3 lợi thế để thương mại điện tử TP. Hồ Chí Minh vươn ra thế giới
Không gian kinh tế mở rộng với lợi thế về tiêu dùng, sản xuất và logistics đang tạo động lực để TP. Hồ Chí Minh phát triển thương mại điện tử bền vững, từng bước đưa hàng Việt vươn ra thị trường toàn cầu.
Sau khi mở rộng không gian kinh tế, TP. Hồ Chí Minh hội tụ ba lợi thế lớn về thị trường tiêu dùng, năng lực sản xuất công nghiệp và hệ thống cảng biển, logistics.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Tấn Phong, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM); Trưởng Văn phòng đại diện phía Nam; Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Thương mại TP. Hồ Chí Minh (TRACENT) nhận định đây là nền tảng quan trọng để Thành phố tháo gỡ các điểm nghẽn, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới, đưa hàng Việt tiếp cận thị trường toàn cầu.
Ba lợi thế tạo dư địa phát triển thương mại điện tử
- Thưa ông, thị trường thương mại điện tử TP. Hồ Chí Minh hiện có những lợi thế, điểm nổi bật và dư địa phát triển nào, nhất là khi không gian kinh tế được mở rộng?
Ông Nguyễn Tấn Phong: Năm 2025, TP. Hồ Chí Minh tiếp tục dẫn đầu cả nước về Chỉ số Thương mại điện tử với 91,1 điểm. Thành phố đã giữ vị trí số một nhiều năm liền, nên điều đáng nói của năm nay không nằm ở thứ hạng, mà ở quy mô không gian phát triển vừa được mở rộng.
TP. Hồ Chí Minh là đầu tàu của một thị trường quốc gia đã đạt 38,5 tỷ USD trong năm 2025. Thành phố cùng Hà Nội chỉ chiếm 22% dân số nhưng nắm trên một nửa hầu hết các chỉ tiêu thương mại điện tử. Hai đô thị này giữ hơn 63% tên miền quốc gia .vn, khoảng 80% số website bán hàng đã đăng ký với Bộ Công Thương, và chiếm tới 79% doanh số trên sàn bán lẻ lớn nhất. Sức mua, lực lượng người bán và hệ sinh thái dịch vụ của thành phố đều thuộc nhóm mạnh nhất nước.
Ông Nguyễn Tấn Phong, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM); Trưởng Văn phòng đại diện phía Nam; Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Thương mại TP. Hồ Chí Minh (TRACENT).
Lợi thế lớn của giai đoạn mới đến từ việc hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu từ ngày 1/7/2025. Lần đầu tiên một địa phương hội tụ đủ ba chân kiềng: tiêu dùng của TP. Hồ Chí Minh, sản xuất công nghiệp của Bình Dương, và cảng nước sâu Cái Mép của Bà Rịa - Vũng Tàu.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy đây mới là lợi thế thực sự. Vùng Vịnh Lớn của Trung Quốc trở thành công xưởng xuất khẩu số của thế giới không phải nhờ một thành phố lớn, mà nhờ gói gọn trong cùng một vùng cả nhà máy, cảng và đội ngũ người bán. Đông Quản hiện sản xuất khoảng một phần năm số điện thoại thông minh của thế giới, còn Thâm Quyến có hơn 150.000 doanh nghiệp thương mại điện tử xuyên biên giới. TP. Hồ Chí Minh mới đang sở hữu đúng cấu trúc đó.
Dư địa cốt lõi, vì vậy, là chuyển TP. Hồ Chí Minh từ nơi mua nhiều nhất sang nơi bán ra thế giới nhiều nhất. Trước đây ba địa phương cạnh tranh nhau từng dự án logistics, nay sản xuất, kho vận và cảng biển nằm chung một nhà.
Gỡ điểm nghẽn cho thương mại điện tử bền vững
- Những hạn chế, “điểm nghẽn” lớn nhất đang cản trở sự phát triển bền vững là gì?
Ông Nguyễn Tấn Phong: Tôi cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất không phải công nghệ, mà là niềm tin và độ trễ trong thực thi.
Thứ nhất là hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, đang được tiêu thụ qua livestream dưới mác “hàng xách tay”, “nhà làm”, “sạch 100%”. Mỗi vụ việc bị phanh phui lại bào mòn niềm tin của cả thị trường, và người chịu thiệt đầu tiên thường là các nhà bán tử tế.
Thứ hai là khoảng cách và sự sàng lọc, khi người bán nhỏ thiếu vốn, thiếu kỹ năng và chịu chi phí cao nên dần bị đào thải.
Thứ ba là nhân lực số và năng lực vận hành còn yếu.
Thứ tư, sau sáp nhập, dữ liệu và thủ tục giữa ba vùng cũ cần thời gian đồng bộ.
Hai bài toán này thế giới đều đã gặp. Indonesia, thị trường lớn nhất Đông Nam Á, từng vật lộn đúng vấn đề niềm tin, khi hàng giá rẻ nhập khẩu và hàng giả qua livestream ép người bán nội địa, tới mức phải hạ ngưỡng miễn thuế nhập khẩu bưu kiện từ 75 USD xuống dưới 3 USD mỗi đơn. Còn bài toán dữ liệu phân mảnh thì Trung Quốc đã có lời giải, với các khu thí điểm xuyên biên giới liên thông dữ liệu hải quan và thuế, cho phép doanh nghiệp khai báo tại một nơi rồi xuất qua bất kỳ cảng nào. Nghĩa là điểm nghẽn của ta không mới, và đã có cách gỡ để tham khảo.
Khung pháp lý thì đã có. Luật Thương mại điện tử năm 2025 và Nghị định 117/2025 đều đã ban hành. Cái còn thiếu là việc thực thi chạy nhanh kịp tốc độ của một phiên livestream.
Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ chuyển đổi mô hình kinh doanh
- Hiệp hội đánh giá thế nào về mức độ tham gia của doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử?
Ông Nguyễn Tấn Phong: Mức độ tham gia của doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh tại TP. Hồ Chí Minh vào thương mại điện tử hiện khá rộng nhưng chưa thực sự đi vào chiều sâu. Số lượng người bán trên các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và nền tảng livestream ngày càng tăng, cho thấy khả năng tiếp cận công nghệ và mức độ quan tâm đến kinh doanh trực tuyến đã có chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, phần lớn mới dừng ở việc sử dụng một kênh bán hàng, quy mô giao dịch nhỏ, tập trung chủ yếu vào thị trường nội địa và chưa hình thành được mô hình kinh doanh số bài bản.
Nguyên nhân chủ yếu là nhiều doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh còn hạn chế về nguồn vốn, nhân lực và kỹ năng vận hành thương mại điện tử. Không ít đơn vị mới coi nền tảng số là kênh bán hàng bổ trợ, chưa đầu tư đồng bộ cho xây dựng thương hiệu, quản trị dữ liệu khách hàng, marketing số, thanh toán, logistics và chăm sóc sau bán hàng. Bên cạnh đó, chi phí quảng cáo, phí vận hành trên sàn ngày càng tăng; mức độ cạnh tranh cao; yêu cầu về hóa đơn, thuế, nguồn gốc hàng hóa và bảo vệ dữ liệu cá nhân cũng tạo thêm áp lực. Khả năng tiếp cận thị trường ngoài nước còn hạn chế do rào cản về ngoại ngữ, tiêu chuẩn sản phẩm, thủ tục xuất khẩu và logistics xuyên biên giới.
Số lượng người bán trên các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và nền tảng livestream ngày càng tăng.
Để nâng mức độ tham gia theo hướng thực chất, cần tăng cường các chương trình đào tạo theo nhu cầu cụ thể của từng nhóm ngành hàng, hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng thương hiệu số, chuẩn hóa sản phẩm và ứng dụng công cụ quản trị bán hàng đa kênh. Thành phố cũng cần thúc đẩy kết nối giữa doanh nghiệp với sàn thương mại điện tử, đơn vị thanh toán, logistics và tổ chức tín dụng nhằm hình thành hệ sinh thái hỗ trợ đồng bộ, qua đó giảm chi phí gia nhập và vận hành thị trường.
Về phía doanh nghiệp, cần chuyển từ tư duy “đưa hàng lên mạng để bán” sang xây dựng chiến lược kinh doanh số dài hạn; chủ động quản trị dữ liệu, đa dạng hóa kênh phân phối, minh bạch nguồn gốc hàng hóa và nâng cao chất lượng dịch vụ. Đồng thời, cần từng bước hỗ trợ những doanh nghiệp có sản phẩm phù hợp tham gia thương mại điện tử xuyên biên giới, qua đó mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm. Khi các giải pháp này được triển khai đồng bộ, thương mại điện tử mới thực sự trở thành động lực tăng trưởng bền vững đối với khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh trên địa bàn.
Mở “cửa khẩu số” đưa hàng Việt ra thế giới
- Vậy theo ông, cần giải pháp gì để bán hàng đa kênh và tiếp cận thương mại điện tử xuyên biên giới hiệu quả hơn?
Ông Nguyễn Tấn Phong: Tôi đánh giá dư địa thương mại điện tử xuyên biên giới rất lớn. Kim ngạch xuất nhập khẩu trực tuyến tới người tiêu dùng cuối của Việt Nam năm 2025 đã đạt khoảng 4,5 tỷ USD. Riêng trên một nền tảng toàn cầu, số đối tác Việt đạt doanh thu trên 1 triệu USD mỗi năm tăng 60%, doanh thu sản phẩm mang thương hiệu Việt tăng 40%.
Về bán hàng đa kênh, cần chuẩn hóa dữ liệu sản phẩm, hình ảnh và tồn kho để một hộ có thể bán đồng thời trên nhiều nền tảng mà không rối loạn, kèm gói đào tạo, phí sàn ưu đãi và vốn lưu động.
Về xuyên biên giới, tôi đặc biệt lưu ý một mô hình. Hàng Châu của Trung Quốc, nơi khởi đầu khu thí điểm thương mại điện tử xuyên biên giới từ năm 2015 và nay đã nhân rộng ra 165 thành phố, đã biến livestream thành hạ tầng xuất khẩu chứ không chỉ để bán nội địa, với những căn cứ livestream bán hàng thẳng cho người tiêu dùng nước ngoài. TP. Hồ Chí Minh mới hoàn toàn có thể học cách này, bằng việc lập khu thí điểm xuyên biên giới gắn với cảng Cái Mép, kèm chuỗi hỗ trợ một cửa về pháp lý, logistics gom hàng và thanh toán quốc tế.
Doanh nghiệp nhỏ không thiếu sản phẩm tốt. Cái họ thiếu là một con đường ra cửa khẩu số, và nhiệm vụ của chính sách là lát sẵn con đường đó.
Tin nóng
Thị trường vàng trong tuần (từ ngày 15 - 21/6/2026) chứng kiến đợt sụt giảm mạnh. Cùng với giá vàng thế giới bốc hơi hơn 170 USD/ounce, vàng miếng SJC cũng lao dốc không phanh, giảm tới 5,1 triệu đồng/lượng ở chiều mua vào và 4,6 triệu đồng/lượng ở chiều bán ra so với mức đỉnh trong tuần. Mức giảm sâu này khiến những người mua vàng ở vùng đỉnh phải gánh chịu khoản lỗ ngay lập tức lên tới 6,3 triệu đồng mỗi lượng.
Bạn nhắn, chị viết giúp một bài cho số báo cuối cùng nhé! Tôi không bất ngờ với tin nhắn của bạn nhưng vẫn thấy ngậm ngùi! Ngồi viết cho bạn một bài như suốt bao năm mà bây giờ bỗng trở nên khó khăn quá...
Mặc dù thỏa thuận hòa bình Mỹ - Iran và sự sụt giảm giá dầu là tin tốt cho các NHTW vốn đang lo ngại chi phí năng lượng cao sẽ dẫn đến áp lực giá cả rộng hơn. Tuy nhiên, 4 trong số 10 NHTW của các nước phát triển đã tăng lãi suất và một số khác, bao gồm cả Fed cũng phát tín hiệu sẵn sàng hành động nếu lạm phát gia tăng.
Không ít thủ tục đã được cắt giảm, nhiều thẩm quyền được phân cấp. Tuy nhiên, cải cách chỉ thực sự thành công khi khó khăn được tháo gỡ tận gốc cho doanh nghiệp.
Những quy định mới về ôtô kết nối của Mỹ đang khiến một số mẫu xe do các hãng Mỹ sản xuất hoặc sở hữu thương hiệu Mỹ đứng trước nguy cơ không thể tiếp tục bán tại thị trường nội địa chỉ vì liên quan tới công nghệ và chuỗi cung ứng từ Trung Quốc.
Tổng Công ty Việt Thắng dự kiến chi 21 tỷ đồng trả cổ tức tiền mặt 10%, trong đó cổ đông lớn Vinatex có thể nhận khoảng 9,86 tỷ đồng.
Tin mới
Thị trường mở rộng cùng dư địa tăng trưởng từ các mặt hàng chủ lực tạo động lực xuất khẩu nông, lâm, thủy sản và hướng tới mục tiêu 73 - 74 tỷ USD trong năm 2026.
Hơn tám giờ tối thứ hai, ông Hoàng Tùng, trước là Bí thư phường An Khánh, vừa chuyển về làm Trưởng ban Đô thị của Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh gọi, nhờ sang triển khai chương trình 'hiệp sĩ AI'.
Không cam chịu đói nghèo, nhiều nông dân vùng cao trên địa bàn tỉnh đã mạnh dạn thay đổi nếp nghĩ, cách làm, đưa cây mắc ca, cà phê và chăn nuôi đại gia súc vào phát triển kinh tế. Từ đó, ngày càng xuất hiện nhiều điển hình làm giàu trên mảnh đất quê hương, góp phần tạo sinh kế bền vững và lan tỏa khát vọng vươn lên trong cộng đồng.
Đề xuất nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung, dài hạn từ 30% lên 40% của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tại Dự thảo mới đây được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa cho hệ thống ngân hàng mở rộng tín dụng, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, bài toán kiểm soát rủi ro thanh khoản và mất cân đối kỳ hạn tiếp tục là vấn đề cần đặc biệt lưu tâm.
Sau giai đoạn tăng nóng, thị trường bất động sản (BĐS) tỉnh Thái Nguyên đang bước vào chu kỳ điều chỉnh rõ rệt khi thanh khoản suy giảm. Phân khúc đất nền từ vùng ven cho đến các khu đô thị trung tâm nơi từng là tâm điểm của các đợt 'sốt đất' hiện ghi nhận tình trạng sụt giảm giá mạnh nhưng vẫn rất khó giao dịch.
Chi bộ là hạt nhân lãnh đạo ở cơ sở, là nơi trực tiếp đưa chủ trương, đường lối của Đảng vào cuộc sống. Ở xã Vô Tranh, tỉnh Thái Nguyên, vai trò ấy đang được khẳng định rõ nét qua những chi bộ biết bám sát thực tiễn, chăm lo phát triển đảng viên và lãnh đạo phát triển kinh tế, để mỗi vùng quê thêm khởi sắc.
Ninh Bình đang đẩy mạnh giải pháp tuyên truyền, kiểm soát khai thác và tái tạo nguồn lợi, hướng tới phát triển nghề cá bền vững.
Chỉ dẫn địa lý 'Điện Biên' không chỉ là sự khẳng định về nguồn gốc, chất lượng đối với gạo Bắc thơm số 7 và IR64, mà còn là tài sản trí tuệ, góp phần nâng tầm thương hiệu nông sản địa phương. Tuy nhiên, trước thực trạng sử dụng tên gạo Điện Biên tràn lan cho nhiều sản phẩm không thuộc phạm vi được bảo hộ, việc tăng cường các giải pháp bảo vệ chỉ dẫn địa lý trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm giữ gìn uy tín, bảo vệ quyền lợi của người sản xuất và thương hiệu gạo Điện Biên.