Áp lực 200.000 tỷ đồng trái phiếu đáo hạn 2026: Thách thức và cơ hội

Gần 200.000 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn năm 2026

Theo dữ liệu từ Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC), tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn trong năm 2026 ước đạt 199.692 tỷ đồng. Con số này cho thấy một áp lực lớn đối với các doanh nghiệp phát hành trái phiếu trong việc thanh toán các khoản nợ đáo hạn.

Đặc biệt, nhóm bất động sản chiếm tỷ trọng áp đảo với 121.164 tỷ đồng, tương đương 60,7% tổng giá trị trái phiếu đáo hạn. Điều này cho thấy các doanh nghiệp bất động sản đang gánh chịu một khối nợ trái phiếu khổng lồ, tạo ra sự bất ổn trên thị trường khi các doanh nghiệp này gặp khó khăn trong việc thu xếp vốn để trả nợ.

Mặc dù thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang đối mặt với áp lực đáo hạn lớn, hoạt động phát hành mới trong tháng đầu năm lại khá trầm lắng. Theo thống kê từ Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA), chỉ có 4 đợt phát hành trái phiếu doanh nghiệp trong tháng 1/2026, với tổng giá trị đạt 3.711 tỷ đồng. Trong đó, các tổ chức phát hành bao gồm Công ty CP Nông nghiệp BAF Việt Nam (1.000 tỷ đồng), Tập đoàn Khải Hoàn Land (190 tỷ đồng), Công ty CP Kinh doanh F88 (300 tỷ đồng)... Điều đáng chú ý là trong số này, chỉ có lô trái phiếu của Khải Hoàn Land được phát hành theo hình thức riêng lẻ.

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp trong tháng đầu năm chưa cho thấy dấu hiệu phục hồi mạnh mẽ. Các doanh nghiệp chủ yếu thực hiện mua lại trước hạn trái phiếu với tổng giá trị 384 tỷ đồng, trong khi mức phát hành mới lại khá khiêm tốn. Điều này phản ánh sự thận trọng của các nhà đầu tư khi đối mặt với các yếu tố rủi ro từ khối nợ đáo hạn lớn trong năm nay.

Theo các chuyên gia từ FiinGroup, mặc dù năm 2025 thị trường trái phiếu doanh nghiệp đã có sự phục hồi, kênh huy động vốn này vẫn chưa phát huy đầy đủ vai trò đối với khu vực sản xuất, công nghiệp. Ngân hàng hiện chiếm tới 68% tổng giá trị phát hành, trong khi doanh nghiệp sản xuất kinh doanh lại gần như vắng bóng.

FiinGroup dự báo trong năm 2026, thị trường trái phiếu doanh nghiệp sẽ có sự tăng trưởng mạnh nhờ các chính sách mới được ban hành, đặc biệt là với nhóm doanh nghiệp phi tài chính. Theo dự báo, nhóm phi tài chính sẽ phát hành khoảng 12,1 tỷ USD trái phiếu trong năm 2026, tăng 58,3% so với năm 2025, nhờ vào những cải cách trong khung chính sách và hạ tầng thị trường.

Tuy nhiên, để trái phiếu doanh nghiệp thực sự trở thành kênh huy động vốn hiệu quả cho khu vực sản xuất, các chuyên gia cho rằng cần đồng bộ ba yếu tố quan trọng: mở rộng cơ sở nhà đầu tư, cải thiện cơ cấu hàng hóa và hoàn thiện thể chế cùng hạ tầng thị trường. Theo đó, một cơ chế khuyến khích doanh nghiệp sản xuất có hồ sơ tín nhiệm tốt và minh bạch hơn sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận thị trường vốn qua hình thức phát hành trái phiếu đại chúng.

Bên cạnh đó, việc mở rộng cơ sở nhà đầu tư, bao gồm các quỹ bảo hiểm, quỹ hưu trí tự nguyện, bảo hiểm xã hội, sẽ giúp tạo ra nguồn vốn ổn định và giảm bớt sự phụ thuộc vào ngân hàng. Thị trường cần một hệ thống cơ chế và hạ tầng hoàn chỉnh để có thể thu hút vốn từ các tổ chức đầu tư lớn cả trong nước và quốc tế.

Năm 2026 sẽ là một năm đầy thử thách đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp, khi gần 200.000 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn, đặc biệt là trong bối cảnh các doanh nghiệp bất động sản chịu áp lực lớn. Tuy nhiên, thị trường trái phiếu cũng có thể đối mặt với cơ hội phát triển mạnh mẽ nhờ vào các chính sách mới và sự cải thiện về cơ sở hạ tầng và thể chế. Để đạt được điều này, cần có một hệ thống thị trường minh bạch, ổn định và đa dạng nhà đầu tư để trái phiếu doanh nghiệp thực sự trở thành kênh huy động vốn hiệu quả cho nền kinh tế.

Phan Hà