Xây dựng cơ chế chứng nhận 'Gạo Việt xanh phát thải thấp'

Tại Cần Thơ, Hiệp hội Ngành hàng lúa gạo Việt Nam (VIETRISA) phối hợp Sở NN&MT Cần Thơ cùng Viện Nghiên cứu Lúa gạo Quốc tế (IRRI) vừa tổ chức Hội thảo 'Sơ kết kết quả đánh giá tuân thủ quy trình canh tác lúa 1 triệu ha, hướng tới cấp nhãn hiệu gạo Việt xanh phát thải thấp' thông qua công cụ ViRiCert.

Cam kết về chất lượng, tính minh bạch, trách nhiệm môi trường của lúa gạo Việt

Trong giai đoạn 2024 - 2025, các địa phương vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đã triển khai “Quy trình kỹ thuật canh tác lúa chất lượng cao và phát thải thấp (CLC, PTT) vùng ĐBSCL” theo Quyết định 4043/QĐ-BNN-TT năm 2025 của Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (TT&BVTV, Bộ NN&MT).

Tại Cần Thơ, việc đánh giá mức độ tuân thủ quy trình canh tác được thí điểm tại 11 hợp tác xã (HTX) với sự phối hợp của VIETRISA, Chi cục TT&BVTV, Sở NN&MT, cùng sự hỗ trợ kỹ thuật từ IRRI. Hoạt động đánh giá được thực hiện thông qua công cụ số ViRiCert nhằm ghi nhận, theo dõi, đối chiếu mức độ đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật trong quá trình sản xuất lúa.

Thông qua ViRiCert, dữ liệu canh tác của nông hộ và HTX được cập nhật, quản lý, xác thực theo các tiêu chí kỹ thuật của Đề án 1 triệu ha lúa CLC, PTT. Việc số hóa dữ liệu không chỉ phục vụ công tác giám sát mà còn tạo nền tảng cho truy xuất nguồn gốc, cấp mã số vùng trồng, xây dựng cơ chế chứng nhận “Gạo Việt xanh phát thải thấp” trong tương lai.

Trao Kỷ niệm chương cho các HTX đóng góp tích cực trong quá trình triển khai Đề án 1 triệu ha lúa CLC, PTT.

Những kết quả bước đầu đang góp phần hoàn thiện cơ sở dữ liệu phục vụ điều chỉnh canh tác, đề xuất hạng mục đầu tư phù hợp, đồng thời hướng tới xây dựng hệ thống tiêu chí và lộ trình cấp nhãn hiệu “Gạo Việt xanh phát thải thấp”. Qua đó, nâng cao tính minh bạch trong chuỗi giá trị và mở rộng cơ hội thị trường cho mặt hàng gạo Việt Nam.

Phát biểu tại Hội thảo, ông Lê Thanh Tùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký VIETRISA nhấn mạnh, “Gạo Việt xanh, phát thải thấp” không chỉ là một nhãn hiệu, mà còn là cam kết về chất lượng, tính minh bạch và trách nhiệm môi trường của ngành lúa gạo Việt Nam trong bối cảnh thị trường ngày càng đặt ra yêu cầu cao về phát triển bền vững.

PGS.TS Nguyễn Văn Hùng, đại diện IRRI cho biết, việc ứng dụng công cụ số trong đánh giá tuân thủ giúp nâng cao tính minh bạch và độ tin cậy của dữ liệu sản xuất, đồng thời hỗ trợ cơ quan quản lý và HTX theo dõi quá trình thực hiện quy trình canh tác hiệu quả, nhất quán hơn.

Hoàn thiện, nhân rộng các mô hình sản xuất lúa CLC, PTT

Theo Ban Tổ chức, Hội thảo là diễn đàn để cơ quan quản lý, chuyên gia, DN và HTX trao đổi về khả năng áp dụng rộng rãi hệ thống đánh giá tuân thủ, hướng tới cấp nhãn hiệu “Gạo Việt xanh, phát thải thấp” trong thực tiễn sản xuất.

Các nội dung thảo luận tập trung vào hoàn thiện tiêu chí đánh giá, chuẩn hóa dữ liệu canh tác, định hướng cấp mã số vùng trồng lúa dựa trên cơ sở dữ liệu ViRiCert, vai trò của HTX trong tổ chức sản xuất lúa CLC, PTT.

Một số nhãn hiệu gạo nổi tiếng của Việt Nam được giới thiệu tại Hội thảo.

Trong khuôn khổ chương trình, Ban Tổ chức đã trao Chứng nhận tuân thủ Quy trình canh tác lúa 1 triệu ha cho các HTX đạt yêu cầu tại TP Cần Thơ. Đây được xem là bước khởi đầu trong quá trình hình thành hệ thống nhận diện cho gạo phát thải thấp của Việt Nam.

Bà Nguyễn Thị Giang, PGĐ Sở NN&MT chia sẻ, Cần Thơ được lựa chọn thí điểm triển khai công cụ ViRiCert trong đánh giá tuân thủ quy trình canh tác lúa. Thông qua quá trình triển khai, các HTX đã từng bước tiếp cận phương thức quản lý sản xuất dựa trên dữ liệu, đồng thời giúp địa phương có thêm cơ sở thực tiễn để hoàn thiện và nhân rộng các mô hình sản xuất lúa CLC, PTT trong thời gian tới.

Thông qua Hội thảo, các đơn vị kỳ vọng tiếp tục hoàn thiện phương pháp đánh giá, mở rộng ứng dụng công cụ số trong quản lý sản xuất lúa thuộc Đề án 1 triệu ha canh tác lúa CLC, PTT, góp phần thúc đẩy ngành hàng lúa gạo phát triển theo hướng minh bạch, gia tăng giá trị, tăng trưởng xanh tại vùng ĐBSCL.

Trần Tiến

Nguồn Pháp Luật VN: https://baophapluat.vn/xay-dung-co-che-chung-nhan-gao-viet-xanh-phat-thai-thap.html