Xây dựng trường học không khói thuốc cần trách nhiệm của mỗi cá nhân

Giáo viên Trường THPT Long Châu Sa tuyên truyền cho học sinh về tác hại việc sử dụng thuốc lá.

Mỗi cá nhân là một “tuyến phòng vệ”

Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển của xã hội, các sản phẩm thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá điện tử, đang có xu hướng len lỏi vào môi trường học đường, đặt ra nhiều thách thức đối với công tác giáo dục.

Trước thực tế đó, các trường học ở tỉnh Phú Thọ đã tăng cường triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm xây dựng “Trường học không khói thuốc”, góp phần bảo vệ sức khỏe học sinh, tạo dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh.

Điểm đáng chú ý, thay vì chỉ dừng lại ở tuyên truyền, nhiều nhà trường đã hướng tới việc phát huy vai trò, trách nhiệm của từng cá nhân, từ cán bộ quản lý, giáo viên đến học sinh, để tạo nên sự chuyển biến bền vững.

Tại Trường THPT Long Châu Sa (xã Lâm Thao) công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá được triển khai bài bản, gắn với kế hoạch cụ thể và chỉ tiêu rõ ràng. Theo đó, nhà trường đặt mục tiêu 100% cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh được tuyên truyền; 100% học sinh ký cam kết không sử dụng thuốc lá, thuốc lá điện tử; toàn bộ khuôn viên trường có biển “Cấm hút thuốc” và không để xảy ra tình trạng hút thuốc trong trường học .

Không chỉ là những con số, các chỉ tiêu này phản ánh rõ cách tiếp cận mới: lấy từng cá nhân làm trung tâm của sự thay đổi. Nhà trường không chỉ yêu cầu mà còn tạo điều kiện để mỗi người tự nhận thức, tự điều chỉnh hành vi.

Ông Triệu Trí Phú - Hiệu trưởng Trường THPT Long Châu Sa cho biết: “Chúng tôi xác định, muốn xây dựng trường học không khói thuốc thì trước hết mỗi cán bộ, giáo viên phải gương mẫu, nói không với thuốc lá. Khi thầy cô làm gương, học sinh sẽ tự giác làm theo.

Nhà trường triển khai đồng bộ từ tuyên truyền, ký cam kết đến kiểm tra, giám sát, nhằm tạo chuyển biến thực chất trong nhận thức và hành động của từng cá nhân”.

Bên cạnh đó, việc đưa nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá vào tiêu chí thi đua cũng góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên. Những hành vi vi phạm được xử lý nghiêm, trong khi các cá nhân thực hiện tốt được biểu dương kịp thời, tạo động lực lan tỏa trong toàn trường.

Giáo viên Trường THCS Văn Lung lồng ghép nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá vào các hoạt động giáo dục.

Từ nhận thức đến hành động trong từng lớp học

Nếu vai trò nêu gương của giáo viên là nền tảng, thì sự chủ động của học sinh chính là yếu tố quyết định tính bền vững của phong trào. Tại nhiều trường học, nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá đã được lồng ghép linh hoạt vào các hoạt động giáo dục, giúp học sinh tiếp cận một cách tự nhiên, không áp đặt.

Ở góc độ giáo viên, cô Nguyễn Thị Bích Ngọc - Giáo viên Trường THCS Văn Lung (phường Phú Thọ) chia sẻ: “Trong công tác chủ nhiệm, tôi lồng ghép nội dung này vào giờ sinh hoạt lớp thông qua các hoạt động như thảo luận nhóm, đóng kịch, tranh biện, xử lý tình huống.

Học sinh không chỉ hiểu tác hại của thuốc lá mà còn biết cách từ chối khi bị rủ rê. Khi được giáo dục một cách nhẹ nhàng, các em dần hình thành nhận thức đúng và thói quen nói không với thuốc lá” .

Tại Trường THCS Phú Hộ (phường Phong Châu), cô Nguyễn Thị Nga cũng nhấn mạnh việc kết hợp giáo dục kiến thức với rèn luyện kỹ năng sống. “Chúng tôi tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề, cho học sinh xem video tuyên truyền, thảo luận và bày tỏ quan điểm. Quan trọng hơn là giúp các em rèn kỹ năng từ chối trước những lời rủ rê. Khi có kỹ năng, học sinh sẽ chủ động bảo vệ bản thân”, cô Nga cho biết.

Thực tế cho thấy, khi học sinh được trao quyền và được trang bị kiến thức, kỹ năng, các em không chỉ thay đổi nhận thức mà còn trở thành những “tuyên truyền viên” tích cực. Từ những giờ học, buổi sinh hoạt lớp, nhiều học sinh đã có sự thay đổi rõ rệt trong nhận thức và hành động.

Em Hoàng Kim Chinh, học sinh lớp 9B, Trường THCS Văn Lung chia sẻ: “Trước đây, em chỉ nghĩ hút thuốc lá có hại cho sức khỏe. Nhưng sau khi được tuyên truyền, em hiểu rõ hơn tác hại của khói thuốc đối với cả người xung quanh. Em cam kết không sử dụng thuốc lá và sẽ nhắc nhở bạn bè khi thấy có hành vi hút thuốc trong trường học” .

Không chỉ dừng lại ở nhận thức, nhiều học sinh còn tích cực tham gia các hoạt động như vẽ tranh cổ động, viết bài tuyên truyền, thuyết trình về chủ đề “Nói không với thuốc lá”. Qua đó, thông điệp về môi trường không khói thuốc được lan tỏa rộng rãi trong nhà trường và cả gia đình.

Có thể thấy, xây dựng “Trường học không khói thuốc” không phải là nhiệm vụ của riêng ai mà là trách nhiệm chung của mỗi cá nhân trong cộng đồng giáo dục. Khi thầy cô nêu gương, học sinh chủ động, phụ huynh đồng hành, mục tiêu xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh hoàn toàn có thể đạt được một cách bền vững.