Xây dựng nông thôn mới ở vùng quê ngoại thành

Xây dựng nông thôn mới gắn với bản sắc văn hóa đặc trưng tại xã Ứng Thiên, thành phố Hà Nội.

Gìn giữ môi trường xanh, sạch, đẹp

Xây dựng nông thôn mới tại xã Ứng Thiên, thành phố Hà Nội được cụ thể hóa từ những việc làm thiết thực, gắn với cảnh quan và môi trường sống của người dân.

Hưởng ứng Ngày cao điểm “Tình nguyện chung tay xây dựng nông thôn mới”, Ngày Chủ nhật xanh toàn quốc lần thứ IV và Chiến dịch Làm cho thế giới sạch hơn năm 2026, các cơ sở Đoàn, Chi đoàn và Liên đội trường học trên địa bàn đồng loạt ra quân thu gom rác thải, phát quang bụi rậm, khơi thông cống rãnh, chăm sóc cây xanh, đường hoa, chỉnh trang nhà văn hóa, trường học và các tuyến đường.

Không dừng ở việc chỉnh trang cảnh quan, các hoạt động còn hướng tới thay đổi thói quen sinh hoạt, nâng cao ý thức phân loại rác, hạn chế sử dụng nhựa dùng một lần, từng bước đưa nếp sống xanh trở thành ý thức tự giác trong cộng đồng.

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Ứng Thiên Nguyễn Chí Viễn cho biết, thông qua các hoạt động tại cơ sở, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể đã phát huy vai trò của người dân trong xây dựng nông thôn mới, trực tiếp tham gia chỉnh trang đường làng, ngõ xóm đến giữ gìn vệ sinh môi trường, chăm lo an sinh xã hội.

Phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” từng bước được cụ thể hóa bằng những phần việc thiết thực, góp phần tạo chuyển biến trong cảnh quan và đời sống cộng đồng. Khi người dân trực tiếp tham gia làm đẹp đường làng, chăm sóc cây xanh và giữ gìn vệ sinh chung, xây dựng nông thôn mới trở thành công việc của cả cộng đồng, được vun đắp từ những đổi thay nhỏ trong từng khu dân cư.

Bảo vệ môi trường nông thôn được các đoàn thể xã Ứng Thiên, thành phố Hà Nội tích cực tham gia. (Ảnh: THANH HẬU)

Cùng với việc bảo vệ môi trường, xã Ứng Thiên còn chú trọng phát triển kinh tế nông thôn từ lợi thế làng nghề truyền thống, gắn tạo việc làm, nâng cao thu nhập với mở rộng thương mại, dịch vụ và du lịch.

Được thành lập trên cơ sở sắp xếp bốn xã Hoa Viên, Trường Thịnh, Quảng Phú Cầu và Liên Bạt, Ứng Thiên có diện tích 38,4km², dân số 53.962 người. Trong những giá trị làm nên bản sắc địa phương, nghề rèn Vũ Ngoại và nghề làm tăm hương Quảng Phú Cầu không chỉ tạo sinh kế cho người dân mà còn mở ra dư địa phát triển kinh tế gắn với văn hóa.

Nhằm hỗ trợ các cơ sở sản xuất tiếp cận khách hàng, ngày 5/8/2026, Ủy ban nhân dân xã tổ chức livestream quảng bá làng nghề rèn Vũ Ngoại trên fanpage Ứng Thiên Today, do Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Nguyễn Anh Tuấn trực tiếp thực hiện.

Chương trình thu hút hơn 3.000 lượt xem và tương tác, giới thiệu lịch sử hàng trăm năm của làng nghề cùng các công đoạn nung thép, tạo phôi, tôi, mài và hoàn thiện sản phẩm. Những mặt hàng phục vụ sản xuất, sinh hoạt, trong đó có sản phẩm đạt chuẩn OCOP 3 sao, được giới thiệu trực tiếp tới người tiêu dùng.

Phiên livestream quảng bá làng nghề rèn Vũ Ngoại trên fanpage Ứng Thiên Today. (Ảnh: THANH HẬU)

Từ một hình thức quảng bá mới, câu chuyện làng rèn được đưa lên không gian số, giúp người xem hiểu hơn về công sức và kỹ thuật của người thợ, đồng thời mở thêm kênh kết nối thị trường.

Với các làng nghề, chuyển đổi số không chỉ là đưa sản phẩm lên mạng Internet mà còn là cách kể câu chuyện phía sau sản phẩm, tạo dựng niềm tin và mở rộng cơ hội kinh doanh.

Đây cũng là một trong những hướng đi được Ứng Thiên xác định trong giai đoạn 2025-2030, bên cạnh hoàn thiện hạ tầng và phát triển nông nghiệp hàng hóa ứng dụng công nghệ cao. Xã đặt mục tiêu đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2029, đến năm 2030 nâng thu nhập bình quân đầu người lên 120 triệu đồng/năm, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt 9,27%/năm.

Xây dựng nông thôn mới gắn với bản sắc văn hóa

Nếu như nghề rèn Vũ Ngoại đang tận dụng công nghệ để quảng bá sản phẩm, mở rộng thị trường thì với làng tăm hương Quảng Phú Cầu, giá trị nghề truyền thống đang được khai thác theo hướng kết hợp sản xuất với du lịch trải nghiệm.

Đến với làng nghề, du khách không chỉ được ngắm sắc đỏ từ những bó chân hương phơi dọc các ngả đường mà còn có cơ hội cùng các nghệ nhân trải nghiệm các công đoạn làm nên nén hương được gìn giữ, trao truyền qua nhiều thế hệ.

Theo Trưởng thôn Cầu Bầu Nguyễn Đình Đảm, hơn 90% lao động trong thôn gắn bó với nghề tăm hương. Việc phát triển du lịch trải nghiệm đã mở thêm cơ hội quảng bá sản phẩm, tăng thu nhập và tạo động lực để người dân gìn giữ nghề truyền thống.

Du khách thích thú chụp ảnh tại làng nghề Quảng Phú Cầu. (Ảnh: THANH HẬU)

Hiện ở Quảng Phú Cầu không chỉ có nghệ nhân tâm huyết giữ nghề, mà sức sống của làng nghề còn được nối dài qua những người trẻ tâm huyết với quê hương, trong đó có Lê Thị Minh Điểm, người con Quảng Phú Cầu, một trong 20 thí sinh lọt vào vòng chung kết cuộc thi “Nữ đại sứ du lịch làng nghề Hà Nội 2026”.

Không chỉ quảng bá hình ảnh quê hương tới du khách trong và ngoài nước, Điểm còn tham gia hỗ trợ dịch vụ công, chuyển đổi số tại địa phương. Sự chủ động của người trẻ cho thấy gìn giữ truyền thống không có nghĩa là khép mình trong cách làm cũ, mà cần những cách tiếp cận mới để giá trị làng nghề tiếp tục lan tỏa.

Như vậy có thể thấy, trên hành trình xây dựng nông thôn mới, từ nghề làm tăm hương Quảng Phú Cầu đến nghề rèn truyền thống Vũ Ngoại, Ứng Thiên đang từng bước gắn xây dựng nông thôn mới với phát huy giá trị văn hóa và thế mạnh kinh tế địa phương.

Những sản phẩm thủ công, kỹ năng của người thợ cùng câu chuyện về lịch sử làng nghề không chỉ làm nên bản sắc riêng mà còn mở ra cơ hội phát triển du lịch trải nghiệm, quảng bá sản phẩm OCOP và mở rộng thị trường thông qua nền tảng số.

Theo Văn phòng Điều phối các Chương trình mục tiêu quốc gia thành phố Hà Nội, để hướng đi này phát huy hiệu quả lâu dài địa phương cần hài hòa giữa sản xuất và khai thác du lịch, chú trọng xử lý chất thải, cải thiện cảnh quan, bảo vệ môi trường và gìn giữ không gian văn hóa truyền thống.

Khi nghề được duy trì, sản phẩm có thêm đầu ra và người dân trực tiếp hưởng lợi từ những giá trị do chính mình tạo dựng, làng nghề sẽ trở thành động lực phát triển kinh tế nông thôn, góp phần xây dựng Ứng Thiên thành miền quê giàu bản sắc, xanh và đáng sống.