Xen canh đón mùa vàng

Những năm trước đây, tại một số địa bàn vẫn còn tình trạng người dân tự ý phát rừng để lấy đất trồng lúa nương, ảnh hưởng đến công tác quản lý, bảo vệ rừng. Qua tuyên truyền, vận động của chính quyền địa phương và lực lượng chức năng, người dân đã từng bước thay đổi cách canh tác, chuyển sang tận dụng diện tích đất trống giữa các hàng cây lâm nghiệp mới trồng để gieo lúa nương.

Người dân xã Tân Tri thu hoạch lúa nếp nương

Ông Bế Văn Sự, Phó Chủ tịch UBND xã Đoàn Kết cho biết: Thời gian qua, chính quyền xã đã phối hợp với Hạt Kiểm lâm khu vực Tràng Định đẩy mạnh tuyên truyền người dân thay đổi tập quán canh tác, tận dụng diện tích đất trống giữa các hàng cây lâm nghiệp mới trồng để trồng xen canh thay vì tự ý phát rừng làm nương. Năm nay, toàn xã gieo trồng khoảng 77 ha lúa nương. Hiện nay, người dân trên địa bàn xã đang bước vào mùa thu hoạch. Việc trồng xen canh lúa nương trên rừng trồng mới vừa giúp người dân có thêm sản phẩm nông nghiệp, tăng thu nhập, vừa góp phần nâng cao ý thức chấp hành các quy định về quản lý, bảo vệ rừng.

Theo thống kê sơ bộ, toàn tỉnh hiện có khoảng 150 ha lúa nương, tập trung chủ yếu tại các xã: Nhất Hòa, Vũ Lễ, Tân Tri, Tân Tiến, Đoàn Kết… Theo kinh nghiệm của người dân, ngay trong năm đầu sau khi mới trồng xong cây lâm nghiệp, bà con sẽ gieo trồng xen canh thêm lúa nương trên diện tích đất trống. Lúc này, đất còn tơi xốp, màu mỡ, cây lâm nghiệp chưa khép tán, ánh sáng và không gian vẫn thuận lợi cho cây lúa sinh trưởng, phát triển. Những năm sau, khi cây lâm nghiệp lớn dần, người dân không trồng xen canh nữa để tập trung chăm sóc rừng.

Anh Triệu Tiến Thọ, thôn Bình An, xã Nhất Hoà cho biết: Sau khi trồng rừng, gia đình đã tận dụng diện tích đất để trồng xen canh lúa nếp nương. Hiện nay, gia đình đã thu hoạch xong, sản lượng đạt hơn 1 tấn thóc. Gạo nếp nương khi nấu có hương thơm, dẻo đặc trưng nên được nhiều người ưa chuộng. Với giá bán từ 40.000 đến 50.000 đồng/kg gạo, gia đình dự kiến thu về khoảng 30 triệu đồng từ vụ lúa này, góp phần tăng thêm thu nhập trong những năm đầu trồng rừng.

Theo tìm hiểu, lúa nương thường được người dân gieo trồng vào tháng 3 – 4 âm lịch và thu hoạch vào khoảng tháng 9 – 10 âm lịch. So với lúa nước, loại cây trồng này không đòi hỏi nhiều công chăm sóc, chủ yếu là tra hạt và làm cỏ theo từng giai đoạn sinh trưởng. Dù năng suất thường thấp hơn lúa nước, song lúa nương cho chất lượng gạo thơm, dẻo, mang hương vị đặc trưng nên được nhiều người tiêu dùng ưa chuộng. Nhờ đó, sản phẩm có giá bán cao và đầu ra ổn định. Năm nay, thóc nương được tư thương thu mua với giá khoảng 30.000 đồng/kg, gạo nếp nương giá dao động từ 40.000 đến 50.000 đồng/kg, cao hơn khoảng 20.000 – 25.000 đồng/kg so với loại gạo thông thường.

Ông Nguyễn Hữu Hưng, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh cho biết: Những năm gần đây, người dân tại một số xã trên địa bàn tỉnh đã tận dụng diện tích đất trống giữa các hàng cây lâm nghiệp mới trồng để trồng xen canh lúa nương. Cách làm này vừa giúp người dân có thêm sản phẩm nông nghiệp, tăng thu nhập, vừa góp phần hạn chế xói mòn đất, bảo vệ rừng. Lực lượng kiểm lâm tỉnh sẽ tiếp tục phối hợp với chính quyền cơ sở đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện xen canh phù hợp với điều kiện từng khu vực, không phát dọn, lấn chiếm diện tích rừng tự nhiên, không làm ảnh hưởng đến diện tích và chất lượng rừng trồng.

Có thể thấy, những mùa lúa nương trên đất rừng sản xuất không chỉ mang lại thêm nguồn thu cho mỗi gia đình mà còn cho thấy cách làm linh hoạt trong sử dụng đất, góp phần phát triển kinh tế lâm nghiệp theo hướng bền vững.