Xây dựng đội ngũ nhà giáo đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục trong giai đoạn mới

Đồng chí Hà Lan Anh, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh tặng hoa chúc mừng thầy giáo, cô giáo phụ trách các đội tuyển tham dự Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia THPT năm học 2025-2026. Ảnh: Đinh Huyền

P. V: Thực hiện yêu cầu phát triển giáo dục theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 281/NQ-CP của Chính phủ và những thay đổi lớn về quy mô, mạng lưới cơ sở giáo dục (CSGD), đâu là những kinh nghiệm đột phá về phát triển đội ngũ nhà giáo được ngành Giáo dục Ninh Bình xây dựng và triển khai trong thực tế, thưa đồng chí? 

Đồng chí Nguyễn Tiến Dũng: Sau một năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 281/NQ-CP của Chính phủ, bài học kinh nghiệm lớn nhất mà ngành Giáo dục Ninh Bình rút ra là phải lấy đội ngũ nhà giáo làm nhân tố quyết định, chủ động tháo gỡ các điểm nghẽn về nhân lực. Theo đó, ngành xác định chuyển mạnh từ "quản lý giáo dục" sang "quản trị phát triển giáo dục", lấy chất lượng đội ngũ làm khâu then chốt, đồng thời chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang chủ động kiến tạo và điều hành linh hoạt.

Riêng với đội ngũ giáo viên, yêu cầu đặt ra là chuyển từ vai trò chủ yếu truyền thụ kiến thức sang tổ chức, dẫn dắt hoạt động học tập, phát triển năng lực người học; nâng cao năng lực số, khả năng ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) trong dạy học. Thời gian qua, toàn ngành đã triển khai bồi dưỡng khung năng lực số với 35.383 giáo viên hoàn thành khóa học; tổ chức nhiều hoạt động tập huấn về chuyển đổi số, AI và đổi mới phương pháp dạy học. 

Đặc biệt, ngay sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, Sở GD và ĐT đã tổng rà soát, đánh giá thực trạng đội ngũ theo từng cấp học, môn học và vị trí việc làm; phối hợp với các sở, ngành liên quan trong việc tham mưu với UBND tỉnh xây dựng nhu cầu biên chế giáo viên giai đoạn 2026-2030. Trong đó, hướng tới mục tiêu xây dựng đội ngũ nhà giáo thích ứng nhanh, có năng lực quản trị, đổi mới sáng tạo và đủ khả năng đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục trong điều kiện mới.

P.V: Việc sắp xếp mạng lưới trường lớp và tổ chức lại đội ngũ tạo ra những áp lực nhất định, nhất là yêu cầu bố trí nhân lực phù hợp với quy mô và điều kiện hoạt động của các CSGD. Đồng chí có thể cho biết những giải pháp mà ngành đã triển khai để ổn định tổ chức, bảo đảm hoạt động dạy học không bị gián đoạn trong năm học 2026-2027?

Đồng chí Nguyễn Tiến Dũng, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo.

Đồng chí Nguyễn Tiến Dũng: Với mục tiêu xuyên suốt là sắp xếp nhưng không xáo trộn, tinh gọn nhưng không làm giảm chất lượng, bảo đảm năm học 2026-2027 ổn định, an toàn và hiệu quả. Vì vậy, toàn ngành xác định rõ 3 nhiệm vụ trọng tâm: Ổn định tổ chức, giữ vững đội ngũ và bảo đảm các điều kiện dạy học ngay từ đầu năm học. 

Thời gian qua, Sở GD và ĐT đã phối hợp với các địa phương rà soát, bố trí lại đội ngũ, cơ sở vật chất, tài sản và mạng lưới trường lớp, bảo đảm không làm gián đoạn hoạt động dạy học; tăng cường kiểm tra, giám sát, hỗ trợ các CSGD có quy mô lớn, nhiều phân hiệu, điểm trường.

Để giải quyết tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ, các địa phương chủ động rà soát, điều động, biệt phái giáo viên giữa các CSGD. Đối với những môn học còn thiếu giáo viên hoặc số tiết giảng dạy chưa bảo đảm định mức, ngành thực hiện bố trí giáo viên dạy liên trường.

Học sinh Trường THPT A Nguyễn Huệ đọc sách, nghiên cứu tài liệu tại thư viện trường.Ảnh: Ngọc Linh

P.V: Một trong những yêu cầu quan trọng của Nghị quyết số 71-NQ/TW là nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo, bảo đảm đáp ứng chuẩn trình độ đào tạo và yêu cầu đổi mới giáo dục. Theo đồng chí, đâu là điểm nghẽn lớn nhất của vấn đề này và ngành đã có giải pháp gì để khắc phục? 

Đồng chí Nguyễn Tiến Dũng: Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay đối với đội ngũ nhà giáo chính là áp lực chuẩn hóa trình độ đào tạo theo Luật Giáo dục năm 2019 và yêu cầu nâng cao chất lượng thực chất để đáp ứng các mô hình giáo dục thông minh. Trong khi đó, đội ngũ còn thiếu và chưa cân đối về cơ cấu, môn học, địa bàn, nhất là sau sắp xếp; trình độ đào tạo của một bộ phận giáo viên chưa đạt chuẩn mới theo quy định. Hiện, cấp học mầm non có 99,5% nhà giáo đạt trình độ chuẩn, 76,9% trên chuẩn; cấp tiểu học có 91,5% đạt chuẩn và 1,2% trên chuẩn; cấp THCS có 96,5% đạt chuẩn và 3,6% trên chuẩn; cấp THPT có 100% đạt chuẩn và 24,5% trên chuẩn.

Ngoài ra, việc tuyển dụng, điều động, biệt phái phải tuân thủ đúng quy trình, vị trí việc làm nên chưa thể giải quyết ngay tình trạng thừa, thiếu cục bộ...

Trước thực tế đó, đã có nhiều giải pháp được tỉnh chỉ đạo triển khai nhằm từng bước tháo gỡ khó khăn về đội ngũ nhà giáo. Trong đó, thực hiện rà soát, điều tiết nhân lực; đẩy mạnh tuyển dụng theo vị trí việc làm; bồi dưỡng chuyên môn và xây dựng chính sách đãi ngộ, tôn vinh phù hợp để khơi dậy khát vọng cống hiến, giúp nhà giáo yên tâm gắn bó lâu dài. 

Thời gian qua, tỉnh tiếp tục quan tâm ưu tiên nguồn lực cho giáo dục, cải thiện điều kiện làm việc, kiến nghị hoàn thiện định mức đội ngũ đối với các trường sau sắp xếp và thực hiện đầy đủ các chính sách tiền lương, phụ cấp ưu đãi, thâm niên, thu hút đối với nhà giáo ở vùng khó khăn, trường dân tộc nội trú, trường chuyên biệt. HĐND tỉnh đã ban hành các nghị quyết về chính sách đặc thù nhằm thu hút, đãi ngộ, khen thưởng nhà giáo và học sinh; chính sách hỗ trợ giáo viên đi học nâng chuẩn và khen thưởng giáo viên có học sinh đạt giải cao tại các kỳ thi quốc gia, quốc tế.

Để tiếp tục nâng cao trình độ đội ngũ, Sở GD và ĐT đã tham mưu với UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 68/ KH-UBND, ngày 3/3/2026 về lộ trình nâng chuẩn năm 2026. Qua rà soát, toàn tỉnh có 549 giáo viên thuộc diện đào tạo nâng chuẩn và trong năm 2026, tỉnh cử tối thiểu 275 giáo viên tham gia đào tạo, bảo đảm công khai, minh bạch và không làm ảnh hưởng đến hoạt động dạy học tại các nhà trường… Cũng trong năm 2026, Sở GD và ĐT đã tham mưu với UBND tỉnh phê duyệt 16.939 chỉ tiêu thăng hạng chức danh nghề nghiệp cho viên chức là nhà giáo. Đây không chỉ là cơ hội để giáo viên được ghi nhận đúng năng lực, mà còn có thêm điều kiện cải thiện thu nhập và phát triển nghề nghiệp. 

Bên cạnh đó, Sở GD và ĐT cũng đang tham mưu với tỉnh về việc bố trí biên chế, bổ sung hợp đồng lao động, điều tiết đội ngũ sau sắp xếp; tổ chức bồi dưỡng linh hoạt, tăng cường đào tạo trực tuyến, chuyển đổi số và ứng dụng AI nhằm giảm thời gian, chi phí cho giáo viên. 

Đây là những giải pháp quan trọng góp phần xây dựng đội ngũ đủ về số lượng, hợp lý về cơ cấu, mạnh về chất lượng, thực sự trở thành lực lượng trung tâm của đổi mới giáo dục.

P. V: Xin đồng chí cho biết những định hướng ngành Giáo dục Ninh Bình tiếp tục triển khai trong thời gian tới để phát triển mạnh mẽ hơn nữa đội ngũ nhà giáo đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thực tế? 

Đồng chí Nguyễn Tiến Dũng: Trong thời gian tới, ngành Giáo dục Ninh Bình xác định phát triển đội ngũ theo hướng đủ về số lượng, cân đối về cơ cấu, vững về chuyên môn, mạnh về năng lực số và quản trị; đồng thời xử lý linh hoạt tình trạng thừa, thiếu cục bộ giữa các địa bàn, môn học và cấp học sau sắp xếp. Mục tiêu là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý có năng lực thích ứng, đổi mới sáng tạo, trách nhiệm và khát vọng cống hiến, đủ sức dẫn dắt giáo dục Ninh Bình phát triển trong giai đoạn phát triển mới. 

P. V: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí!