Xuất khẩu trước áp lực về đích

Công nhân Công ty CP Xuất nhập khẩu thủy sản Thanh Hóa đóng hàng xuất đi thị trường EU.

Áp lực từ thị trường, thách thức từ nội lực

Những tháng cuối năm thường là thời điểm các doanh nghiệp xuất khẩu tập trung đẩy mạnh sản xuất, hoàn thành đơn hàng và tận dụng nhu cầu tiêu dùng tăng cao tại nhiều thị trường. Thế nhưng 3 tháng cuối năm 2026, cơ hội tăng trưởng đang đi cùng những sức ép ngày càng lớn. Biến động kinh tế thế giới, sức mua chưa đồng đều; chính sách thuế quan của một số thị trường lớn thay đổi; giá nguyên, nhiên liệu và chi phí vận tải biến động đã tác động trực tiếp đến đơn hàng, giá thành và hiệu quả sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Thực tế cho thấy, cơ hội xuất khẩu vẫn hiện hữu ở nhiều ngành hàng có thế mạnh của tỉnh như dệt may, da giày, nông, lâm, thủy sản và các sản phẩm công nghiệp. Tuy nhiên, khả năng chuyển hóa cơ hội thành kim ngạch thực tế phụ thuộc rất lớn vào năng lực đáp ứng đơn hàng và sức cạnh tranh của từng doanh nghiệp. Bà Hoàng Thị Kim Dung, Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may tỉnh Thanh Hóa, chia sẻ: Thời điểm này, các doanh nghiệp đang tập trung nguồn lực để bảo đảm tiến độ các đơn hàng đã ký. Tuy nhiên, để giữ được đơn hàng, doanh nghiệp phải tiết giảm chi phí, nâng cao năng suất và chủ động hơn trong tổ chức sản xuất.

Trong khi đó, các doanh nghiệp xuất khẩu nông, lâm, thủy sản phải đối mặt với những yêu cầu ngày càng cao về tiêu chuẩn chất lượng, an toàn thực phẩm, mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và tính ổn định của nguồn cung. “Trong điều kiện cạnh tranh ngày càng gay gắt, doanh nghiệp chủ động nâng cao năng lực nội tại, coi hiệu quả sản xuất và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế là nền tảng để giữ thị trường, phát triển đơn hàng”, ông Lê Quý Việt, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Xuất nhập khẩu Thủy sản Thanh Hóa, cho biết.

Mở rộng thị trường, tạo dư địa tăng trưởng

Quý IV không chỉ là chặng nước rút để hoàn thành kế hoạch xuất khẩu năm 2026, mà còn là giai đoạn quan trọng để doanh nghiệp củng cố thị trường, chuẩn bị đơn hàng và xây dựng kế hoạch sản xuất cho năm tiếp theo.

Việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu được xem là hướng đi quan trọng nhằm giảm mức độ phụ thuộc vào một số thị trường lớn, hạn chế rủi ro từ các chính sách thương mại và tìm kiếm dư địa tăng trưởng mới. Theo định hướng của ngành công thương Thanh Hóa, đối với các nhóm hàng chịu tác động từ thuế bổ sung của Hoa Kỳ, sẽ tập trung hỗ trợ doanh nghiệp chuyển hướng sang các thị trường Nam Á, Tây Á, châu Phi, Mỹ Latinh và những thị trường có hiệp định thương mại tự do với Việt Nam.

Ông Nguyễn Duy Cường, phụ trách xuất nhập khẩu Công ty CP Tập đoàn Minh Anh Thanh Hóa, cho biết: Doanh nghiệp nghiên cứu kỹ phân khúc khách hàng, đánh giá kỹ nhu cầu và khả năng cạnh tranh của từng nhóm sản phẩm. Từ đó, gia tăng thêm cơ hội tiếp cận những thị trường mới, đồng thời củng cố vị thế tại các thị trường truyền thống.

Với ngành công thương Thanh Hóa, việc theo dõi sát diễn biến thương mại quốc tế, cập nhật kịp thời chính sách nhập khẩu của các thị trường lớn và hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong quý IV năm 2026. Hoạt động xúc tiến thương mại cần hướng đến nhu cầu thực tế của từng nhóm hàng, tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp với nhà nhập khẩu, nhà phân phối và các đối tác tiềm năng. Qua đó, tạo điều kiện để doanh nghiệp chuyển hóa cơ hội thị trường thành đơn hàng cụ thể.

Chặng nước rút cuối năm đang đặt xuất khẩu Thanh Hóa trước sức ép không nhỏ, nhưng cũng là phép thử đối với năng lực thích ứng và đổi mới của doanh nghiệp. Hoàn thành mục tiêu 8,5 tỷ USD đòi hỏi sự chủ động từ cộng đồng doanh nghiệp, giải pháp điều hành linh hoạt của ngành công thương và sự phối hợp đồng bộ trong hỗ trợ thị trường. Khi những điểm nghẽn được tháo gỡ, thị trường được mở rộng và năng lực cạnh tranh được nâng lên, xuất khẩu không chỉ có thêm cơ hội về đích năm 2026 mà còn tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong những năm tiếp theo.