Xăng E5, E10 dùng được cho loại xe nào, lưu ý gì khi sử dụng?

Từ ngày 1/6, thị trường sẽ chuyển sang sử dụng hoàn toàn xăng E10, E5, thay thế cho xăng khoáng. Quy định mới khiến nhiều tài xế quan tâm đến sự khác biệt của các loại xăng và liệu ô tô, xe máy đời cũ có dùng được xăng E5, E10 không?

Theo lộ trình quy định trong Thông tư 50/2025 do Bộ Công Thương ban hành, từ ngày 1/6/2026, xăng không chì phải phối trộn, pha chế thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc.

Trong khi đó, việc phối trộn, pha chế xăng E5 RON 92 để sử dụng cho động cơ xăng được triển khai đến hết tháng 12/2030.

Ảnh minh họa

Xăng E5, E10 khác gì so với xăng truyền thống?

E5 và E10 là hai loại xăng sinh học, được tạo ra bằng cách pha trộn xăng khoáng truyền thống với cồn sinh học (ethanol). Trong đó, xăng sinh học E5 là nhiên liệu chứa 5% thể tích cồn sinh học và 95% thể tích xăng truyền thống. Xăng sinh học E10 là nhiên liệu chứa 10% thể tích cồn sinh học và 90% thể tích xăng truyền thống.

Ethanol pha trong xăng sinh học được tạo ra thông qua quá trình lên men các nguyên liệu có nguồn gốc nông nghiệp như tinh bột, mật rỉ đường hoặc phụ phẩm nông nghiệp. Ở Việt Nam, sắn lát khô hiện là nguồn nguyên liệu được sử dụng phổ biến nhất.

So với xăng không chì truyền thống, ethanol được đánh giá là loại nhiên liệu có mức độ “trung tính carbon” nhất định. Nguyên nhân là trong quá trình sinh trưởng, cây trồng có khả năng hấp thụ một lượng CO2 đáng kể, qua đó bù đắp phần nào lượng khí nhà kính phát sinh trong khâu sản xuất cũng như khi nhiên liệu được đốt cháy.

Bên cạnh đó, Ethanol có trị số octane rất cao, dao động khoảng 108–109 RON, nên khi được pha vào xăng sẽ góp phần nâng khả năng chống kích nổ của nhiên liệu. Đây là một trong những yếu tố giúp động cơ vận hành ổn định hơn trong quá trình đốt cháy.

Không chỉ vậy, ethanol còn có hàm lượng oxy cao hơn xăng khoáng thông thường, nhờ đó hỗ trợ quá trình cháy diễn ra đầy đủ hơn trong buồng đốt. Kết quả là lượng khí thải độc hại như CO và HC có thể giảm xuống, đồng thời động cơ cũng có thể hoạt động êm và hiệu quả hơn trong một số điều kiện nhất định.

Xăng E5 và E10 dùng được cho loại xe nào?

Trên thực tế, đa số ô tô và xe máy sản xuất từ khoảng năm 2011 trở lại đây đã được thiết kế sẵn để sử dụng xăng E5 và E10. Với những phương tiện này, việc dùng xăng sinh học gần như không đòi hỏi bất kỳ điều chỉnh nào.

Tuy nhiên, đối với các dòng xe đời cũ, đặc biệt là xe sử dụng bộ chế hòa khí, người sử dụng cần kiểm tra kỹ khuyến cáo từ nhà sản xuất. Thông tin về loại nhiên liệu phù hợp thường được ghi trong sách hướng dẫn, nhãn dán bên trong nắp bình xăng hoặc có thể xác nhận trực tiếp với hãng.

Trong trường hợp động cơ không được thiết kế tương thích nhưng vẫn sử dụng xăng E5 hoặc E10 có thể ảnh hưởng đến hệ thống phun nhiên liệu, gioăng cao su, đường ống dẫn xăng và buồng đốt bởi ethanol trong xăng sinh học vốn có đặc tính hút ẩm và dễ gây ăn mòn. Ngược lại, các phương tiện được thiết kế dành cho xăng sinh học thường sử dụng vật liệu và hệ thống dẫn nhiên liệu có khả năng chống ăn mòn, giúp đảm bảo độ bền và an toàn khi vận hành lâu dài.

Những điểm cần lưu ý khi dùng xăng E5, E10

Đối với xăng E5 và E10, việc chuyển đổi từ xăng truyền thống sang xăng sinh học nhìn chung không đòi hỏi can thiệp kỹ thuật, với điều kiện động cơ đã được nhà sản xuất thiết kế tương thích. Tuy nhiên, khi tỷ lệ ethanol trong nhiên liệu vượt ngưỡng 10%, nguy cơ tác động đến các chi tiết kim loại, gioăng cao su, nhựa và vật liệu polymer trong hệ thống nhiên liệu sẽ tăng lên đáng kể.

Một điểm khác cũng cần đặc biệt lưu ý là đặc tính dễ hấp thụ hơi ẩm của ethanol. Nếu phương tiện để lâu không vận hành, thường từ 3–4 tuần trở lên, nhiên liệu có thể xảy ra hiện tượng tách lớp giữa xăng và phần ethanol ngậm nước. Khi đó, lớp nước nặng hơn sẽ lắng xuống đáy bình, làm gia tăng nguy cơ han gỉ bình xăng và ảnh hưởng tới bơm nhiên liệu khi xe hoạt động trở lại.

Về mặt lý thuyết, xăng E5 và E10 có thể được bảo quản trong khoảng ba tháng. Dù vậy, trên thực tế, người sử dụng gần như khó xác định chính xác thời điểm nhiên liệu được sản xuất. Vì thế, nhiều chuyên gia khuyến nghị rằng nếu xe phải để lâu ngày, chủ xe nên cân nhắc xả hết nhiên liệu trong bình hoặc bổ sung chất ổn định xăng để giảm nguy cơ phát sinh sự cố.

Ngoài ra, khi sử dụng xăng sinh học, việc bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu cũng cần được chú ý hơn. Trong đó, lọc xăng nên được kiểm tra và thay thế định kỳ sớm hơn so với khi dùng xăng khoáng truyền thống như A92 hoặc A95, nhằm duy trì khả năng vận hành ổn định và bền bỉ cho động cơ.

Phương Anh