Xử lý rành mạch các sai phạm trước đó, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm

Hết sức cân nhắc khi mở rộng trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong lĩnh vực quản lý thuế

Thảo luận về dự án Luật Dầu khí (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, ĐBQH Phan Chí Hiếu (Cà Mau) cho rằng, Chương XI quy định về chức năng, quyền và nghĩa vụ của Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng quốc gia Việt Nam trong điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí đang cơ bản giữ nguyên như Luật Dầu khí năm 2022 khi chúng ta chưa đổi mới tư duy xây dựng pháp luật như hiện nay.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, ĐBQH Phan Chí Hiếu (Cà Mau)

Với tinh thần của Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, đại biểu Phan Chí Hiếu đề nghị, cần rà soát lại Chương XI theo hướng: chỉ quy định những vấn đề thuộc thẩm quyền Quốc hội, những nội dung quá cụ thể, chi tiết giao Chính phủ quy định, tránh tình trạng khi thực tiễn phát sinh vấn đề lại trình sửa luật, sẽ bỏ lỡ cơ hội.

Về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, quá trình xây dựng dự thảo Luật còn có nhiều ý kiến khác nhau về cách thức quy định phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, nên Chính phủ trình Quốc hội 2 phương án.

Phương án 1: Là phương án Chính phủ lựa chọn và đã được thể hiện trong dự thảo luật theo hướng bổ sung quy định “Trường hợp luật khác quy định về phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước thì việc xác định phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước áp dụng theo luật đó”.

Phương án 2: Giữ như quy định của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước hiện hành, chỉ quy định “Việc bồi thường của Nhà nước được thực hiện theo quy định của Luật này”.

Các đại biểu tham dự phiên thảo luận tại Tổ 8

Đại biểu Phan Chí Hiếu đề nghị giữ nguyên như Luật hiện hành, nhất quán nguyên tắc: chỉ những trường hợp được quy định trong Nghị quyết 388/2003/NQ – UBTVQH11 về bồi thường thiệt hại cho người bị oan do người có thẩm quyền trong hoạt động tố tụng hình sự gây ra và quy định trong Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước hiện hành thì mới phát sinh trách nhiệm bồi thường của Nhà nước. Nếu thay đổi nguyên tắc này và cho phép trường hợp luật khác quy định về phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, thì độ rủi ro rất cao.

Nếu Chính phủ còn băn khoăn trong trường hợp luật chuyên ngành quy định về phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước thì phải sửa đổi Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, thì theo đại biểu Phan Chí Hiếu, đây là vấn đề về mặt kỹ thuật, rất dễ xử lý. Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật đã quy định rất rõ, sửa nội dung nào thì hợp nhất ngay trong văn bản đó, sau đó, người dân cần tra cứu, áp dụng thì chỉ cần mở Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, không cần tìm trong Luật Quản lý thuế, hay luật chuyên ngành khác.

Đại biểu Phan Chí Hiếu cũng đề nghị hết sức thận trọng khi mở rộng trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong lĩnh vực quản lý thuế. Hiện nay, công chức đang nỗ lực đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, trong quá trình làm, cũng có thể phát sinh vấn đề. Hơn nữa, chúng ta đang bàn câu chuyện về quy định đặc thù để xem xét bảo vệ người dám nghĩ, dám làm. Nếu mở rộng phạm vi trách nhiệm bồi thường nhà nước, tức là Nhà nước đứng ra bồi thường cho người bị thiệt hại thì công chức thực hiện hành vi sai trái cũng phải hoàn trả bồi thường cho Nhà nước. Cho nên cần hết sức cân nhắc, nên chăng mở dần, mở dần và có đánh giá tác động kỹ lưỡng.

Nếu dùng từ "ứng dụng" thì phạm vi rất hẹp

Liên quan đến dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, Bộ Y tế, ĐBQH Đào Hồng Lan (Bắc Ninh) khẳng định việc ban hành dự thảo Nghị quyết là hết sức cần thiết.

Bộ trưởng Bộ Y tế, ĐBQH Đào Hồng Lan (Bắc Ninh)

Đại biểu chia sẻ, trước đó, những dự án trong lĩnh vực y tế như Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở 2 chưa có được những cơ chế rõ ràng, thuận lợi như trong dự thảo Nghị quyết.

"Lần này, nếu Nghị quyết của Quốc hội được xem xét thông qua sẽ giải quyết được các dự án tồn đọng của các đơn vị, các địa phương, với khung bảo đảm rất tốt, góp phần xử lý rành mạch những sai phạm trước đó cho đến việc giải quyết hậu quả sau này. Đồng thời bảo vệ đội ngũ cán bộ dám nghĩ, dám làm, và là động lực để các địa phương tiếp tục triển khai thực hiện các dự án tồn đọng”, đại biểu Đào Hồng Lan nhấn mạnh.

Đại biểu Phan Chí Hiếu đề nghị cân nhắc từ “ứng dụng” khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Theo đại biểu, khi triển khai, “ứng dụng” thì phạm vi rất hẹp, trong khi hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo có nội hàm rất rộng và có 9 nhóm theo quy định của Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Ứng dụng chỉ là một trong 9 nhóm, vậy chỉ áp dụng cho “ứng dụng”, hay áp dụng cho những trường hợp khác nữa?

Các đại biểu tham dự phiên thảo luận tại Tổ 8

Đại biểu cũng dẫn chứng, Luật Chuyển đổi số quy định về khái niệm chuyển đổi số rất rộng, có tới 12 nhóm hoạt động liên quan đến chuyển đổi số. Trong đó, cũng có một quá trình phức hợp từ nghiên cứu, thử nghiệm, thí điểm, đánh giá, triển khai rồi mới đến ứng dụng… "Nên chăng cân nhắc lại, mở rộng phạm vi áp dụng, thay vì chỉ dừng ở “ứng dụng”", đại biểu đề nghị.

Đại biểu Đào Hồng Lan cũng cho rằng, nếu chỉ dùng từ “ứng dụng” khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số như dự thảo Nghị quyết thì không đầy đủ.

Chúng ta phải đặt trong tình huống chủ động nghiên cứu, đề xuất, tham mưu để có những sản phẩm mang tính chất chiến lược của Việt Nam. Do đó, nên chăng thay từ “ứng dụng” bằng từ “nghiên cứu khoa học, triển khai nhiệm vụ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”; trong đó triển khai nhiệm vụ có rất nhiều việc: từ xây dựng, đề xuất, thẩm định, ứng dụng, xây dựng cơ chế, chính sách, chuyển giao… Như vậy sẽ bao quát hơn theo đúng tinh thần Nghị quyết số 57 – NQ/TW", đại biểu nhấn mạnh.