Xúc tiến thương mại: Mở đường đưa hàng Việt ra thế giới
Xúc tiến thương mại đang đứng trước yêu cầu thay đổi khi hàng Việt ngày càng mở rộng thị trường xuất khẩu, nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó trong xây dựng thương hiệu và phát triển hệ thống phân phối ở nước ngoài. Việc kết nối vùng nguyên liệu với chế biến, logistics và thị trường tiêu thụ trở nên cấp thiết để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, duy trì đơn hàng và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị quốc tế.
Vùng nguyên liệu chưa theo kịp nhu cầu thị trường
Từ những vùng nuôi tôm ở Cà Mau, vùng lúa gạo An Giang, Đồng Tháp đến các nhà máy chế biến tại Tp.HCM và Đồng Nai, khu vực phía Nam có nguồn hàng xuất khẩu phong phú. Nhiều sản phẩm đã hiện diện tại các thị trường đòi hỏi cao về chất lượng, an toàn thực phẩm. Nhưng việc duy trì đơn hàng ngày càng phụ thuộc vào khả năng đáp ứng tiêu chuẩn, tổ chức nguồn cung và hệ thống phân phối. Đây là những vấn đề được bàn thảo tại Hội nghị ngành Công Thương các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam lần thứ XII, năm 2026, ngày 22/10.
Hoạt động kết nối giao thương tạo cơ hội cho doanh nghiệp tiếp cận đối tác và phát triển thị trường xuất khẩu.
Báo cáo ngành Công Thương các tỉnh, thành phố phía Nam cho thấy hoạt động sản xuất tiếp tục tăng trưởng trong 9 tháng năm 2026. Có 6/8 địa phương đạt mức tăng chỉ số sản xuất công nghiệp cao hơn bình quân cả nước, trong đó Tây Ninh tăng 15%, Vĩnh Long tăng 14,4%, An Giang tăng 13,7% và Cà Mau tăng 12,7%. Riêng Tp.HCM, kim ngạch xuất khẩu ước đạt 76 tỷ USD, tăng 10,6% so với cùng kỳ.
Các địa phương đã tổ chức nhiều hội chợ, chương trình kết nối cung cầu và đoàn giao thương, tạo cơ hội để doanh nghiệp tiếp xúc nhà nhập khẩu. Tuy nhiên, hoạt động xúc tiến thương mại vẫn còn những hạn chế khi có những vùng nguyên liệu sản xuất trước rồi mới tìm đầu ra, trong khi thị trường thay đổi tiêu chuẩn và quy cách sản phẩm. Doanh nghiệp thiếu thông tin về sản lượng, mùa vụ, chất lượng, còn người sản xuất chưa nắm chắc nhu cầu, thời điểm giao hàng. Những hạn chế về kho lạnh, bảo quản và vận chuyển cũng làm tăng chi phí, nhất là đối với nông sản, thủy sản.
Từ thực tế này, Sở Công Thương Tp.HCM đề xuất đổi mới hoạt động xúc tiến thương mại thông qua cơ chế điều phối vùng theo chuỗi giá trị, kết nối nguồn nguyên liệu các tỉnh phía Nam với doanh nghiệp chế biến, hệ thống logistics và mạng lưới xuất khẩu của Thành phố. Các vùng lúa gạo, trái cây, thủy sản cần gắn với nhu cầu thu mua cụ thể. Thành phố cũng đề xuất nền tảng thông tin cung cầu dùng chung để doanh nghiệp tiếp cận dữ liệu về sản lượng, chất lượng và khả năng cung ứng từng vùng.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng đề nghị các địa phương rà soát chỉ tiêu tăng trưởng còn cách kế hoạch, xác định dự án, doanh nghiệp và nguồn hàng có khả năng đóng góp trong những tháng cuối năm. Những vướng mắc về công nghiệp, năng lượng, logistics và lưu thông hàng hóa cần được xử lý bằng phương án cụ thể, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng các điều kiện xuất khẩu.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng tham dự hội nghị ngành Công Thương các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam năm 2026.
Nhấn mạnh yêu cầu này, bà Phan Thị Thắng nêu rõ: “Xác định vướng mắc, không chờ đợi thẩm quyền để sớm đưa các dự án công nghiệp, năng lượng và hạ tầng logistics vào vận hành. Đồng thời, bảo đảm nguồn cung xăng dầu, bình ổn giá thị trường cuối năm và dịp Tết Nguyên đán 2027. Hỗ trợ doanh nghiệp đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, đáp ứng quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn xanh và các biện pháp phòng vệ thương mại. Kết nối vùng nguyên liệu với chế biến, phát triển hệ thống kho lạnh, cảng biển và trung tâm logistics. Phát huy vai trò trung tâm phân phối, xúc tiến và tiêu thụ hàng hóa của Tp.HCM cho thị trường trong nước lẫn quốc tế”.
Với sản phẩm xuất khẩu, tính ổn định của nguồn hàng có ý nghĩa không kém giá bán. Khi người nuôi, người trồng nắm được tiêu chuẩn, quy cách và lịch giao hàng ngay từ đầu, doanh nghiệp chế biến có thể chủ động kế hoạch thu mua. Ngược lại, việc thiếu dữ liệu chung về mùa vụ và sản lượng dễ dẫn đến đứt đoạn nguồn cung. Vì vậy, nền tảng thông tin cung cầu được Tp.HCM đề xuất không chỉ phục vụ giới thiệu sản phẩm mà còn hỗ trợ tổ chức sản xuất theo đơn hàng.
Xuất khẩu được hàng, chưa chắc đã có thị trường riêng
Nhiều doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu qua đơn hàng gia công hoặc bán cho nhà nhập khẩu, nhưng chưa có kênh phân phối và thương hiệu riêng tại thị trường sở tại. Sự phụ thuộc vào đối tác khiến khả năng tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng còn hạn chế, trong lúc cạnh tranh về giá, chất lượng, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm môi trường ngày càng gay gắt.
Ông Vũ Bá Phú - Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương cho rằng doanh nghiệp Việt Nam có nền tảng sản xuất và kinh nghiệm xuất khẩu, song cần nâng năng lực kinh doanh quốc tế. Thương mại điện tử xuyên biên giới, mạng lưới phân phối và hợp tác công nghệ mở thêm cơ hội tiếp cận khách hàng. Kinh nghiệm từ Viettel, FPT cho thấy doanh nghiệp Việt có thể hoạt động ở nước ngoài trong những lĩnh vực cạnh tranh cao.
Theo ông Vũ Bá Phú, định hướng đổi mới xúc tiến thương mại được cụ thể hóa qua Chương trình vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026-2030 (GoGlobal), được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt theo Quyết định số 626/QĐ-TTg. Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân xây dựng kế hoạch thị trường, phát triển thương hiệu, tham gia chuỗi cung ứng và kinh doanh trên nền tảng số. Bộ Công Thương là cơ quan thường trực, phối hợp với địa phương, hiệp hội và các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp.
Doanh nghiệp Việt Nam trao đổi với đối tác nước ngoài, tìm kiếm cơ hội hợp tác và mở rộng thị trường.
Đề cập đến kết quả cần đạt được, ông Vũ Bá Phú nhấn mạnh: “Có thể thấy, thước đo thành công của Chương trình không dừng lại ở số lượng hoạt động được tổ chức mà là số lượng doanh nghiệp Việt Nam thực sự có đối tác, khách hàng ở nước ngoài, có kênh phân phối tại thị trường sở tại và có thương hiệu sản phẩm hiện diện trong chuỗi phân phối toàn cầu”.
Đến năm 2030, GoGlobal đặt mục tiêu đào tạo ít nhất 10.000 lượt doanh nghiệp, tư vấn cho 1.000 doanh nghiệp lập kế hoạch vươn ra thị trường quốc tế; hỗ trợ chuyên sâu 100 doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài và 100 doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị khu vực, toàn cầu. Trong thương mại điện tử xuyên biên giới, chương trình hướng tới 100 doanh nghiệp kinh doanh hiệu quả trên nền tảng quốc tế, trong đó 10 doanh nghiệp đạt doanh thu xuất khẩu trực tuyến trên 10 triệu USD/năm.
Ông Vũ Bá Phú cho biết doanh nghiệp tham gia sẽ được lựa chọn theo ngành hàng, thị trường mục tiêu và mức độ sẵn sàng. Chương trình triển khai đào tạo, tư vấn, kết nối đối tác với sự hỗ trợ của mạng lưới Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài, các hiệp hội ngành hàng và nền tảng thương mại điện tử. Doanh nghiệp vẫn phải tự chuẩn bị sản phẩm, nguồn hàng và phương án phân phối đáp ứng yêu cầu từng quốc gia.
Ở khu vực phía Nam, GoGlobal có thể kết nối với cơ chế điều phối vùng mà Tp.HCM đang đề xuất. Vùng nguyên liệu được tổ chức theo nhu cầu của doanh nghiệp chế biến và nhà nhập khẩu; các khâu bảo quản, vận chuyển, phân phối được tính toán từ đầu. Khi sản phẩm Việt có hợp đồng dài hạn, kênh bán hàng và thương hiệu tại thị trường sở tại, hiệu quả xúc tiến thương mại mới thể hiện rõ trong hoạt động kinh doanh.
Hội chợ 350 gian hàng, mở rộng kết nối giao thương
Nằm trong Chuỗi sự kiện ngành Công Thương các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam năm 2026 tại Tp.HCM, Hội chợ triển lãm sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu khu vực phía Nam khai mạc ngày 23/10 tại Nhà thi đấu Phú Thọ, mở cửa từ 8 giờ đến 22 giờ hằng ngày, kéo dài đến ngày 27/10.
Với quy mô khoảng 350 gian hàng, hội chợ giới thiệu hàng nghìn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, OCOP, VietGAP, đặc sản vùng miền, thủ công mỹ nghệ, nông sản, thực phẩm, dược liệu, đồ gỗ, cơ khí và thiết bị phục vụ sản xuất. Các doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất đến từ nhiều vùng miền trên cả nước tham gia trưng bày, tìm kiếm đối tác.
Bên cạnh hoạt động giao thương trực tiếp, hội chợ tổ chức livestream quảng bá sản phẩm, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận người tiêu dùng và các kênh phân phối. Sự kiện còn tạo điều kiện kết nối nguồn hàng giữa các địa phương, mở rộng thị trường tiêu thụ trong nước và tìm kiếm cơ hội xuất khẩu.