Xác lập 'bức tranh' năng lực đội ngũ

Ảnh minh họa INT.

Động thái của nhà giáo trước thông tin này có kỳ vọng, đồng tình, nhưng cũng có cả trăn trở.

Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2045” là nhiệm vụ lớn, đòi hỏi thay đổi đồng bộ từ nhận thức về vai trò của tiếng Anh trong giáo dục và hội nhập; hoàn thiện thể chế, chính sách liên quan; bảo đảm số lượng, chất lượng đội ngũ giáo viên; tăng cường cơ sở vật chất; xây dựng và triển khai chương trình, học liệu; đổi mới phương pháp dạy học, phương thức thi, kiểm tra, đánh giá; đẩy mạnh xây dựng môi trường tiếng Anh…

Trong chuỗi yếu tố đó, giáo viên là mắt xích trung tâm. Không có một đội ngũ đủ năng lực ngôn ngữ và năng lực sư phạm, mọi tham vọng cải cách đều khó đi đến đích.

Hoạt động khảo sát, nếu được thiết kế khoa học, sẽ cung cấp dữ liệu tin cậy, “bức tranh” toàn cảnh về năng lực đội ngũ, sự chênh lệch giữa các vùng miền, những kỹ năng còn hạn chế và nhu cầu bồi dưỡng cụ thể. Không thể xây dựng chương trình bồi dưỡng hiệu quả nếu không biết giáo viên đang cần gì.

Thiếu dữ liệu, chương trình bồi dưỡng đều dễ rơi vào tình trạng “đoán bệnh kê đơn”, vừa tốn kém, vừa kém hiệu quả. Với mỗi nhà giáo, nếu được thiết kế đúng, khảo sát có thể giúp giáo viên tự soi chiếu lại năng lực của mình, xác định rõ mình đang ở đâu trong lộ trình phát triển nghề nghiệp để có hướng tự học, tự bồi dưỡng hiệu quả.

Như vậy, yêu cầu then chốt đặt ra cho phương án khảo sát lần này là: khoa học, thực chất và không tạo áp lực không cần thiết. Khảo sát phải được xác định rõ là công cụ chẩn đoán, không phải kỳ thi xếp hạng hay căn cứ thi đua. Bộ GD&ĐT đã xác định rõ, mục đích khảo sát nhằm nắm bắt thực trạng năng lực tiếng Anh của đội ngũ nhà giáo nói chung và nhà giáo dạy tiếng Anh, dạy các môn học khác bằng tiếng Anh nói riêng; đồng thời, xác định nhu cầu bồi dưỡng nâng cao năng lực đối với nhà giáo dạy tiếng Anh, tổ chức hoạt động giáo dục và dạy các môn học khác bằng tiếng Anh.

Quá trình triển khai cần bám sát đúng tinh thần này, bảo đảm khảo sát thực sự phục vụ phát triển chuyên môn, tránh để một chủ trương đúng đắn bị thực hiện theo cách gây thêm áp lực không cần thiết cho giáo viên.

Cũng cần nhấn mạnh thêm rằng, khảo sát chỉ có ý nghĩa khi được nối tiếp bằng các chính sách bồi dưỡng và hỗ trợ dài hơi, giúp giáo viên nâng cao năng lực một cách hiệu quả, bền vững.

Về vấn đề này, nhiều nhà giáo đề xuất, thay vì các đợt tập huấn ngắn ngày, nặng hình thức, ngành Giáo dục cần đầu tư vào hệ thống học liệu số, các khóa bồi dưỡng chuyên sâu theo kỹ năng, cộng đồng học tập chuyên môn và cơ chế cố vấn tại trường. Đồng thời, phải có chính sách khuyến khích cụ thể: Hỗ trợ thời gian, giảm tải hành chính, công nhận kết quả học tập, tạo cơ hội phát triển nghề nghiệp cho giáo viên chủ động nâng cao năng lực...

Đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học là một hành trình dài, đòi hỏi sự bền bỉ và những bước đi chắc chắn. Nếu được triển khai đúng tinh thần khoa học, minh bạch và đặt trọng tâm vào hỗ trợ thực chất, khảo sát năng lực lần này có thể trở thành điểm khởi đầu quan trọng cho một giai đoạn nâng chất đội ngũ giáo viên tiếng Anh. Khi đó, hiệu quả của chính sách sẽ được hiện thực hóa bằng sự tự tin của giáo viên trên bục giảng, bằng khả năng sử dụng tiếng Anh của mỗi học sinh trong lớp học.

Thảo Đan