5 loại rau củ cần đặc biệt lưu ý khi ăn: Có loại chứa độc tố, có loại dễ nhiễm nấm mốc

Không phải cứ là rau củ thì có thể ăn theo bất kỳ cách nào. Từ cà chua còn xanh, các loại đậu chưa nấu chín đến thực phẩm đã bị nấm mốc, dưới đây là 5 trường hợp cần đặc biệt lưu ý để tránh những rủi ro không đáng có cho sức khỏe.

Cà chua còn xanh

Cà chua khi chín chứa lycopene và nhiều dưỡng chất có lợi. Ngược lại, cà chua còn xanh có thể chứa các glycoalkaloid như solanine và tomatine. Nếu tiêu thụ với lượng lớn, những hợp chất này có thể gây các triệu chứng ngộ độc như buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc mệt mỏi.

Vì vậy, thay vì sử dụng nhiều cà chua còn xanh, nên ưu tiên cà chua đã chín và bảo quản thực phẩm đúng cách.

Ăn cà chua xanh có thể gây các triệu chứng ngộ độc như buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc mệt mỏi

Mộc nhĩ ngâm quá lâu

Mộc nhĩ khô cần được ngâm trước khi chế biến, nhưng không nên ngâm quá lâu hoặc để ở điều kiện không phù hợp trong thời gian dài. Khi thực phẩm ngâm lâu và bị nhiễm vi sinh vật, nguy cơ hình thành các chất độc và gây ngộ độc thực phẩm có thể tăng lên.

Do đó, mộc nhĩ chỉ nên ngâm với lượng vừa đủ cho một lần sử dụng, sau đó rửa sạch và chế biến ngay. Không nên ngâm qua đêm rồi tiếp tục sử dụng nếu thực phẩm có dấu hiệu bất thường về mùi, màu hoặc trạng thái.

Các loại đậu chưa nấu chín kỹ

Một số loại đậu, đặc biệt là đậu thận, chứa phytohaemagglutinin (PHA), một loại lectin có hàm lượng cao khi đậu còn sống hoặc chưa được nấu chín đầy đủ. FDA cảnh báo việc ăn đậu chưa nấu kỹ có thể gây buồn nôn, nôn mửa và tiêu chảy. 

Vì thế, thói quen xào đậu quá tái để giữ độ giòn không phải lựa chọn an toàn. Đậu cần được sơ chế và nấu chín kỹ trước khi ăn; với đậu thận khô, việc ngâm và đun sôi đúng cách giúp làm giảm đáng kể độc tố tự nhiên này.

Giá đỗ không rõ nguồn gốc

Những mẻ giá đỗ có hình thức bất thường, quá trắng, quá mập hoặc không rõ nguồn gốc cần được thận trọng. Người tiêu dùng khó có thể biết chính xác quá trình sản xuất và các chất đã được sử dụng trong quá trình này chỉ bằng mắt thường.

Thay vì chỉ lựa chọn dựa trên hình thức, nên mua giá đỗ từ nguồn uy tín, có thông tin rõ ràng và bảo quản lạnh phù hợp. Rửa sạch trước khi chế biến cũng là bước cần thiết để giảm nguy cơ nhiễm bẩn từ môi trường.

Giá đỗ có hình thức bất thường, quá trắng, quá mập hoặc không rõ nguồn gốc cần được thận trọng

Rau củ đã bị nấm mốc

Đây là trường hợp cần đặc biệt lưu ý. Nhiều người có thói quen cắt bỏ phần bị mốc rồi tiếp tục sử dụng phần còn lại. Tuy nhiên, với một số thực phẩm, nấm có thể phát triển sâu bên trong và tạo ra độc tố mà mắt thường không thể nhận biết.

Đáng chú ý, aflatoxin là một nhóm độc tố nấm mốc có khả năng gây ung thư và đặc biệt liên quan đến ung thư gan. WHO và IARC xác định aflatoxin là chất gây ung thư gan, trong đó aflatoxin B1 là một trong những chất có độc tính gây ung thư mạnh nhất thuộc nhóm này.

Vì vậy, với rau củ đã mốc rõ rệt, đặc biệt là những thực phẩm bảo quản lâu ngày như khoai, hành, tỏi hoặc bí, lựa chọn an toàn hơn là bỏ toàn bộ thay vì cố tận dụng phần chưa nhìn thấy dấu hiệu hư hỏng.

Rau củ vẫn là một phần quan trọng của chế độ ăn uống lành mạnh. Điều cần quan tâm không phải là loại bỏ chúng khỏi thực đơn mà là lựa chọn nguyên liệu và chế biến đúng cách.

Người dùng nên:

Ưu tiên thực phẩm tươi, rõ nguồn gốc: Chọn rau củ còn nguyên vẹn, không có dấu hiệu dập nát, lên men hoặc nấm mốc.
Không sử dụng thực phẩm đã mốc: Đặc biệt với những thực phẩm có thể đã bị nấm xâm nhập sâu, không nên chỉ cắt bỏ phần nhìn thấy bằng mắt thường.
Nấu chín kỹ những loại cần thiết: Với các loại đậu có chứa lectin tự nhiên, cần tuân thủ cách ngâm và nấu phù hợp thay vì ăn sống hoặc còn tái. 
Hạn chế chế biến quá nhiều dầu mỡ: Luộc, hấp hoặc nấu canh là những cách chế biến đơn giản, giúp kiểm soát lượng chất béo trong khẩu phần.

Thay vì “gạch tên” hàng loạt rau củ khỏi thực đơn, điều hữu ích hơn là tập trung vào ăn thực phẩm tươi, bảo quản đúng, loại bỏ thực phẩm đã mốc và nấu chín những thực phẩm có độc tố tự nhiên cần được xử lý bằng nhiệt.