Xuân về trên những cánh rừng xanh Lâm Đồng

Những cánh rừng xanh ngút ngàn thuộc Vườn quốc gia Tà Đùng

Sinh kế từ rừng

Thời gian qua, việc thực hiện chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) đã góp phần tích cực trong việc thực hiện tốt công tác quản lý, bảo vệ rừng được tốt hơn. Chính sách này đã góp phần tạo sinh kế, bảo đảm thu nhập cho người dân sống gần rừng, nhất là đối với đồng bào dân tộc thiểu số.

Từ khi chính sách chi trả DVMTR được triển khai, cuộc sống của các hộ nhận khoán bảo vệ rừng đã có những chuyển biến rõ rệt. Mỗi hécta rừng được giao quản lý không còn là gánh nặng mà trở thành nguồn sinh kế ổn định. Khoản tiền chi trả tuy không quá lớn nhưng đều đặn, kịp thời, từ đó giúp bà con trang trải cuộc sống, đầu tư sản xuất.

Ban Quản lý Vườn quốc gia Tà Đùng hiện quản lý hơn 16.000 ha rừng. Từ khi có chính sách chi trả DVMTR, đơn vị đã triển khai việc giao khoán bảo vệ rừng cho người dân sống gần rừng. Điều này không chỉ góp phần hạn chế tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất rừng mà còn góp phần cải thiện sinh kế cho đông bào dân tộc thiểu số tham gia giữ rừng.

Năm 2011, gia đình ông K’Tiêu (bon B’Dơng, xã Tà Đùng) được Ban Quản lý Vườn quốc gia Tà Đùng chọn để nhận giao khoán bảo vệ 30 ha rừng tại Vườn quốc gia Tà Đùng. Hơn 14 năm nhận khoán bảo vệ rừng, mỗi năm, gia đình ông nhận được 30 triệu đồng. Số tiền này đã giúp cho gia đình ông đầu tư trồng cà phê, mua phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và vật tư nông nghiệp. Ông K’Tiêu phấn khởi nói: “Hiện với nguồn thu nhập ổn định từ nhận khoán bảo vệ rừng và 3 ha cà phê, gia đình đã vươn lên thoát nghèo bền vững. Điều đặc biệt khiến tôi hạnh phúc nhất đó là được góp công, góp sức bảo vệ cánh rừng thiêng của đồng bào Mạ dưới chân núi Tà Đùng”.

Đồng bào Mạ tại Tà Đùng nhận giao khoán, bảo vệ rừng

Vườn quốc gia Tà Đùng có diện tích rừng nằm trên địa bàn giáp ranh nên công tác quản lý, bảo vệ rừng gặp nhiều khó khăn. Nhờ chính sách chi trả DVMTR, nhiều năm nay, Vườn quốc gia Tà Đùng đã tích cực phối hợp các địa phương vùng đệm tăng cường tuyên truyền và giao khoán quản lý, bảo vệ rừng cho các hộ dân là đồng bào dân tộc thiểu số. Ông Khương Thanh Long - Giám đốc Vườn quốc gia Tà Đùng cho biết: “Hiện nay, bình quân một hộ nhận khoán bảo vệ rừng không quá 30 ha. Số tiền 1 triệu đồng/năm/ha đã góp phần cải thiện sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân sống gần rừng”.

Nguồn lực nâng cao chất lượng quản lý

Rừng phòng hộ Nam Cát Tiên có diện tích khoảng hơn 12.590 ha, được giao cho Ban Quản lý rừng phòng hộ Nam Cát Tiên quản lý, bảo vệ từ năm 2006. Khu vực rừng có địa hình chia cắt mạnh, phân bố từ phường Nam Gia Nghĩa, qua xã Nhân Cơ và kéo dài đến xã Đồng Nai (tỉnh Đồng Nai).

Trước đây, do lực lượng quản lý, bảo vệ rừng mỏng nên công tác quản lý, bảo vệ gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, nhờ nguồn kinh phí cung ứng DVMTR, Ban Quản lý rừng phòng hộ Nam Cát Tiên đã giao khoán cho 171 hộ dân ở 2 xã vùng đệm là Nhân Cơ và Quảng Tín nhận khoán quản lý, bảo vệ rừng.

Bên cạnh đó, tiền DVMTR cũng là nguồn lực tài chính chủ yếu cho hoạt động quản lý tập trung của Ban Quản lý rừng phòng hộ Nam Cát Tiên. Đơn vị đã có nguồn kinh phí để hợp đồng lực lượng bảo vệ rừng chuyên trách tham gia thực hiện tốt công tác quản lý, bảo vệ rừng, hạn chế thấp nhất các vụ vi phạm Luật Bảo vệ và Phát triển rừng.

Ông Nguyễn Trường Giang - Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Nam Cát Tiên đánh giá, nhờ gắn trách nhiệm với quyền lợi trong công tác quản lý, bảo vệ rừng nên ý thức, trách nhiệm của cán bộ quản lý, bảo vệ rừng và các hộ dân khi tham gia nhận khoán bảo vệ rừng được nâng lên. “Tính từ năm 2019 đến nay, diện tích rừng do Ban Quản lý rừng Phòng hộ Nam Cát Tiên quản lý cơ bản không còn xảy ra tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất rừng và chất lượng rừng được tăng lên”, ông Giang thông tin.

Tiền DVMTR cũng là nguồn lực tài chính cho hoạt động quản lý tập trung

Lâm Đồng là tỉnh có tiềm năng về thực hiện chính sách chi DVMTR. Tổng kế hoạch phân bổ tiền dịch vụ môi trường rừng trong năm 2025 sau sắp xếp, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh đã thu được hơn 477 tỷ đồng trên tổng diện tích rừng cung ứng DVMTR hơn 701.000 ha. Tổng số chi trả cho bên cung ứng DVMTR hơn 406 tỷ đồng. Trong đó, chi trả cho gần 1.700 chủ rừng là các hộ gia đình, cá nhân; nhóm hộ được Nhà nước giao đất, giao rừng; chủ rừng là cộng đồng dân cư hơn 6,2 tỷ đồng; chi trả cho 22 UBND cấp xã hơn 4,5 tỷ đồng; chi trả cho các chủ rừng là tổ chức gần 393 tỷ đồng.

Bà Nguyễn Thị Hải - Giám đốc Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Lâm Đồng cho rằng, những cánh rừng xanh ngút ngàn của Lâm Đồng như lời cam kết bền bỉ của con người với thiên nhiên. Đây là kết quả, hiệu quả từ công tác chi trả DVMTR. “Nguồn quỹ này đã giúp các đơn vị tăng cường lực lượng quản lý, bảo vệ; tuyên truyền, nâng cao nhận thức về quyền lợi, nghĩa vụ về bảo vệ rừng và trồng, chăm sóc rừng… Đặc biệt, đối với người dân nhận quản lý, bảo vệ rừng thì thu nhập tăng thêm từ nguồn quỹ đã cụ thể hóa giá trị lao động của họ trong nhiệm vụ bảo vệ, phát triển rừng, tạo thêm điều kiện, động lực để họ gắn bó với công việc, nhiệm vụ được giao”, Giám đốc Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Lâm Đồng đánh giá.

Dương Phong .