Xe chạy xăng dầu lần đầu giảm dưới 50% doanh số ôtô mới toàn cầu

Xe chạy xăng mất ngôi đa số

Ô tô điện được sản xuất tại nhà máy ở Rayong, Thái Lan. Ảnh: THX/TTXVN

Doanh số các mẫu xe sử dụng động cơ xăng, không tính xe hybrid và những phương tiện điện hóa khác, đạt 20,25 triệu chiếc trong nửa đầu năm, giảm 10% so với cùng kỳ năm trước. Thị phần của nhóm xe này giảm 3 điểm phần trăm, xuống còn 49% tổng doanh số ôtô mới toàn cầu.

Tỷ lệ này đã giảm mạnh từ mức 73% vào năm 2021. Đây được cho là lần đầu tiên xe chạy xăng chiếm dưới một nửa doanh số ôtô mới kể từ khi ôtô trở nên phổ biến vào những năm 1920.

Số liệu do Mobility Global, trước đây là S&P Global Mobility, công bố và không bao gồm một số dòng xe hạng nặng.

Giá dầu tăng vọt sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran, kéo theo giá xăng cao hơn và làm gia tăng lo ngại về nguồn cung nhiên liệu. Những yếu tố này khiến nhu cầu đối với xe chạy xăng giảm mạnh trên toàn cầu, đặc biệt tại Trung Quốc và châu Âu, với doanh số lần lượt giảm 26% và 13%.

Xe điện hưởng lợi từ giá nhiên liệu

Xe điện (EV), vốn có lợi thế về chi phí vận hành thấp hơn, trở thành nhóm hưởng lợi chính từ sự sụt giảm của xe chạy xăng. Doanh số EV tăng 12% lên 6,87 triệu chiếc trong nửa đầu năm, chiếm 17% tổng doanh số ôtô mới toàn cầu, tăng 3 điểm phần trăm so với cùng kỳ.

Tỷ lệ này cũng vượt ngưỡng 16%, thường được xem là điểm bùng phát để xe điện tiến tới phổ biến rộng rãi trên thị trường.

Theo Nikkei Asia, Trung Quốc chiếm khoảng một nửa doanh số EV toàn cầu. Tuy nhiên, doanh số tại thị trường này giảm 3%, xuống 3,44 triệu chiếc, sau khi các ưu đãi thuế được cắt giảm từ tháng 1.

Tại Bắc Mỹ, doanh số EV giảm 15% sau khi chính quyền Tổng thống Donald Trump thu hẹp các chính sách ưu đãi dành cho xe điện.

Trong khi đó, đà tăng trưởng được duy trì tại nhiều thị trường khác. Doanh số EV tại châu Âu tăng 32%, đạt 1,81 triệu chiếc. Theo Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô châu Âu, lần đầu tiên doanh số xe điện trong nửa đầu năm vượt xe chạy xăng tại 31 quốc gia lớn của khu vực.

Đông Nam Á cũng ghi nhận mức tăng đáng kể khi doanh số EV tăng 81%, lên 350.000 chiếc. Tại châu Đại Dương, doanh số tăng hơn gấp đôi, đạt 110.000 chiếc.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), các hãng xe Trung Quốc như Geely và BYD đang đẩy mạnh xuất khẩu, chiếm khoảng 60% doanh số xe điện và xe hybrid cắm sạc toàn cầu.

Tại các thị trường bên ngoài Mỹ, châu Âu và Trung Quốc, khoảng 55% số EV và xe plug-in hybrid được bán ra là xe nhập khẩu từ Trung Quốc.

Mobility Global dự báo EV sẽ chiếm hơn 30% tổng sản lượng xe toàn cầu vào năm 2030. Khi đó, xe điện có thể trở thành loại hệ truyền động phổ biến nhất, vượt xe hybrid và các mẫu xe sử dụng động cơ đốt trong, bao gồm cả xe diesel.

Thị phần EV trên toàn cầu tiếp tục tăng từ tháng 7. Yoshiaki Kawano, Phó giám đốc Mobility Global, cho rằng tốc độ phổ cập xe điện từng chững lại quanh năm 2024 khi việc cắt giảm trợ cấp và một số yếu tố khác thúc đẩy nhu cầu xe hybrid. Tuy nhiên, giá dầu tăng đang khiến người tiêu dùng đánh giá cao hơn lợi thế về chi phí vận hành của EV, qua đó giúp doanh số dòng xe này tăng trở lại.

Chính sách vẫn quyết định tốc độ chuyển đổi

Dù xu hướng dài hạn nghiêng về xe điện, tốc độ phổ cập EV vẫn chịu ảnh hưởng lớn từ chính sách của chính phủ. Từ mùa thu năm ngoái, nhu cầu tại Mỹ giảm mạnh sau khi Washington cắt giảm trợ cấp và nới lỏng các quy định về tiết kiệm nhiên liệu.

Diễn biến này khiến một số nhà sản xuất như Honda Motor và General Motors phải điều chỉnh chiến lược EV, đồng thời ghi nhận những khoản thua lỗ đáng kể.

Dù vậy, Kawano nhận định số người mua EV chuyển trở lại xe chạy xăng hoặc hybrid là không nhiều. Khi giá xe điện tiếp tục giảm, nhu cầu xuất phát từ nhu cầu thực tế của người tiêu dùng thay vì phụ thuộc vào trợ cấp được dự báo sẽ mở rộng.

Trong khi đó, EV vẫn chiếm tỷ trọng tương đối nhỏ trong doanh số của các hãng xe Nhật Bản, vốn đang đặt cược lớn vào xe hybrid. Dòng xe này có mức tiêu thụ nhiên liệu tốt hơn xe chạy xăng truyền thống và tiếp tục được người tiêu dùng ưa chuộng ngay cả khi giá nhiên liệu tăng.

Doanh số xe hybrid toàn cầu tăng 10% trong nửa đầu năm, lên 7,27 triệu chiếc, tương đương 18% tổng doanh số ôtô mới.