9 tác hại khi lười tập thể dục

Dưới đây là những tác hại chính có thể xảy ra với cơ thể khi bạn lười tập thể dục:

1. Lười tập thể dục có thể gây cứng khớp

Nếu không tập thể dục hay vận động thường xuyên, các mô xung quanh khớp sẽ trở nên căng cứng và kém linh hoạt. Sự cứng khớp này có thể gây khó khăn khi thực hiện các hoạt động hàng ngày, chẳng hạn như cúi xuống buộc dây giày hoặc nâng vật nặng.

Hoạt động thể chất thường xuyên giúp tăng cường khả năng vận động, cải thiện phạm vi chuyển động, có thể làm giảm đau, giảm nguy cơ chấn thương và dễ dàng thực hiện các công việc hàng ngày.

2. Lười vận động gây nguy cơ tăng cân

Khi không tập thể dục đủ, lười vận động hay ngồi nhiều có thể dẫn đến việc đốt cháy ít calo hơn lượng calo tiêu thụ khiến cơ thể tích trữ năng lượng dự trữ dưới dạng chất béo, làm tăng nguy cơ thừa cân. Bên cạnh đó, quá trình trao đổi chất có xu hướng thích ứng với mức độ hoạt động của cơ thể, dẫn đến tăng cân dần dần, đặc biệt là quanh vùng bụng. Số cân tăng thêm này có thể trở nên đáng kể theo thời gian.

Do đó, theo khuyến cáo của Hiệp hội tim mạch Hoa Kỳ (AHA), tập thể dục thường xuyên, ít nhất 150 phút tập thể dục cường độ vừa phải mỗi tuần và ăn uống lành mạnh góp phần kiểm soát cân nặng hiệu quả.

Lười tập thể dục và lối sống ít vận động làm tăng nguy cơ thừa cân.

3. Suy yếu cơ bắp

Khi cơ bắp không được vận động thường xuyên, chúng bắt đầu yếu đi và teo lại. Cơ bắp yếu không thể hỗ trợ khớp một cách đầy đủ, dẫn đến tăng áp lực và có khả năng gây tổn thương. Suy yếu cơ bắp thường gặp ở những người có công việc ít vận động như nhân viên văn phòng, làm việc nhiều với máy tính...

Từ khoảng 30 tuổi, người trưởng thành bắt đầu mất từ 3 đến 5% khối lượng cơ bắp mỗi thập kỷ như một hệ quả tự nhiên của quá trình lão hóa. Do đó, để duy trì cơ bắp khỏe mạnh, mỗi người cần đặt mục tiêu thực hiện các bài tập tăng cường sức mạnh nhắm vào tất cả các nhóm cơ chính ít nhất hai lần một tuần.

4. Giảm mật độ xương

Tập thể dục là chìa khóa để duy trì xương chắc khỏe, đặc biệt là khi cơ thể già đi. Chính vì thế, lười tập thể dục là một trong những nguyên nhân có thể góp phần làm mất xương. Theo thời gian, tình trạng xương trở nên yếu đến mức dễ gãy, dẫn đến những chấn thương nghiêm trọng.

Học viện Phẫu thuật Chỉnh hình Hoa Kỳ khuyến cáo nên thực hiện các bài tập chịu trọng lượng giúp xây dựng xương chắc khỏe hơn như đi bộ, chạy bộ, các môn thể thao dùng vợt và leo cầu thang. Chính các áp lực lên xương trong quá trình hoạt động là nguyên nhân hỗ trợ xương chắc khỏe hơn.

Lười tập thể dục gây nguy cơ giảm mật độ xương, dễ dẫn đến loãng xương.

5. Tăng thời gian hồi phục sau khi ốm

Bệnh tật có thể khiến việc tập thể dục trở nên khó khăn hơn khi cơ thể mệt mỏi về thể chất và tinh thần. Tuy nhiên, khoa học đã chứng minh có rất nhiều lợi ích khi tập thể dục trong quá trình hồi phục sau khi ốm, bao gồm:

Tăng cường hệ thống miễn dịch
Cải thiện sức khỏe tim mạch
Tăng cường sức mạnh xương và cơ bắp
Giảm cảm giác mệt mỏi...

Chính vì vậy, những người tập thể dục thường xuyên thường hồi phục nhanh hơn sau khi mắc các bệnh như COVID-19, viêm phổi và cúm. Ngược lại, những trường hợp không tập thể dục hoặc lười vận động sẽ không có được những lợi ích sức khỏe này và khiến thời gian hồi phục kéo dài thêm.

6. Tăng mức độ căng thẳng

Căng thẳng do ít vận động là sự căng thẳng về thể chất và tâm lý. Cơ thể con người tiến hóa để vận động. Cơ bắp, khớp và các cơ quan nội tạng của chúng ta dựa vào vận động thường xuyên để hoạt động tối ưu. Khi nhịp điệu tự nhiên này bị gián đoạn do ngồi lâu hoặc không hoạt động, cơ thể bắt đầu phản ứng và gây tổn hại sâu sắc theo thời gian.

Nghiên cứu tại Mỹ chỉ ra rằng các hành vi ít vận động, chẳng hạn như ngồi làm việc tại bàn hơn tám giờ mỗi ngày, xem phim liên tục hoặc chơi game kéo dài, gây ra những thay đổi nội tiết tố, đặc biệt là sự gia tăng cortisol, hormone gây căng thẳng chính của cơ thể.

Nồng độ cortisol tăng cao có thể làm rối loạn giấc ngủ, tăng lo lắng và thúc đẩy tình trạng viêm nhiễm. Những tác động này tạo ra một vòng luẩn quẩn của căng thẳng do ít vận động, ảnh hưởng đến cả sức khỏe tinh thần và thể chất.

7. Ảnh hưởng đến mức năng lượng và chất lượng giấc ngủ

Tập thể dục thường xuyên giúp tăng cường sức khỏe tim và phổi. Theo thời gian, các cơ quan này hoạt động hiệu quả hơn trong việc cung cấp oxy cho cơ bắp, từ đó giúp cơ thể có nhiều năng lượng hơn để thực hiện các công việc hằng ngày. Do đó, lười tập thể dục hay thiếu hoạt động thể chất có thể dẫn đến yếu cơ, tuần hoàn máu kém và thiếu năng lượng.

Bên cạnh đó, tập thể dục còn góp phần cải thiện giấc ngủ, giúp dễ đi vào giấc ngủ và nâng cao chất lượng giấc ngủ. Tuy nhiên, thiếu tập luyện hay thời gian tập không phù hợp như tập luyện quá gần giờ đi ngủ sẽ khiến hiệu quả bị đảo ngược. Nguyên nhân do hoạt động thể chất kích thích cơ thể giải phóng endorphin, hormone tạo cảm giác tỉnh táo, đồng thời làm tăng nhiệt độ cơ thể, khó thư giãn và dễ tỉnh táo hơn.

8. Tăng nguy cơ té ngã

Hoạt động thể chất rất cần thiết để duy trì và cải thiện khả năng giữ thăng bằng, đặc biệt là khi cơ thể già đi. Nếu không thực hiện thường xuyên, những khả năng này suy giảm và làm tăng nguy cơ té ngã.

Té ngã thường dẫn đến những chấn thương nghiêm trọng, chẳng hạn như gãy xương, chấn thương đầu, vết thương và thậm chí tử vong.

9. Tăng nguy cơ mắc bệnh mạn tính

Những người có lối sống ít vận động, lười tập thể dục có nguy cơ mắc các bệnh mạn tính cao hơn, chẳng hạn như tiểu đường type 2, hội chứng chuyển hóa, bệnh tim, đột quỵ, huyết áp cao, cholesterol cao...

Ngược lại, nếu tập thể dục thường xuyên có thể giảm nguy cơ mắc một số bệnh ung thư, bao gồm ung thư bàng quang, ung thư vú, đại tràng, nội mạc tử cung, thực quản, thận, phổi, dạ dày.

Lê Mỹ Giang