World Cup 2026 được dự tính sẽ phát thải 7,8 triệu tấn CO2e

Theo nền tảng kế toán carbon toàn cầu Greenly, World Cup 2026 được ước tính phát thải 7,8 triệu tấn CO2e, tương đương lượng khí thải hàng năm của 1,7 triệu ôtô.

World Cup 2026 sẽ là giải đấu bóng đá lớn nhất trong lịch sử. Lần đầu tiên, giải đấu mở rộng lên 48 đội và 104 trận đấu - tăng 63% so với World Cup Qatar 2022 - diễn ra tại 16 thành phố ở Hoa Kỳ, Canada và Mexico.Hơn năm triệu vé đã được bán ra, trong tổng số khoảng sáu triệu vé.

Quy mô đó đặt ra một câu hỏi đơn giản là chi phí thực tế về khí hậu của việc tổ chức một sự kiện quy mô như vậy là bao nhiêu?

Theo Greenly, giải đấu năm 2026 sử dụng các sân vận động hiện có, vì vậy cơ sở hạ tầng chỉ chiếm 3% tổng lượng khí thải. Thay vào đó, việc đi lại của khán giả chiếm ưu thế với ước tính khoảng 87% tổng lượng khí thải - bởi vì người hâm mộ phải di chuyển đến một giải đấu diễn ra ở ba quốc gia trải rộng khắp một lục địa, và khoảng cách di chuyển trung bình dài hơn đáng kể so với kỳ giải năm 2022 ở Qatar.

World Cup năm 2022 được tính toán đã phát thải 3,63 triệu tấn CO₂e bao gồm toàn bộ giai đoạn từ khi chuẩn bị vào năm 2011 đến năm 2023.

Tổng lượng khí thải CO₂e ước tính cho Giải vô địch bóng đá thế giới FIFA 2026 là khoảng 7,8 triệu tấn - gấp khoảng 2,1 lần so với con số 3,63 triệu tấn CO₂e được báo cáo cho Giải vô địch thế giới Qatar 2022.

Nguyên nhân là World Cup 2026 được tổ chức với quy mô lớn hơn nhiều. Dự kiến sẽ có sáu triệu người tham dự - nhiều hơn tới 76% so với tổng số 3,4 triệu người tham dự của Qatar - và số trận đấu cũng nhiều hơn 63%. Nhiều người hơn di chuyển xa hơn, đến nhiều trận đấu hơn, trên khắp ba quốc gia.

Khoảng cách di chuyển của khán giả càng làm trầm trọng thêm vấn đề này. Người hâm mộ từ Ấn Độ phải di chuyển khứ hồi gần 28.000 km; từ Ả Rập Xê Út là 24.600 km; từ Anh là gần 15.000 km. Qatar nằm ở trung tâm địa lý của các khu vực hâm mộ bóng đá lớn trên thế giới - từ châu Âu, Nam Á và châu Phi đến đây có khoảng cách bay tương đối ngắn. Còn Bắc Mỹ thì không như vậy.

Trung bình mỗi khán giả quốc tế đến xem sự kiện năm 2026 sẽ phải di chuyển quãng đường khứ hồi khoảng 19.400 km, so với mức trung bình ước tính 13.000 km đối với Qatar. Khoảng cách này, áp dụng cho 2,1 triệu khán giả quốc tế, là yếu tố chính tạo nên sự khác biệt về lượng khí thải từ việc đi lại của khán giả.

Việc đi lại của khán giả chiếm ưu thế với ước tính khoảng 87% tổng lượng khí thải.

Việc đi lại của khán giả chiếm ưu thế với ước tính khoảng 87% tổng lượng khí thải.

Nhưng một số yếu tố cấu trúc lại tác động theo hướng ngược lại, và chúng rất đáng kể. Qatar đã xây dựng bảy sân vận động mới hoàn toàn - riêng lượng khí thải từ cơ sở hạ tầng đã lên tới 893.337 tấn CO₂e, gần một phần tư tổng lượng khí thải được báo cáo. Giải đấu năm 2026 sử dụng các sân vận động hiện có, vì vậy lượng khí thải ở hạng mục này giảm xuống còn 238.105 tấn CO₂e, hoặc chỉ chiếm 3,1% tổng lượng khí thải.

Các khách sạn ở Qatar, vận hành hệ thống điều hòa không khí công nghiệp liên tục trong điều kiện khí hậu sa mạc khắc nghiệt, đã tạo ra khoảng 103 kg CO₂e mỗi người mỗi đêm; trong khi đó, các khách sạn ở Mỹ chỉ tạo ra khoảng 18 kg CO₂e mỗi người mỗi đêm (được tính toán dựa trên con số 36 kg CO₂e mỗi phòng mỗi đêm trong Bảng chuyển đổi khí nhà kính DEFRA 2025, sử dụng dữ liệu từ Chỉ số đánh giá tính bền vững khách sạn Cornell của Mỹ, chia cho số người ở tiêu chuẩn là 2 người mỗi phòng) - thấp hơn khoảng sáu lần. Và lưới điện của các quốc gia đăng cai World Cup 2026 có cường độ phát thải carbon thấp hơn khoảng 25% so với Qatar, giúp giảm lượng khí thải từ hoạt động sân vận động mặc dù số trận đấu diễn ra nhiều hơn 40 trận.

Việc di chuyển của các đội tuyển là yếu tố tạo nên dấu chân carbon của World Cup nhưng thực tế, nó lại là một trong những yếu tố nhỏ nhất trong ước tính này, chỉ chiếm 0,2% tổng số. Bốn mươi tám đội tuyển quốc gia bay đến và di chuyển trong một giải đấu diễn ra ở ba quốc gia tạo ra khoảng 17.677 tấn CO₂e trong trường hợp tốt nhất. Vòng bảng chiếm 91% lượng khí thải từ việc di chuyển của các đội; vòng loại trực tiếp đóng góp tương đối ít, vì các đội di chuyển giữa các thành phố của Mỹ thay vì vượt đại dương. Để dễ hình dung hơn: toàn bộ việc di chuyển của các đội trong suốt giải đấu - 48 đội, 104 trận đấu, các chuyến bay trên ba châu lục - tương đương với lượng khí thải carbon hàng năm của khoảng 1.880 người Pháp (dựa trên số liệu tiêu thụ của INSEE năm 2023 là 9,4 tấn CO₂e/người/năm).

Hoạt động của sân vận động ước tính tạo ra khoảng 63.126 tấn CO₂e, tương đương 0,8% tổng lượng khí thải. Các quốc gia đăng cai World Cup 2026 sản xuất điện với cường độ carbon bình quân là 0,344 kg CO₂e/kWh - thấp hơn khoảng 25% so với Qatar (0,460 kg CO₂e/kWh) . Lưới điện của Canada đặc biệt sạch với 0,100 kg CO₂e/kWh , phản ánh sự kết hợp chủ yếu giữa thủy điện và năng lượng hạt nhân.

Tại hội nghị thượng đỉnh khí hậu COP26 của Liên Hợp Quốc năm 2021, Liên đoàn Bóng đá Quốc tế (FIFA) cam kết giảm một nửa lượng khí thải carbon vào năm 2030, tiến tới phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào 2040. Nhưng họ chưa đặt mục tiêu cụ thể về lượng khí thải carbon cho mùa giải World Cup.

Đại diện FIFA cho biết họ hoan nghênh sự giám sát, thêm rằng ban tổ chức đang triển khai nhiều sáng kiến môi trường liên quan đến giải bóng đá này. FIFA nhấn mạnh việc họ tận dụng các sân vận động hiện có, khuyến khích người hâm mộ sử dụng phương tiện giao thông công cộng, cùng các sáng kiến tái chế và giảm thiểu rác thải thực phẩm.

Minh Thành

Nguồn Kinh tế Môi trường: https://kinhtemoitruong.vn/world-cup-2026-duoc-du-tinh-se-phat-thai-78-trieu-tan-co2e-114147.html