Xe tăng M60: Vì sao Mỹ chuyển sang pháo 105 mm?

Khi xe tăng M48 xuất hiện đầu thập niên 1950, pháo 90 mm vẫn là vũ khí chủ lực của xe tăng Mỹ. Nhưng yêu cầu chiến trường thay đổi nhanh chóng.

Liên Xô đưa vào sử dụng những xe tăng mới như T-54 và T-62. Mỹ cần một hệ thống pháo có khả năng đối phó tốt hơn với các mục tiêu thiết giáp thế hệ mới. U.S. Army sau đó phát triển M60 dựa trên M48 nhưng tăng đáng kể hỏa lực.

Thay đổi quan trọng nhất là pháo 105 mm, xe tăng M60 được trang bị pháo chính 105 mm có vận tốc đầu nòng cao, thay cho pháo 90 mm trên M48.

Theo lịch sử Lục quân Mỹ, đây là một trong những khác biệt nổi bật giữa 2 thế hệ. M60 đồng thời sử dụng động cơ diesel, giúp tăng đáng kể tầm hoạt động so với M48 dùng động cơ xăng.

Việc chuyển sang 105 mm không chỉ nhằm tăng kích thước đầu đạn. Pháo mới cho phép M60 sử dụng một họ đạn đa dạng hơn cho nhiều nhiệm vụ.

Đạn chống tăng có thể sử dụng để đối phó xe bọc thép. Đạn nổ mạnh phục vụ mục tiêu bộ binh và công sự. M60 cũng có đạn HEP, loại đạn được đánh giá hữu ích chống công sự, vật chất và một số mục tiêu thiết giáp trong điều kiện thích hợp.

105 mm còn mang ý nghĩa về hậu cần. Khi M60 trở thành xe tăng chủ lực mới, việc sử dụng một loại pháo lớn hơn giúp Mỹ tiến tới một chuẩn hỏa lực phù hợp với yêu cầu của chiến tranh thiết giáp hiện đại.

Đây là một phần trong quá trình chuyển đổi từ các xe tăng Patton sử dụng pháo 90 mm sang thế hệ xe tăng chủ lực sau đó.

Xe tăng M60 không phải một thiết kế hoàn toàn mới. U.S. Army mô tả đây là sản phẩm cải tiến từ M48, kết hợp pháo 105 mm và động cơ diesel với nền tảng đã được kiểm chứng.

Cách làm này giúp Mỹ nhanh chóng đưa một xe tăng mạnh hơn vào lực lượng mà không phải chờ một chương trình thiết kế hoàn toàn mới.

Pháo 105 mm sau đó tiếp tục được duy trì qua các phiên bản M60. Xe tăng M60A1 vẫn sử dụng pháo 105 mm và được cải thiện về giáp, tháp pháo cùng hệ thống điều khiển hỏa lực.

Đến phiên bản M60A3, xe còn được trang bị kính ngắm ảnh nhiệt và máy tính đường đạn điện tử, giúp khai thác hiệu quả hơn khả năng của pháo chính.

Vì vậy, pháo 105 mm không đơn thuần là một khẩu pháo lớn hơn trên M60. Nó đánh dấu sự thay đổi trong tư duy thiết kế xe tăng Mỹ.

Hỏa lực, đạn dược và hệ thống điều khiển hỏa lực ngày càng được xem như một tổ hợp thống nhất. Đây cũng là nền tảng để Mỹ tiếp tục phát triển xe tăng chủ lực cho đến M1 Abrams.