Ăn ít đường khi còn nhỏ, giảm nguy cơ đau tim khi trưởng thành

Giảm tiêu thụ đường trong giai đoạn trước 2 tuổi có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch khi trưởng thành

Việc kiểm soát lượng đường trong chế độ ăn của trẻ nhỏ, thậm chí ngay từ khi còn trong bụng mẹ có thể mang lại lợi ích sức khỏe lâu dài đối với hệ tim mạch. Kết luận này được đưa ra trong nghiên cứu mới công bố trên The BMJ, dựa trên dữ liệu lịch sử về chính sách phân phối đường tại Vương quốc Anh vào những năm 1950.

Các nhà khoa học từ lâu đã nhấn mạnh tầm quan trọng của “1.000 ngày đầu đời” - giai đoạn từ khi thụ thai đến khoảng 2 tuổi - khi dinh dưỡng có thể ảnh hưởng sâu sắc đến sức khỏe lâu dài. Nghiên cứu mới cung cấp thêm bằng chứng thực tế cho thấy việc giảm tiêu thụ đường trong giai đoạn này có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch khi trưởng thành.

“Thí nghiệm tự nhiên” từ chính sách lịch sử

Nhóm nghiên cứu đã tận dụng một sự kiện lịch sử đặc biệt: chế độ phân phối thực phẩm theo tem phiếu tại Anh kết thúc vào tháng 9/1953. Trước thời điểm này, lượng đường tiêu thụ của người dân, bao gồm phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ, bị giới hạn nghiêm ngặt. Sau khi chính sách kết thúc, lượng đường tiêu thụ tăng đáng kể.

Sự thay đổi này tạo ra một “thí nghiệm tự nhiên”, cho phép so sánh những người sinh ra trước và sau thời điểm dỡ bỏ hạn chế đường. Phân tích được thực hiện trên 63.433 người tham gia từ cơ sở dữ liệu y sinh học quy mô lớn UK Biobank, với độ tuổi trung bình 55 và không có tiền sử bệnh tim tại thời điểm nghiên cứu bắt đầu.

Trong số này, hơn 40.000 người từng trải qua giai đoạn hạn chế đường trong thời thơ ấu, trong khi khoảng 23.000 người sinh ra sau khi chính sách kết thúc - tức không có sự hạn chế tương tự. Nhóm nghiên cứu cũng theo dõi hồ sơ y tế trong nhiều năm để đánh giá tỷ lệ mắc các bệnh tim mạch như đau tim, suy tim, rung nhĩ, đột quỵ và tử vong do tim mạch.

Giảm nguy cơ bệnh tim và trì hoãn khởi phát

Kết quả cho thấy thời gian tiếp xúc với chế độ ăn ít đường càng dài thì lợi ích tim mạch càng rõ rệt. Những người được hạn chế đường từ giai đoạn bào thai đến khoảng 1- 2 tuổi:

Giảm 20% nguy cơ bệnh tim mạch tổng thể

Giảm 25% nguy cơ đau tim

Giảm 26% nguy cơ suy tim

Giảm 24% nguy cơ rung nhĩ

Giảm 31% nguy cơ đột quỵ

Giảm 27% nguy cơ tử vong do tim mạch

Không chỉ vậy, bệnh tim ở nhóm này cũng xuất hiện muộn hơn, với thời gian trì hoãn trung bình khoảng 2 - 3 năm so với nhóm không bị hạn chế đường trong giai đoạn đầu đời.

Hạn chế lượng đường tiêu thụ từ sớm có thể làm chậm sự khởi phát của bệnh tim mạch lên đến 2 - 3 năm

Theo các nhà nghiên cứu, một phần lợi ích có thể đến từ việc giảm nguy cơ mắc các yếu tố nguy cơ trung gian như tăng huyết áp và tiểu đường - những bệnh có liên quan chặt chẽ đến tiêu thụ đường cao.

Phù hợp với khuyến nghị dinh dưỡng hiện nay

Trong thời kỳ phân phối, lượng đường được phép tiêu thụ cho toàn dân thường dưới 40g/ngày, và trẻ dưới 2 tuổi hầu như không được bổ sung đường. Mức này tương đồng với nhiều khuyến nghị dinh dưỡng hiện đại, vốn khuyến cáo hạn chế tối đa đường bổ sung trong khẩu phần của trẻ nhỏ và tránh đồ uống có đường.

Các chuyên gia cho rằng phát hiện mới củng cố quan điểm rằng chính sách dinh dưỡng cộng đồng, đặc biệt trong giai đoạn đầu đời, có thể mang lại lợi ích sức khỏe lâu dài ở quy mô dân số.

Cần nghiên cứu thêm

Dù kết quả rất đáng chú ý, nhóm nghiên cứu cũng nhấn mạnh đây là nghiên cứu quan sát nên chưa thể khẳng định quan hệ nhân quả trực tiếp. Một số hạn chế bao gồm thiếu dữ liệu chi tiết về chế độ ăn cá nhân, cũng như khả năng tồn tại các yếu tố khác ảnh hưởng đến kết quả.

Tuy nhiên, nhờ quy mô lớn và thiết kế tận dụng biến cố lịch sử hiếm có, nghiên cứu cung cấp bằng chứng mạnh mẽ về mối liên hệ giữa dinh dưỡng giai đoạn sớm và sức khỏe tim mạch sau này.

Các nhà khoa học kêu gọi thêm nghiên cứu nhằm hiểu rõ hơn sự tương tác giữa chế độ ăn, di truyền và môi trường sống, qua đó xây dựng các chiến lược phòng ngừa bệnh tim cá thể hóa ngay từ những năm đầu đời.

Hồng Nhung