Xe tăng T-54/T-55 trong những chiến dịch lớn của QĐND Việt Nam

Sự xuất hiện của xe tăng T-54/T-55 tại những chiến trường lớn gắn liền với quá trình phát triển của lực lượng Tăng thiết giáp Việt Nam.

Qua những trận đánh quy mô ngày càng lớn, xe tăng không chỉ sử dụng hỏa lực để tiêu diệt mục tiêu mà còn phối hợp với bộ binh, pháo binh và các lực lượng khác để tạo sức đột phá.

Tại Chiến dịch Đường 9 - Nam Lào năm 1971, lực lượng tăng thiết giáp được tổ chức trong đội hình chiến dịch cùng các sư đoàn bộ binh và các đơn vị pháo binh.

Tư liệu ghi nhận 4 tiểu đoàn tăng thiết giáp tham gia chiến dịch. Trên chiến trường này, địa hình được đánh giá thuận lợi cho việc triển khai binh khí kỹ thuật trong tác chiến hiệp đồng binh chủng.

Đến Chiến dịch Quảng Trị năm 1972, xe tăng T-54 tiếp tục đảm nhiệm vai trò hỏa lực và dẫn dắt bộ binh tiến công.

Rạng sáng 27/4/1972, xe tăng T-54 số hiệu 901 tham gia đánh chiếm căn cứ Đông Hà. Khi pháo thủ gặp sự cố, Đại tá Nguyễn Văn Thái trực tiếp vào vị trí pháo thủ và bắn ở cự ly 1.000 mét.

Sau đó, xe tăng 901 bị thương, ông chuyển sang xe tăng T-54 số hiệu 992 để tiếp tục chỉ huy đơn vị và dẫn dắt bộ binh đánh chiếm các vị trí tiếp theo.

Tại Tây Nguyên, xe tăng T-54 tiếp tục được sử dụng trong những trận đánh then chốt. Trong Chiến dịch Đăk Tô - Tân Cảnh tháng 4/1972, Đại đội 7 với 9 xe tăng T-54 phối hợp cùng Trung đoàn bộ binh 66 tiến công cụm cứ điểm. Xe tăng 377 dẫn đầu đội hình, phối hợp với bộ binh đánh vào căn cứ E42 - Tân Cảnh.

Đỉnh cao của quá trình đó là Chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975. Xe tăng T-54B số hiệu 843 thuộc Lữ đoàn xe tăng 203, Quân đoàn 2, đã tham gia chiến đấu từ Huế, Đà Nẵng rồi tiến vào Sài Gòn.

Trưa 30/4/1975, xe tăng T-54B 843 cùng xe tăng 390 tiến vào Dinh Độc Lập. Hình ảnh này trở thành một trong những biểu tượng nổi bật của lực lượng Tăng thiết giáp Việt Nam trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975.

Qua các chiến dịch, vai trò của xe tăng T-54/T-55 được thể hiện rõ nhất ở khả năng kết hợp hỏa lực, cơ động và sức đột phá trong đội hình hiệp đồng.

Từ những chiến trường miền Trung đến Tây Nguyên và hướng tiến vào Sài Gòn, xe tăng ngày càng trở thành một thành phần quan trọng của các đội hình tiến công quy mô lớn.