Vùng Vịnh bức xúc vì không được Mỹ bảo vệ

Quan chức từ hai quốc gia vùng Vịnh nói với AP rằng, chính phủ của họ thất vọng với cách Mỹ xử lý cuộc chiến, đặc biệt là cuộc tấn công ban đầu nhằm vào Iran ngày 28/2. Theo họ, các nước trong khu vực không được báo trước về đợt không kích của Mỹ và Israel, đồng thời nhiều cảnh báo của họ rằng cuộc chiến có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho toàn khu vực đã không được chú ý đúng mức.

Một quan chức giấu tên cho biết, các quốc gia vùng Vịnh đang cảm thấy thất vọng, thậm chí tức giận, vì cho rằng quân đội Mỹ chưa hỗ trợ bảo vệ họ ở mức cần thiết. Theo ông, nhiều ý kiến trong khu vực cho rằng, chiến dịch hiện nay chủ yếu nhằm bảo vệ Israel và binh sĩ Mỹ, trong khi các nước vùng Vịnh phải tự lo phòng vệ. Ông cũng cho biết, kho tên lửa đánh chặn của nước mình đang “cạn kiệt nhanh chóng”.

Người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly cho biết: “Số lượng các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Iran đã giảm 90% vì chiến dịch ‘Epic Fury’ đang làm suy giảm năng lực phóng và sản xuất vũ khí của họ. Tổng thống Trump đang liên lạc chặt chẽ với tất cả các đối tác trong khu vực, và các cuộc tấn công của Iran vào các nước láng giềng càng cho thấy việc Tổng thống Trump loại bỏ mối đe dọa này đối với đất nước chúng ta và các đồng minh là cấp thiết như thế nào”.

“Thiển cận”

Phản ứng chính thức của các quốc gia Ả-rập nhìn chung khá thận trọng. Tuy nhiên, một số nhân vật nổi tiếng có quan hệ gần gũi với chính phủ của họ đã công khai chỉ trích Mỹ, cho rằng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu kéo Tổng thống Donald Trump vào một cuộc chiến không cần thiết.

“Đây là cuộc chiến của ông Netanyahu. Bằng cách nào đó ông ấy đã thuyết phục Tổng thống Trump ủng hộ quan điểm của mình”, Hoàng tử Turki al-Faisal, cựu giám đốc tình báo Ả-rập Xê-út, nói với CNN ngày 4/3.

Các quan chức Lầu Năm Góc thừa nhận trong cuộc họp kín với các nghị sĩ tuần này rằng, họ đang gặp khó khăn trong việc ngăn chặn hàng loạt đợt phóng máy bay không người lái từ Iran, khiến một số mục tiêu của Mỹ ở khu vực Vùng Vịnh, bao gồm binh sĩ, trở nên dễ bị tổn thương.

Các quốc gia vùng Vịnh được xem là mục tiêu thuận lợi đối với Iran vì nằm trong tầm bắn của tên lửa tầm ngắn của nước này. Đây cũng là nơi có binh sĩ Mỹ đồn trú, nhiều trung tâm kinh doanh, du lịch nổi tiếng và các cơ sở năng lượng quan trọng - những yếu tố có thể ảnh hưởng tới dòng chảy dầu mỏ toàn cầu nếu bị tấn công.

Thống kê dựa trên số liệu công bố cho thấy kể từ khi cuộc chiến bắt đầu, Iran đã phóng ít nhất 380 tên lửa và hơn 1.480 máy bay không người lái nhằm vào 5 quốc gia Ả-rập vùng Vịnh. Ít nhất 13 người đã thiệt mạng tại các nước này, theo giới chức địa phương. Ngoài ra, 6 binh sĩ Mỹ thiệt mạng tại Kuwait hôm 1/3 khi một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran đánh trúng trung tâm điều hành tại một cảng dân sự, cách căn cứ quân sự chính hơn 15km. Chồng của một binh sĩ thiệt mạng cho biết, trung tâm này chỉ là một tòa nhà dạng container và không có hệ thống phòng thủ.

Trong cuộc họp với các nghị sĩ ngày 3/3, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine cho biết, Mỹ không thể đánh chặn được nhiều máy bay không người lái lao tới, đặc biệt là dòng Shahed của Iran, theo lời ba người nắm được nội dung cuộc họp. Trong một buổi họp, khi các nghị sĩ đặt câu hỏi vì sao Mỹ dường như chưa chuẩn bị cho khả năng Iran phóng hàng loạt máy bay không người lái nhằm vào các mục tiêu của Mỹ trong khu vực, tướng Caine và Bộ trưởng Hegseth không đưa ra giải thích chi tiết.

Theo nguồn tin, Mỹ hiện không có năng lực phòng thủ rộng khắp trong toàn khu vực để đối phó hiệu quả với các làn sóng máy bay không người lái tấn công tự sát nhằm vào những địa điểm ngoài các mục tiêu hoặc căn cứ quen thuộc như ở Iraq và Syria.

Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào Đại sứ quán Mỹ tại Ả-rập Xê-út trong tuần này đã gây hỏa hoạn. Một vụ tấn công khác ở UAE cũng gây ra đám cháy nhỏ bên ngoài Lãnh sự quán Mỹ tại Dubai.

Các khẩu đội phòng không Israel bắn tên lửa đánh chặn về phía các tên lửa đạn đạo đang bay tới từ Iran ngày 5/3/2026Ảnh: Times of Israel

Ngày 5/3, Mỹ và các đồng minh Trung Đông đã tìm kiếm sự hỗ trợ từ Ukraine - quốc gia có kinh nghiệm đối phó Shahed của Iran, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố. Khi được hỏi về tuyên bố này, ông Trump nói với Reuters: “Chắc chắn rồi, tôi sẽ nhận bất kỳ hỗ trợ nào từ bất kỳ quốc gia nào”.

Ông Bader Mousa Al-Saif, một nhà phân tích tại Kuwait, cho rằng, Mỹ có thể đã đánh giá thấp rủi ro đối với các đồng minh Ả-rập vùng Vịnh, khi cho rằng binh sĩ Mỹ và Israel mới là mục tiêu chính của các đòn trả đũa từ Iran. “Tôi không nghĩ họ lường trước vùng Vịnh sẽ bị ‘hở sườn’ nhiều đến vậy”, ông nói. Theo ông, việc thiếu kế hoạch bảo vệ các nước vùng Vịnh “cho thấy sự thiển cận của Mỹ”.

Ông Elliott Abrams, cựu đặc phái viên Mỹ về Iran và Venezuela, cho biết các quan chức an ninh quốc gia Mỹ và đồng minh vùng Vịnh đều nhận thức được khả năng Iran có thể tiến hành các cuộc tấn công lớn. “Các nước láng giềng biết điều đó và họ lo ngại, nhưng chưa từng nghĩ Iran thực sự sẽ hành động như vậy, vì bản thân họ cũng có nhiều thứ để mất. Những cuộc tấn công này có thể tạo ra sự thù địch lâu dài, và nếu chúng tiếp diễn, các nước Ả-rập vùng Vịnh có thể bắt đầu tấn công Iran”, ông nói.

Thu Loan (theo AP, CNN)