp cách mạng miền nam.

Những năm tháng hào hùng ấy vẫn vẹn nguyên trong ký ức của nhiều thế hệ người dân xã Đồng Khởi hôm nay. Nguyên Bí thư Đảng ủy xã Định Thủy Lê Văn Cảm nhớ lại: “Thời điểm ấy, anh ruột tôi tên Lê Văn Được là một trong những người trực tiếp tham gia nhiệm vụ tiêu diệt tên ác ôn Đội Tý, mở đầu cho phong trào Đồng Khởi. Từ dấu mốc lịch sử đó, tôi cùng lớp lớp thanh niên tại địa phương hăng hái tham gia cách mạng với quyết tâm giành độc lập, tự do cho dân tộc”.

Nhấn mạnh ý nghĩa lịch sử to lớn của phong trào Đồng Khởi, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Vĩnh Long Hồ Thị Hoàng Yến khẳng định, ngọn lửa Đồng Khởi bùng lên, mở đầu cho cao trào cách mạng rộng lớn khắp miền nam.

Với những con người bình dị, vũ khí thô sơ nhưng bằng lòng yêu nước nồng nàn, bằng niềm tin sắt son vào Đảng, nhân dân ta đã vùng lên phá tan ách kìm kẹp của kẻ thù, làm nên một mốc son chói lọi trong lịch sử cách mạng Việt Nam.

Tinh thần Đồng Khởi Bến Tre không dừng lại ở ký ức lịch sử, mà tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ trong toàn tỉnh Vĩnh Long mới, trở thành nguồn động lực tinh thần, phương pháp hành động chung của toàn Đảng bộ, chính quyền và nhân dân.

Lan tỏa tinh thần Đồng Khởi hôm nay chính là lan tỏa tinh thần đoàn kết, đồng thuận xã hội; khát vọng đổi mới, phát triển nhanh và bền vững. Cùng với đó là lan tỏa tư duy dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm để quyết tâm biến chủ trương, nghị quyết thành hành động và kết quả cụ thể.

Phát huy tinh thần đồng khởi trong xây dựng quê hương hôm nay

Sau ngày đất nước thống nhất, xã Đồng Khởi bước vào giai đoạn mới với nhiều khó khăn, bị chiến tranh tàn phá nặng nề, xuất phát điểm kinh tế thấp, kết cấu hạ tầng thiếu thốn... Tuy nhiên, với tinh thần Đồng Khởi, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã đã đồng lòng, chung sức bắt tay xây dựng lại quê hương.

Nguyên Chủ tịch UBND xã Định Thủy Lê Thanh Nhàn cho biết: “Trong những năm đầu sau giải phóng, địa phương xác định phương châm “Việc nào dễ, ít tốn kém thì làm trước”, phát huy cao nhất sức dân. Hàng nghìn ngày công lao động của cán bộ, đoàn viên và nhân dân được huy động để đắp đường, đào kênh mương, cải tạo đồng ruộng, từng bước hình thành hệ thống hạ tầng phục vụ sản xuất và dân sinh.

Cùng với đó, cơ cấu cây trồng được chuyển đổi theo hướng nâng cao hiệu quả kinh tế, từ trồng lúa kém hiệu quả sang trồng mía, dừa là những loại cây phù hợp điều kiện tự nhiên của địa phương”.

Ngày 1/7/2025, xã Đồng Khởi được thành lập trên cơ sở sáp nhập ba xã Định Thủy, Phước Hiệp và Bình Khánh. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, mặc dù bước đầu còn khó khăn, song với quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị, địa phương đã nỗ lực hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội theo Nghị quyết Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2020-2025.

Những ngày tháng 1 lịch sử, trở về xã Đồng Khởi, chúng tôi chứng kiến biết bao đổi thay của vùng đất cách mạng từng bị “bom cày, đạn xới” năm xưa. Trong thời gian qua, cơ cấu kinh tế của địa phương chuyển dịch theo hướng tích cực; giảm dần tỷ trọng lao động nông nghiệp, tăng tỷ lệ lao động trong công nghiệp-xây dựng và thương mại-dịch vụ; thu nhập bình quân đầu người đến cuối năm 2025 đạt khoảng 85 triệu đồng/người/năm.

Một điểm sáng nổi bật ở địa phương là mô hình trồng dừa hữu cơ liên kết theo chuỗi giá trị. Người dân được hỗ trợ kỹ thuật canh tác, sử dụng phân bón hữu cơ, đồng thời được hợp tác xã bao tiêu sản phẩm với giá cao hơn thị trường.

Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Định Thủy Trần Văn Đạt cho biết: “Hợp tác xã hiện có 150 thành viên, với diện tích canh tác dừa hữu cơ khoảng 720ha; mỗi ngày thu mua khoảng 12.000 quả dừa, tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 90 lao động tại địa phương. Nhờ được thu mua với giá cao hơn thị trường từ 10-15%, các thành viên yên tâm đầu tư sản xuất, ổn định thu nhập”.

Phát huy truyền thống cách mạng Đồng Khởi trong giai đoạn mới, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Đồng Khởi tiếp tục triển khai sâu rộng phong trào thi đua “Đồng Khởi mới”, gắn với xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; đẩy mạnh ứng dụng khoa học-công nghệ, chuyển đổi số; phát triển kinh tế xanh, nông nghiệp tuần hoàn; thu hút đầu tư vào lĩnh vực chế biến nông sản; phát triển du lịch sinh thái gắn với văn hóa truyền thống.

Bí thư Đảng ủy xã Đồng Khởi Nguyễn Quốc Hưng cho biết, từ vùng đất từng là cái nôi của phong trào Đồng Khởi năm xưa, xã Đồng Khởi hôm nay đang chuyển mình mạnh mẽ, vươn lên phát triển bền vững.

Thời gian tới, địa phương tiếp tục xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền; tập trung phát triển kết cấu hạ tầng giao thông, thủy lợi; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; đổi mới công tác cán bộ, xây dựng đội ngũ cán bộ đủ đức, đủ tài, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích của nhân dân.

Với truyền thống anh hùng, tinh thần đoàn kết, đổi mới và khát vọng vươn lên, mỗi cán bộ, đảng viên và người dân xã Đồng Khởi hôm nay đang biến niềm tự hào truyền thống thành hành động cụ thể, cùng nhau xây dựng quê hương phát triển nhanh hơn, bền vững hơn, giàu đẹp, văn minh hơn, xứng đáng với tên gọi và truyền thống anh hùng của vùng đất Đồng Khởi.

Bài và ảnh: HOÀNG TRUNG