Xung đột Trung Đông căng thẳng, Hàn Quốc 'khát' nguyên liệu sản xuất chất bán dẫn, buộc phải cầu cứu Nga

Hàn Quốc đang trở thành tâm điểm của cuộc khủng hoảng hóa dầu châu Á khi các ngành công nghiệp bán dẫn và công nghiệp của nước này, vốn đã phụ thuộc rất nhiều vào naphtha nhập khẩu, giờ đây càng dễ bị tổn thương trước những cú sốc địa chính trị đang lan rộng khắp khu vực.

Khoảng 45% nhu cầu naphtha của Hàn Quốc phải nhập khẩu từ bên ngoài, đáng chú ý 77% trong số đó là đến từ khu vực Trung Đông.

Seoul phải đối mặt với vô vàn thách thức do đứt gãy chuỗi cung ứng ảnh hưởng từ cuộc xung đột Trung Đông, buộc phải chuyển hướng tìm kiếm các giải pháp thay thế cho nguồn cung bị gián đoạn.

Ngày 30/3, Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc đã xác nhận việc nhập khẩu 27.000 tấn naphtha từ Nga. Đây là lần mua hàng đầu tiên của nước này kể từ khi Mỹ-Israel tấn công Iran hồi cuối tháng Hai.

Động thái này, theo thông tin từ Yonhap, được chấp thuận nhờ sự miễn trừ tạm thời các lệnh trừng phạt của Mỹ cho phép các lô hàng naphtha của Nga đang trên đường vận chuyển được hoàn tất việc bán hàng và dỡ hàng từ ngày 12/3 - 11/4.

Naphtha là nguyên liệu hóa dầu quan trọng được sử dụng trong sản xuất chất bán dẫn để tạo ra các hóa chất, dung môi và chất dẻo có độ tinh khiết cao cần thiết cho việc chế tạo chip. Các dẫn xuất của nó – olefin và chất thơm – được xử lý tiếp thành chất cản quang, chất tẩy rửa và vật liệu cách điện được sử dụng trên các tấm bán dẫn.

Không chỉ riêng Hàn Quốc gặp khủng hoảng về nguồn cung. Sáu tháng trước, Đài Loan (Trung Quốc) từng là khách hàng nước ngoài lớn nhất của Nga, đã cam kết giảm sự phụ thuộc vào Moscow sau khi vấp phải những chỉ trích từ các tổ chức phi chính phủ.

Tháng 2/2026, Đài Loan (Trung Quốc) đã giảm đáng kể việc nhập khẩu từ Nga, đồng thời chuyển hướng mua hàng sang Trung Đông, nhưng nhanh chóng bị ảnh hưởng do bất ổn địa chính trị.

Trung Quốc, Nhật Bản và Đông Nam Á cũng đang đối mặt với rủi ro. Nền kinh tế số một châu Á đã sản xuất kỷ lục 81 triệu tấn naphtha vào năm ngoái nhưng vẫn phải nhập khẩu 16,8 triệu tấn – tăng 38% so với năm trước, theo số liệu chính thức của Hải quan Trung Quốc. Nga hiện đang chiếm 21,8% lượng nhập khẩu naphtha của Trung Quốc, với tổng khối lượng 350.000 tấn trong tháng 6/2025.

Theo các chuyên gia kinh tế, các nền kinh tế châu Á có năng lực sản xuất naphtha nhưng lượng cung nội địa không đáng kể – bao gồm Hàn Quốc và Trung Quốc – sẽ dễ bị tổn thương trước những cú sốc về nguồn cung.

Cuộc xung đột tại Iran có thể khiến nguồn cung các hóa chất quan trọng khác bị thắt chặt, khiến các nhà máy sản xuất lớn như Tập đoàn chip khổng lồ TSMC của Đài Loan (Trung Quốc) sẽ buộc phải tìm nguồn cung ứng thay thế.

Cơ quan nghiên cứu Mordor Intelligence cho hay, khu vực châu Á - Thái Bình Dương, bao gồm Hàn Quốc, Trung Quốc đại lục và đảo Đài Loan chiếm 44% nhu cầu naphtha toàn cầu năm ngoái. Trung Đông cung cấp 54% lượng hàng xuất khẩu sang châu Á, dẫn đầu là Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) với 23%. Nga đứng thứ hai với 12%, nhưng Moscow khó có khả năng tăng sản lượng trong ngắn hạn.

Dữ liệu từ nhà cung cấp thông tin năng lượng Vortexa cũng cho thấy, lượng hàng hóa naphtha của Nga đang vận chuyển ước tính đạt 3,57 triệu tấn trong tháng 3. Chỉ một phần nhỏ, khoảng 6 đến 7%, đang hướng đến Trung Quốc, theo Opis, nhà cung cấp dữ liệu và thông tin chuyên sâu về nhiên liệu toàn cầu.

Giá giao ngay đã tăng vọt. Tại Trung Quốc, giá naphtha đã tăng 24% tính đến ngày 30/3, lên 8.733 NDT (khoảng 1.264 USD) mỗi tấn từ khoảng 7.029 NDT trước khi eo biển Hormuz bị đóng cửa, theo nền tảng dữ liệu hàng hóa SunSirs.

“Trong trung và dài hạn, sự gián đoạn kéo dài có thể làm tăng chi phí và kéo dài thời gian giao hàng cho một số khu vực nằm trong của hệ sinh thái”, ông Rolf Bulk, người đứng đầu bộ phận bán dẫn và cơ sở hạ tầng tại Công ty nghiên cứu và tư vấn công nghệ The Futurum Group, nhận định.

Công ty tư vấn ICIS cũng khuyến cáo, sự phụ thuộc của châu Á vào hóa dầu dựa trên một hệ thống nguyên liệu đầu vào tập trung ở mức độ nguy hiểm. “Một cú sốc địa chính trị duy nhất có thể gây ra những ảnh hưởng lan rộng khắp toàn bộ ngành công nghiệp trong khu vực châu Á”, ICIS bình luận trong một báo cáo công bố ngày 11/3.

(theo SCMP)

Tú Vy