Xung đột tại Trung Đông: Các tổ chức quốc tế cảnh báo thảm họa nhân đạo lan rộng

Người dân tìm kiếm đồ dùng thiết yếu bị chôn vùi dưới đống đổ nát sau vụ tấn công tại Tehran, Iran. Ảnh: THX/TTXVN

Phát biểu tại cuộc họp báo, Tổng giám đốc Tedros cho biết, có tới 3,2 triệu người đã phải di tản ở Iran và hơn 1 triệu người ở Liban, nhiều người đang sống trong các khu tạm trú quá tải, điều mà ông cảnh báo có thể làm tăng nhanh nguy cơ về sức khỏe. Ông cũng thông tin thêm rằng hơn 100.000 người đã đến Syria từ Liban trong thời gian gần đây.

Về các vụ tấn công vào cơ sở y tế, WHO hiện đã có xác nhận về 28 vụ tấn công ở Liban khiến 30 người thiệt mạng và 25 người bị thương, 20 vụ tấn công ở Iran với 9 người thiệt mạng, và 2 vụ tấn công ở Israel. Tổng giám đốc Tedros nhấn mạnh các cuộc tấn công vào cơ sở chăm sóc sức khỏe là" vi phạm luật pháp quốc tế". Hiện WHO đã giải ngân 2 triệu USD từ Quỹ Dự phòng Khẩn cấp để hỗ trợ ứng phó tại Liban, Iraq và Syria.

Tại Liban, Liên hợp quốc (LHQ) và các đối tác nhân đạo đang đẩy mạnh hoạt động hỗ trợ, cung cấp lương thực, nơi ở, nước sạch, dịch vụ y tế và hỗ trợ dinh dưỡng cho các gia đình phải rời bỏ nhà cửa do các cuộc không kích của Israel.

Theo Văn phòng Điều phối Vấn đề Nhân đạo (OCHA), các đợt tấn công nhằm vào khu vực trung tâm thủ đô Beirut tiếp tục gây thêm thương vong. Hơn 1 triệu người đã phải sơ tán, trong đó có khoảng 367.000 trẻ em. OCHA cho biết các cơ sở y tế tiếp tục bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Ít nhất 3 bệnh viện công đã bị hư hại đáng kể sau các cuộc không kích.

Trong bối cảnh đó, các cơ quan của LHQ đang tăng cường hỗ trợ khẩn cấp. Cao ủy LHQ về người tị nạn (UNHCR) đã phân phát hàng nghìn đệm, chăn, đèn năng lượng Mặt trời và nhiều vật dụng thiết yếu tại các điểm tập trung trên toàn quốc. Trong khi đó, UNICEF và các đối tác đã cung cấp hàng nghìn đồ dùng vệ sinh cá nhân, cùng hàng trăm nghìn lít nước sạch cho các khu tạm cư. Hơn 350.000 lít nhiên liệu cũng đã được cấp để duy trì hệ thống cấp nước công cộng.

Về dinh dưỡng, các tổ chức nhân đạo đã hỗ trợ gần 8.000 trẻ em dưới 5 tuổi, trẻ vị thành niên, phụ nữ mang thai và cho con bú trong vòng 1 tháng. LHQ cảnh báo tình hình nhân đạo tại Liban đang xấu đi nhanh chóng và kêu gọi cộng đồng quốc tế tăng cường hỗ trợ khẩn cấp để đáp ứng nhu cầu ngày càng gia tăng của người dân bị ảnh hưởng.

Căng thẳng leo thang tại Trung Đông cũng đang gây áp lực nặng nề đối với Syria, buộc 140.000 người dân nước này phải di tản và đe dọa phá vỡ sự ổn định mong manh của quốc gia này sau nhiều năm xung đột.

Theo phóng viên TTXVN tại New York, tại cuộc họp của Hội đồng Bảo an LHQ ngày 18/3, các quan chức đã cảnh báo về "sự leo thang khu vực đáng báo động". Phó Đặc phái viên LHQ về Syria Claudio Cordone cho biết, các sự cố chủ yếu liên quan đến mảnh vỡ tên lửa và thiết bị bay không người lái bị đánh chặn, cùng một vụ pháo kích từ Liban. Israel cũng gia tăng không kích và xâm nhập lãnh thổ Syria. Ông kêu gọi tôn trọng chủ quyền Syria và kiềm chế các hành động làm suy yếu tiến trình chính trị.

Các quan chức LHQ cũng lưu ý bên cạnh các rủi ro quân sự, kinh tế Syria cũng đứng trước nguy cơ bị gián đoạn do các tuyến đường vận chuyển bị đình trệ và giá nhiên liệu, phân bón tăng cao. Tình trạng thiếu hụt nguồn vốn và các dịch vụ ngân hàng khiến các khoản viện trợ gặp nhiều trở ngại khi triển khai tại nhiều khu vực.

Liên quan tình hình Gaza, LHQ cùng ngày cảnh báo nguồn dự trữ nhu yếu phẩm tại vùng đất thuộc Palestine này đang cạn kiệt nhanh chóng trong khi các hạn chế tiếp cận khiến tình hình của hàng triệu người trở nên vô vọng.

Các gia đình tại Gaza tiếp tục phải chịu đựng khó khăn khi quyền tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ thiết yếu bị hạn chế nghiêm trọng. Theo Cơ quan Cứu trợ và Việc làm của LHQ dành cho người tị nạn Palestine (UNRWA), người dân vẫn phải sống trong những ngôi nhà bị hư hại hoặc các khu trú ẩn quá tải, trong khi lượng lều bạt và vật dụng gia đình đang "cạn kiệt nhanh chóng".

Theo OCHA, các quy định hạn chế gia tăng kể từ khi xung đột khu vực leo thang đã khiến "nguồn cung bị thu hẹp", dù LHQ vẫn nỗ lực duy trì các hoạt động cứu trợ. Hiện cửa khẩu Kerem Shalom là con đường duy nhất để hàng hóa nhân đạo và thương mại tiến vào dải Gaza. OCHA đánh giá tình trạng này là "không bền vững", vì cả hai lĩnh vực đều đang gặp phải cùng một nút thắt cổ chai tại đây. Mặc dù 400.000 lít nhiên liệu đã được vận chuyển thành công vào ngày 17/3, các nhóm cứu trợ vẫn gặp khó khăn trong việc thu thập vật tư. Đáng chú ý, thông báo của Israel về việc mở lại cửa khẩu Rafah vẫn "chưa được thực hiện", khiến các kế hoạch sơ tán y tế và hỗ trợ người dân quay trở về bị đình trệ.

Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, người đứng đầu UNRWA Philippe Lazzarini bày tỏ lo ngại xu hướng các hành động quân sự gây thiệt hại lớn ngày càng trở nên phổ biến hơn. Ông cho rằng khi các vi phạm tiếp diễn mà không được xử lý, tình trạng thiếu trách nhiệm sẽ gia tăng, có thể tạo ra những tác động rộng hơn ngoài khu vực. Để hạn chế các hệ lụy, LHQ tiếp tục kêu gọi các bên liên quan bảo đảm việc tiếp cận hỗ trợ nhân đạo được diễn ra an toàn, kịp thời và không bị cản trở đối với những người đang cần giúp đỡ.

Anh Hiển - Trường Giang - Phương Oanh (TTXVN)