Xử lý điểm nghẽn, kiến tạo giai đoạn phát triển mới

Theo Tờ trình của Chính phủ, dự thảo luật được xây dựng trên cơ sở kế thừa những quy định còn phù hợp, chỉ sửa đổi, bổ sung các quy định để đáp ứng yêu cầu quản lý trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, trong đó có nội dung đáng chú ý là phân cấp thẩm quyền cho phép chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản. Theo đó, thẩm quyền quyết định cho phép chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản sẽ chuyển từ Thủ tướng Chính phủ sang UBND cấp tỉnh nhằm bảo đảm thống nhất với chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nâng cao tính chủ động và trách nhiệm của địa phương trong quản lý, theo dõi và tổ chức thực hiện dự án.

Dự thảo luật cũng quy định rõ trách nhiệm của UBND cấp tỉnh trong việc xem xét, quyết định, kiểm tra việc đáp ứng các điều kiện chuyển nhượng theo quy định của pháp luật. Trách nhiệm của chủ đầu tư cũng được xác định rõ hơn, nhất là việc thực hiện các cam kết, nghĩa vụ đối với dự án sau khi được chấp thuận chuyển nhượng.

Cùng với phân cấp, dự thảo luật tiếp tục đặt trọng tâm vào cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Cụ thể, dự thảo đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa 9/31 điều kiện đầu tư kinh doanh, liên quan đến tên gọi, đăng ký hoạt động, chứng nhận đào tạo của sàn giao dịch bất động sản; tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ môi giới bất động sản; tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ quản lý và tư vấn bất động sản. Cắt giảm 4/12 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 7/12 thủ tục và giữ lại một thủ tục liên quan đến đăng ký, cấp quyền khai thác, sử dụng dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản thuộc thẩm quyền của Bộ Xây dựng.

Dự thảo luật cũng tập trung xử lý những vấn đề đang phát sinh trong thực tiễn thị trường. Các khái niệm về kinh doanh bất động sản, dự án bất động sản, bất động sản có sẵn và bất động sản hình thành trong tương lai được hoàn thiện nhằm tạo cách hiểu thống nhất trong quá trình áp dụng pháp luật. Đồng thời bổ sung quy trình giao dịch bất động sản, xác lập nguyên tắc và khung quy trình thực hiện giao dịch. Sửa đổi, bổ sung quy định về xây dựng hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản theo hướng bảo đảm dữ liệu được thiết lập, cập nhật "đúng, đủ, sạch, sống" nhằm nâng cao tính công khai, minh bạch của thị trường, tăng khả năng dự báo và điều tiết, tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân trong quá trình thực hiện giao dịch bất động sản…

Thảo luận tại tổ về định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, hầu hết các ý kiến tán thành với sự cần thiết sửa đổi luật để hướng tới chuyển đổi có tính hệ thống đó là từ quản lý từng thủ tục sang quản trị rủi ro trong toàn bộ vòng đời dự án; vừa bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân, vừa tạo môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và có khả năng dự báo cho doanh nghiệp…

Trước đó, tại Phiên họp thứ 4, các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng tán thành với việc sửa đổi luật để phù hợp với thực tiễn cuộc sống, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời tháo gỡ những điểm nghẽn trong hoạt động quản lý, kinh doanh, mua bán bất động sản hiện nay. Tuy nhiên, như ý kiến của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thì việc sửa đổi luật cần được đặt trong tổng thể hoàn thiện hệ thống pháp luật về đất đai, nhà ở, đầu tư, quy hoạch xây dựng, tài chính và các lĩnh vực có liên quan nhằm đảm bảo đồng bộ, thống nhất, tránh chồng chéo, mâu thuẫn và nâng cao hiệu quả việc tổ chức thực hiện…

Sau gần 2 năm thi hành, Luật Kinh doanh bất động sản đã bộc lộ nhiều bất cập, đòi hỏi phải được rà soát, sửa đổi kịp thời để phù hợp với thực tiễn. Bởi vậy, như ý kiến của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại phiên thảo luận tổ về định hướng sửa đổi Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản thì tinh thần chung là Quốc hội và Chính phủ tiếp tục đồng hành trong quá trình hoàn thiện cơ chế, chính sách theo hướng kiến tạo phát triển. Và xử lý những điểm nghẽn là một chuyện, nhưng phải kiến tạo cho giai đoạn phát triển mới.