5 cách bảo vệ mắt trước tác hại của nắng nóng mùa hè

Những ngày nắng nóng gay gắt, nhiều người thường chú ý phòng tránh say nắng, mất nước hoặc kiệt sức do nhiệt nhưng lại ít quan tâm đến sức khỏe đôi mắt. Trên thực tế, mắt là cơ quan rất nhạy cảm với nhiệt độ cao, tia cực tím (UV), gió nóng và bụi trong không khí.

Khi tiếp xúc lâu với thời tiết nắng nóng, mắt có thể xuất hiện tình trạng khô, đỏ, ngứa, chảy nước mắt, cảm giác nóng rát hoặc đau nhức. Với những người thường xuyên đi ngoài trời, làm việc trong môi trường bụi nóng hoặc sử dụng thiết bị điện tử liên tục, nguy cơ kích ứng mắt còn tăng cao hơn.

Nếu không được chăm sóc đúng cách, tình trạng kích ứng kéo dài có thể ảnh hưởng đến bề mặt giác mạc, làm giảm chất lượng thị lực và tăng nguy cơ viêm mắt trong mùa hè.

1. Vì sao thời tiết nắng nóng dễ gây tổn thương mắt?

Mùa hè thường đi kèm nền nhiệt cao, tia UV mạnh và độ ẩm thay đổi. Đây đều là những yếu tố có thể ảnh hưởng trực tiếp đến mắt. Nhiệt độ cao khiến nước mắt bay hơi nhanh hơn bình thường, làm giảm độ ẩm tự nhiên của mắt. Mắt dễ bị khô, cộm, rát hoặc nhạy cảm với ánh sáng. Ngoài ra, bụi mịn và gió nóng trong môi trường cũng có thể gây kích ứng kết mạc.

Theo WHO, tia UV từ ánh nắng mặt trời có thể gây hại cho nhiều cấu trúc của mắt nếu tiếp xúc kéo dài mà không có biện pháp bảo vệ phù hợp. Một số nghiên cứu cũng cho thấy việc tiếp xúc quá mức với tia UV có liên quan đến nguy cơ đục thủy tinh thể và tổn thương giác mạc.

Nắng nóng kéo dài có thể gây khô, đỏ, kích ứng mắt nếu không được bảo vệ đúng cách.

2. Biện pháp đơn giản giúp bảo vệ mắt trong mùa hè

2.1. Rửa mắt bằng nước mát giúp giảm kích ứng

Trong thời tiết nắng nóng, bụi và không khí khô nóng có thể bám vào bề mặt mắt, gây cảm giác khó chịu. Rửa mắt bằng nước sạch mát 2-3 lần mỗi ngày có thể giúp làm dịu kích ứng và giảm cảm giác nóng rát. Tuy nhiên, không nên dùng nước quá lạnh hoặc chườm đá trực tiếp lên mắt vì có thể gây co mạch đột ngột, làm mắt khó chịu hơn.

Khi rửa mắt cần dùng nước sạch, tránh sử dụng nguồn nước không đảm bảo vệ sinh để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn.

2.2. Đắp dưa chuột hoặc khoai tây giúp làm dịu mắt

Dưa chuột và khoai tây có hàm lượng nước cao, tạo cảm giác mát và hỗ trợ giảm sưng vùng quanh mắt; có thể đặt các lát dưa chuột đã làm lạnh lên mắt trong khoảng 10-15 phút. Cách này giúp giảm cảm giác mệt mỏi, nóng rát và khó chịu ở mắt, đặc biệt với người phải nhìn màn hình máy tính hoặc điện thoại trong thời gian dài.

Khoai tây thái lát mỏng cũng có thể được sử dụng tương tự để hỗ trợ làm dịu vùng mắt đang bị kích ứng nhẹ do nhiệt. Tuy nhiên, cần rửa sạch nguyên liệu trước khi sử dụng để tránh đưa vi khuẩn hoặc hóa chất tồn dư tiếp xúc với mắt.

2.3. Sử dụng nước hoa hồng đúng cách để giảm mỏi mắt

Nước hoa hồng từ lâu đã được nhiều người sử dụng như một biện pháp giúp làm mát vùng mắt. Có thể thấm một lượng nhỏ nước hoa hồng vào bông sạch rồi đặt nhẹ lên mắt (trogn khi nhắm mắt) trong vài phút để tạo cảm giác dễ chịu. Cần lưu ý, chỉ sử dụng sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, không chứa chất gây kích ứng và tránh để dung dịch chảy trực tiếp vào mắt. Không nên lạm dụng các sản phẩm tự pha hoặc không đảm bảo vô khuẩn vì có thể làm tăng nguy cơ viêm kết mạc.

2.4. Đeo kính râm để hạn chế tác hại của tia UV

Đây là một trong những biện pháp quan trọng nhất để bảo vệ mắt trong mùa hè. Kính râm có khả năng chống tia UV giúp giảm tác động của ánh nắng gay gắt lên mắt, đồng thời hạn chế bụi và gió nóng tiếp xúc trực tiếp với giác mạc. Theo khuyến nghị của Học viện Nhãn khoa Hoa Kỳ, nên lựa chọn kính có khả năng chặn 99-100% tia UVA và UVB để bảo vệ mắt hiệu quả hơn. Ngoài kính râm, người dân nên đội mũ rộng vành hoặc sử dụng ô khi di chuyển ngoài trời vào thời điểm nắng gắt.

2.5. Uống đủ nước để hạn chế khô mắt

Mất nước là vấn đề thường gặp trong mùa hè và cũng là nguyên nhân khiến mắt dễ bị khô. Khi cơ thể thiếu nước, lượng nước mắt tiết ra có thể giảm, làm mắt xuất hiện cảm giác cộm, rát hoặc mỏi mắt. Vì vậy, cần duy trì uống đủ nước trong ngày.

Ngoài nước lọc, có thể bổ sung nước dừa, nước chanh hoặc các loại trái cây chứa nhiều nước để hỗ trợ bù nước cho cơ thể. Những người làm việc ngoài trời, vận động nhiều hoặc ở trong môi trường điều hòa kéo dài càng cần chú ý bổ sung đủ nước để bảo vệ sức khỏe mắt.

3. Những thói quen giúp hạn chế các vấn đề về mắt trong mùa hè

Ngoài các biện pháp trên, một số thói quen sinh hoạt cũng giúp giảm nguy cơ kích ứng mắt khi thời tiết nắng nóng:

Hạn chế dụi hoặc chạm tay vào mắt.
Không sử dụng điện thoại, máy tính liên tục trong thời gian dài.
Nghỉ mắt định kỳ theo nguyên tắc 20-20-20: Cứ sau 20 phút nhìn màn hình, nên nhìn xa khoảng 20 feet trong 20 giây.
Tránh đến nơi có nhiều khói bụi hoặc gió nóng.
Giữ vệ sinh kính áp tròng đúng cách nếu đang sử dụng.
Không dùng chung khăn mặt hoặc thuốc nhỏ mắt với người khác.

4. Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Các biện pháp chăm sóc tại nhà chỉ phù hợp với tình trạng kích ứng nhẹ do thời tiết nóng bức. Nếu xuất hiện các dấu hiệu sau, người bệnh nên đi khám chuyên khoa mắt:

Đỏ mắt kéo dài.
Đau nhức mắt nhiều.
Nhìn mờ.
Sưng mắt.
Chảy ghèn hoặc chảy nước mắt liên tục.
Nhạy cảm mạnh với ánh sáng.

Việc thăm khám sớm giúp phát hiện các bệnh lý về mắt và tránh nguy cơ ảnh hưởng đến thị lực.