Xã hội hóa thủ tục hành chính, nhà nước vẫn giữ quyền kiểm soát dữ liệu
Xã hội hóa thủ tục hành chính tại TPHCM đang được triển khai theo hướng huy động thêm nguồn lực hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính nhưng vẫn bảo đảm quyền lựa chọn của người dân, kiểm soát chi phí và bảo mật dữ liệu.
Sáng 13-9, Thường trực HĐND TPHCM phối hợp Đài Phát thanh và Truyền hình TPHCM tổ chức chương trình Dân hỏi - chính quyền trả lời tháng 9-2026 với chủ đề “Xã hội hóa hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính”.
Chương trình Dân hỏi - Chính quyền trả lời với chủ đề "Xã hội hóa hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính" Ảnh: VIỆT DŨNG
Đảm bảo quyền lựa chọn dịch vụ của người dân
Cử tri Phạm Quang Lâm (phường Tân Định) đặt vấn đề: Khi nộp hồ sơ qua đơn vị xã hội hóa, làm cách nào để bảo đảm hồ sơ được giải quyết đúng quy trình, đúng hạn, không có “ưu tiên ngầm”. Nếu có phân biệt đối xử hoặc gợi ý sử dụng dịch vụ xã hội hóa để được giải quyết nhanh thì người dân phản ánh ở đâu và cán bộ liên quan chịu trách nhiệm thế nào?
Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công TPHCM Dương Văn Thơm khẳng định, xã hội hóa không làm thay đổi quyền lựa chọn sử dụng dịch vụ của công dân. Trong quá trình tiếp nhận, giải quyết hồ sơ, các cơ quan chuyên môn không được phân biệt đối xử. Người dân có thể tự nguyện sử dụng dịch vụ xã hội hóa hoặc trực tiếp thực hiện tại các trung tâm hành chính công, qua hình thức trực tuyến trên Cổng dịch vụ công quốc gia, bưu chính công ích hoặc liên hệ trực tiếp để được hướng dẫn, tiếp nhận và trả kết quả.
Các đồng chí điều hành Chương trình Dân hỏi - Chính quyền trả lời với chủ đề "Xã hội hóa hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính". Ảnh: VIỆT DŨNG
Nếu có vấn đề cần phản ánh, người dân có thể phản ánh qua App Công dân số TPHCM, tổng đài 1022 hoặc đường dây nóng của lãnh đạo các sở, ngành, địa phương và trung tâm hành chính công các cấp.
Trả lời câu hỏi về nguyên tắc xác định mức giá dịch vụ, ông Dương Văn Thơm cho biết không phải tất cả chi phí xã hội hóa đều do người dân, doanh nghiệp chi trả. Những công việc thuộc trách nhiệm của cơ quan nhà nước sẽ do ngân sách nhà nước chi trả. Các tiện ích nâng cao mà người dân, doanh nghiệp tự lựa chọn thì do người sử dụng chi trả trên cơ sở thỏa thuận với đơn vị cung ứng. Trường hợp không sử dụng dịch vụ xã hội hóa, người dân, doanh nghiệp vẫn có thể tiếp cận dịch vụ công bằng hình thức trực tiếp, trực tuyến hoặc bưu chính công ích.
Các đại biểu dự chương trình. Ảnh: VIỆT DŨNG
Về giá dịch vụ, đơn vị liên quan sẽ tham mưu UBND TPHCM trình HĐND TPHCM ban hành khung giá tối đa; các tổ chức cung ứng chỉ được quyết định mức giá trong khung này. TPHCM hiện có trên 2.000 thủ tục hành chính. Nghị quyết của HĐND TPHCM sẽ quy định cụ thể các công đoạn được xã hội hóa, tiêu chí đối với tổ chức tham gia. Các sở, ngành căn cứ tính chất từng thủ tục, từng công đoạn để đề xuất Chủ tịch UBND TPHCM phê duyệt. Trách nhiệm và sự kiểm soát của cơ quan chuyên môn giải quyết hồ sơ vẫn được giữ xuyên suốt.
Không xã hội hóa quyền quản lý dữ liệu
Cử tri Lương Đức Túy (phường Dĩ An) đề nghị làm rõ cơ chế kiểm soát, giám sát các đơn vị tham gia xã hội hóa trong lĩnh vực đất đai, môi trường để bảo đảm an toàn thông tin, bảo mật dữ liệu và quyền riêng tư, đồng thời kịp thời chấn chỉnh các đơn vị hoạt động chưa hiệu quả.
Phó Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TPHCM Nguyễn Trần Phú Thịnh thông tin, việc xã hội hóa phải bảo đảm đúng pháp luật, đúng thẩm quyền, liên thông dữ liệu, an toàn thông tin và quyền kiểm soát của cơ quan nhà nước. Thành phố hướng đến khai thác các nền tảng định danh, xác thực điện tử, xác thực dữ liệu được cơ quan có thẩm quyền cho phép, xác thực qua VNeID. Các đơn vị tham gia xã hội hóa phải sử dụng cơ chế kết nối, xác thực được cơ quan nhà nước cho phép.
Các đồng chí điều hành và đại biểu khách mời. Ảnh: VIỆT DŨNG
Theo ông Nguyễn Trần Phú Thịnh, doanh nghiệp có thể tham gia một số công đoạn được phép nhưng phải nằm trong quy trình điện tử thống nhất đã được Chủ tịch UBND TPHCM thông qua. Dữ liệu được chuyển đúng nơi, đúng người và đúng thẩm quyền.
“Xã hội hóa các khâu thực hiện nhưng không xã hội hóa quyền quản lý dữ liệu. Doanh nghiệp có thể thực hiện một số công việc chuyên môn, nhưng quyền quyết định, phê duyệt và trách nhiệm pháp lý cuối cùng vẫn thuộc về cơ quan nhà nước”, ông Nguyễn Trần Phú Thịnh nhấn mạnh.
Về công nghệ, thành phố tăng cường xác thực, phân quyền, mã hóa, ghi nhận nhật ký; giám sát truy cập và cảnh báo bất thường để kiểm tra, truy vết khi cần, hướng tới nguyên tắc một lần cung cấp nhưng sử dụng nhiều lần và có kiểm soát, hạn chế việc dữ liệu bị sao chép, lưu trữ tại nhiều nơi.
Kiểm soát chặt việc tiếp cận, xử lý dữ liệu
Trung tá Nguyễn Khánh Hồng, Phó Trưởng phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an TPHCM, cho biết, các đơn vị tham gia giải quyết thủ tục hành chính phải tuân thủ Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và Nghị định 356/2025/NĐ-CP của Chính phủ, cùng có hiệu lực từ ngày 1-1-2026.
Việc tiếp cận dữ liệu phải theo nguyên tắc tối thiểu; đơn vị được giao nhiệm vụ phải bảo quản tài khoản truy cập, không tự ý sao chép và sau khi hoàn thành nhiệm vụ phải bàn giao toàn bộ dữ liệu. Nếu vi phạm, tùy tính chất, mức độ có thể bị xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại phải bồi thường theo luật định.
Công an TPHCM đã triển khai các biện pháp bảo vệ từ xa đối với thiết bị của hệ thống giải quyết thủ tục hành chính, đồng thời thường xuyên kiểm tra, hướng dẫn, bảo đảm an ninh, an toàn thông tin và dữ liệu cá nhân tại các trung tâm phục vụ hành chính công.
