Ba nền tảng chiến lược để Thủ đô phát triển bứt phá

Hôm nay là một dấu mốc đáng nhớ đối với Thủ đô ngàn năm văn hiến. Với 488/492 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (tương đương 97,6%), Quốc hội khóa XVI đã chính thức thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi), đánh dấu bước tiến quan trọng trong hoàn thiện thể chế cho Hà Nội.

Luật Thủ đô (sửa đổi), cùng với Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới và Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm (đã được HĐND thành phố thông qua chủ trương để trình Chính phủ phê duyệt), tạo thành ba nền tảng chiến lược, xác lập tầm nhìn, vị thế và sứ mệnh dẫn dắt sự phát triển của Thủ đô trong giai đoạn mới.

Hai khách mời tham gia chương trình thời sự tại trường quay S1 của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội. Ảnh: Viết Thành

Trong đó, Nghị quyết số 02-NQ/TW đóng vai trò kim chỉ nam cho hành trình phát triển; Luật Thủ đô (sửa đổi) là điểm tựa pháp lý quan trọng, tạo cơ chế, chính sách vượt trội; còn Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm là bản thiết kế dài hạn, định hình không gian và lộ trình phát triển đồng bộ.

Ba trụ cột này không chỉ hoàn thiện nền tảng thể chế, mà còn khơi dậy khát vọng vươn lên, tạo động lực để Hà Nội - trái tim của cả nước - phát triển mạnh mẽ, văn minh, hiện đại và hạnh phúc, qua đó, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của đất nước.

Từ dấu mốc này, một lộ trình hành động đồng bộ, bài bản đang được mở ra, hướng tới đưa các cơ chế, chính sách vượt trội vào cuộc sống. Đó không chỉ là bước chuyển về thể chế, mà còn là khởi đầu của một hành trình mới - hành trình của niềm tin, khát vọng và những bước tiến vững chắc của Thủ đô cùng cả nước bước vào kỷ nguyên phát triển phồn vinh, thịnh vượng.

Việc cụ thể hóa ba nền tảng chiến lược: Nghị quyết số 02-NQ/TW, Luật Thủ đô (sửa đổi) và Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, gắn với mô hình phát triển mới, thể hiện rõ quyết tâm mạnh mẽ của thành phố. Đó là tinh thần đoàn kết, đồng lòng; là ý chí tự chủ, tự cường; là sự chủ động, tự tin để phát triển, đi trước và nêu gương.

Không chỉ dừng ở quyết tâm, thành phố xác định hành động cụ thể với tinh thần: Nói là làm, làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả và làm đến cùng. Tất cả hướng tới mục tiêu xuyên suốt là xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”.

Tham gia chương trình thời sự tại trường quay S1 của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội có PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, Trưởng khoa Luật, Học viện Hành chính và Quản trị công; ông Nguyễn Văn Hà, Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Luật gia thành phố Hà Nội.

Ngoài ra, chương trình được kết nối trực tiếp với điểm cầu tại xã Thạch Thất. Khách mời tham gia có Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Thạch Thất Nguyễn Đăng Quân; ông Nguyễn Tuấn Chinh, Trưởng phòng Kinh tế xã Thạch Thất và bà Cấn Thị Vân, Bí thư Chi bộ thôn Làng Kim 1, Đảng bộ xã Thạch Thất.

Mở không gian thể chế cho Thủ đô bứt phá

Trao đổi về sự kiện Quốc hội thông qua dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) lần này có ý nghĩa như thế nào đối với Hà Nội, PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, Trưởng Khoa Luật, Học viện Hành chính và Quản trị công cho rằng: Ý nghĩa lớn nhất là Hà Nội có thêm một nền tảng pháp lý mạnh để hiện thực hóa những chủ trương, định hướng lớn của Trung ương trong xây dựng và phát triển Thủ đô, trong bối cảnh thành phố tinh gọn bộ máy, thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, cũng như đổi mới tư duy từ quản lý sang quản trị, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền với tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm và địa phương chịu trách nhiệm”.

PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, Trưởng khoa Luật, Học viện Hành chính và Quản trị công trao đổi tại chương trình. Ảnh: Viết Thành

PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh khẳng định, đây không chỉ là sửa đổi một đạo luật, mà còn là bước tiến về tư duy thể chế, thiết kế cơ chế phù hợp với đặc thù của Thủ đô trong bối cảnh mới. Điểm rất quan trọng là Luật đã tạo cơ sở để tháo gỡ những điểm nghẽn kéo dài về phân quyền, về huy động nguồn lực, về tổ chức bộ máy, quy hoạch cũng như nâng cao chất lượng quản trị đô thị.

“Tôi cho rằng giá trị lớn nhất của Luật Thủ đô (sửa đổi) không chỉ dừng lại ở các chính sách cụ thể cho Thủ đô, mà đã tạo ra một không gian thể chế để Hà Nội chủ động hơn, sáng tạo hơn, dám chịu trách nhiệm hơn và phát triển xứng tầm với vị thế của mình”, PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh nhấn mạnh.

Cuộc cách mạng về thể chế cho sự phát triển của Hà Nội

Theo ông Nguyễn Văn Hà, Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Luật gia thành phố Hà Nội, Luật Thủ đô (sửa đổi) được thông qua có thể coi là một “cuộc cách mạng về thể chế”, tạo nền tảng quan trọng cho sự phát triển của Hà Nội trong giai đoạn tới.

“Việc xây dựng mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đặc thù tại Hà Nội thể hiện sự chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy kiến tạo phát triển”, ông Nguyễn Văn Hà nhấn mạnh.

Luật sư Nguyễn Văn Hà, Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Luật gia thành phố Hà Nội trao đổi tại chương trình. Ảnh: Viết Thành

Một trong những điểm đột phá nổi bật của Luật là việc trao tới 199 thẩm quyền cho chính quyền thành phố. Việc phân cấp, phân quyền mạnh mẽ như vậy sẽ tạo ra các cơ chế “vượt khung”, đặc thù, giúp Hà Nội chủ động hơn trong điều hành và phát triển.

Từ đó, các cơ chế, chính sách mới được kỳ vọng tạo ra ba tác động bứt phá lớn:

Thứ nhất, về tối ưu hóa nguồn lực, Luật sửa đổi cho phép thành phố chủ động hơn về tài chính, ngân sách; phát triển các mô hình đô thị hiện đại như đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD); đồng thời, khơi thông các điểm nghẽn, đặc biệt về hạ tầng giao thông đô thị. “Đây có thể là bước đột phá giúp Thủ đô tiến tới tự chủ cao hơn về ngân sách, giảm dần sự phụ thuộc”, ông Hà nhận định.

Thứ hai, giải phóng sức sáng tạo, Hà Nội là nơi hội tụ nguồn nhân lực chất lượng cao, các nhà khoa học, chuyên gia đầu ngành. Việc cho phép triển khai các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) trong lĩnh vực công nghệ, chính sách sẽ biến Thủ đô thành “không gian thí nghiệm” cho các mô hình phát triển mới. Đây sẽ là động lực quan trọng để hình thành các mô hình kinh doanh sáng tạo, thu hút nhân tài và nguồn lực đầu tư cho Thủ đô và đất nước.

Thứ ba, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị, Luật Thủ đô (sửa đổi) đưa ra cách tiếp cận quản trị hiện đại với phương châm “6 rõ”: Rõ người, rõ việc, rõ quy trình, rõ thời gian, rõ sản phẩm và rõ hiệu quả. Theo ông Nguyễn Văn Hà, đây là bước tiến quan trọng giúp nâng cao trách nhiệm giải trình, bảo đảm các chủ trương, chính sách được triển khai minh bạch, hiệu quả và hướng trực tiếp tới lợi ích của người dân.

"Cách tiếp cận này khác biệt so với trước đây, khi chúng ta đi thẳng vào lộ trình thực thi và hiệu quả cuối cùng mà người dân Thủ đô quan tâm", ông Nguyễn Văn Hà nêu.

Từ những đột phá trên, Luật sư Nguyễn Văn Hà cho rằng, Luật Thủ đô (sửa đổi) không chỉ giúp Hà Nội củng cố vai trò là trung tâm hành chính quốc gia, mà còn định hình trở thành một trục tăng trưởng năng động, có sức lan tỏa mạnh mẽ tới các địa phương khác. Đây là cơ hội để Hà Nội bứt phá, đóng vai trò dẫn dắt và tạo động lực cho cả nước bước vào một kỷ nguyên phát triển mới.

Hà Nội phải là cực tăng trưởng có sức lan tỏa

Luật Thủ đô (sửa đổi) đặt ra yêu cầu Hà Nội không chỉ phát triển cho riêng mình, mà trở thành hạt nhân, động lực tăng trưởng, có vai trò dẫn dắt và lan tỏa thực chất đối với vùng và cả nước.

PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh cho rằng, trong kỷ nguyên mới, Hà Nội không chỉ là trung tâm chính trị - hành chính của quốc gia, mà còn phải là trung tâm kiến tạo phát triển, là cực tăng trưởng có sức lan tỏa thực chất đối với Vùng Thủ đô, khu vực phía Bắc và rộng hơn là cả nước. Hà Nội không chỉ phát triển cho riêng mình, mà cần đảm nhận vai trò dẫn dắt, kết nối, mở đường cho mô hình phát triển mới.

Với vai trò hạt nhân, Hà Nội là nơi tập trung nguồn lực lớn về con người, trí tuệ, hạ tầng, khoa học công nghệ, từ đó tạo sức kéo cho đầu tư, đổi mới sáng tạo và hình thành các chuỗi giá trị mới. Đặt Luật Thủ đô (sửa đổi) trong tinh thần Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị, kỳ vọng đặt ra với Hà Nội không chỉ là tăng trưởng cao hơn, mà là tăng trưởng có sức lan tỏa, có khả năng tạo động lực mới cho cả vùng. Hà Nội phải là đầu tàu, trung tâm hội tụ nguồn lực và là nơi tạo động lực phát triển cho quốc gia.

Hà Nội là trung tâm kiến tạo, dẫn dắt phát triển quốc gia

Đánh giá về vai trò của Hà Nội là trung tâm kiến tạo, dẫn dắt phát triển quốc gia, PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh cho rằng, Hà Nội là trung tâm kiến tạo, dẫn dắt phát triển quốc gia là một định vị rất đúng và trúng trong bối cảnh hiện nay.

Để trở thành một Thủ đô hiện đại, đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên mới, Hà Nội phải là nơi khởi nguồn những ý tưởng sáng tạo, là nơi đề xuất và hình thành các ý tưởng mới cho sự phát triển. Bên cạnh đó, Hà Nội phải thử nghiệm các cơ chế đột phá như: Thiết lập cơ chế thí điểm, mô hình quản trị mới và những chuẩn mực phát triển tiên tiến. Ngoài ra, Hà Nội phải là nơi lan tỏa bài học thể chế, tạo ra những kinh nghiệm thực tiễn có giá trị để áp dụng cho cả nước.

PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, Trưởng Khoa Luật, Học viện Hành chính và Quản trị công. Ảnh: Thanh Nguyễn

Theo PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, để thực hiện được mục tiêu trên, Luật Thủ đô (sửa đổi) đã thể hiện rất rõ việc phân quyền và chủ động với việc giao cho chính quyền thành phố 199 thẩm quyền đặc thù, vượt trội, đi kèm với các điều kiện bảo đảm thực thi. Tuy nhiên, quyền lực luôn phải gắn liền với cơ chế kiểm soát, Luật cũng đã dự liệu nhiều nội dung về kiểm soát quyền lực, gắn chặt với trách nhiệm giải trình và năng lực thực thi của bộ máy.

"Để thực sự dẫn dắt sự phát triển, bên cạnh việc duy trì tốc độ tăng trưởng, Hà Nội cần tập trung cải thiện mạnh mẽ ở các khía cạnh như: Nâng cao hiệu quả quản trị; đảm bảo tính minh bạch trong mọi hoạt động; nâng cao chất lượng dịch vụ công; gia tăng sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp. Đó chính là nền tảng để Hà Nội khẳng định vị thế trung tâm dẫn dắt của mình", PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh nhấn mạnh.

3 trụ cột để Thủ đô bứt phá, lan tỏa phát triển

Nghị quyết 02-NQ/TW xác lập thể chế đặc thù, vượt trội; phân cấp; phân quyền triệt để, toàn diện gắn với cơ chế kiểm soát và trách nhiệm giải trình, bảo đảm Thủ đô có đủ thẩm quyền, công cụ và nguồn lực để chủ động quyết định, tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm toàn diện đối với các vấn đề phát triển của Thủ đô. Nội dung này đã được cụ thể hóa trong Luật Thủ đô sửa đổi.

Liên quan nội dung này, ông Nguyễn Văn Hà nhấn mạnh đó là những đặc quyền rất lớn, song, gắn liền với đặc quyền đó là trách nhiệm cũng rất cao.

Việc cụ thể hóa Nghị quyết 02-NQ/TW để đưa vào Luật Thủ đô (sửa đổi) đã tạo ra một sự bứt phá đòn bẩy về mặt thể chế. Đồng thời, đó cũng là tiền đề mà các Luật Thủ đô đã được ban hành trước đây chưa bao giờ có.

“Điều này sẽ tạo ra những điều kiện rất thuận lợi cho Hà Nội thực hiện vai trò là trung tâm kết nối và lan tỏa. Và trách nhiệm của Hà Nội là phải thực hiện những hành động cụ thể thông qua 3 trụ cột để có thể bứt phá và phát triển”, ông Nguyễn Văn Hà nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Văn Hà, Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Luật gia thành phố Hà Nội. Ảnh: Viết Thành

Ông Nguyễn Văn Hà phân tích, trụ cột thứ nhất là thẩm quyền chủ động kiến tạo của Hà Nội. Không chỉ đơn giản là việc phân cấp đơn thuần, mà chuyển từ thụ động sang phương pháp tự thiết kế chính sách.

Nếu trước đây, việc phân cấp chủ yếu mang tính “thụ động”, tức là địa phương thực hiện theo khuôn khổ đã định sẵn, thì nay, Luật Thủ đô (sửa đổi) mở ra cơ chế mới. Thành phố, các cơ quan có thẩm quyền, HĐND - UBND thành phố, các sở, ban, ngành của thành phố căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình để xây dựng, quản lý, điều hành nhằm đạt được những mục tiêu mà Nhà nước kỳ vọng.

Trụ cột thứ hai là nguồn lực tài chính - yếu tố then chốt để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển. Theo đó, Luật Thủ đô (sửa đổi) đã trao cho Hà Nội những công cụ tài chính linh hoạt hơn. Thành phố sẽ được giữ lại những khoản tăng thu ngân sách và quyền phát hành trái phiếu của Thủ đô để giúp Hà Nội chủ động tạo lập và huy động nguồn lực, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào phân bổ từ Trung ương. Nguồn lực này sẽ được ưu tiên cho phát triển hạ tầng, đặc biệt là hệ thống giao thông công cộng và mạng lưới đô thị gắn kết, tạo sự kết nối và lan tỏa đối với các tỉnh, thành trong vùng Đồng bằng sông Hồng.

Trụ cột thứ ba là yếu tố văn hóa. Hà Nội sở hữu một tiềm lực văn hóa đặc biệt mà “rất khó có một đô thị nào có được”. Công nghiệp văn hóa, di sản văn hóa được quy định rõ trong Luật Thủ đô, tạo cú hích đột phá qua các chính sách đặc thù. Điều này không chỉ góp phần xây dựng hình ảnh Thủ đô văn hiến, mà còn tạo ra các giá trị kinh tế mới, dẫn dắt Thủ đô bước vào kỷ nguyên mới.

Kỳ vọng Hà Nội phát triển bứt phá, hiện đại, là Thủ đô hạnh phúc

Trong bối cảnh Nghị quyết số 02-NQ/TW và Luật Thủ đô (sửa đổi) đã được thông qua, thể hiện sự quan tâm, tin tưởng và kỳ vọng lớn của Trung ương đối với Hà Nội - trái tim của cả nước, PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh cho biết: Là một công dân Thủ đô, bà rất vui mừng khi Hà Nội được trao thêm nhiều thẩm quyền, phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn. Đây là điều kiện quan trọng để Thủ đô phát triển nhanh hơn, chủ động hơn trong quản trị và điều hành.

PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh (phải) trao đổi tại chương trình. Ảnh: Viết Thành

"Tôi kỳ vọng Hà Nội sẽ phát triển theo hướng bền vững, hiện đại nhưng không đánh mất những giá trị văn hóa đặc trưng. Tăng trưởng phải đi đôi với giữ gìn bản sắc, với phát triển có trật tự, kỷ cương và nâng cao chất lượng sống của người dân", PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh nói.

Trong tương lai, Hà Nội cần trở thành nơi hội tụ, thu hút và nuôi dưỡng nhân tài - nơi mà mỗi người đều mong muốn đến sinh sống, làm việc và cống hiến lâu dài. Một Thủ đô mạnh không chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng kinh tế, mà còn bằng chất lượng môi trường sống, chất lượng dịch vụ công và đặc biệt là chỉ số hạnh phúc của người dân.

Khi người dân thực sự hài lòng, tin tưởng và gắn bó, đó chính là nền tảng vững chắc nhất cho sự phát triển bền vững của Thủ đô.

Xã Thạch Thất đẩy mạnh 3 đột phá phát triển

Luật Thủ đô (sửa đổi), cùng Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị và Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm đã tạo ra khung thể chế và định hướng phát triển rõ ràng cho Hà Nội trong giai đoạn mới. Bám sát định hướng này, Đảng bộ xã Thạch Thất xác định nhiều nhiệm vụ, giải pháp cụ thể nhằm đưa chủ trương lớn vào thực tiễn địa phương một cách hiệu quả.

Tại điểm cầu xã Thạch Thất, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Thạch Thất Nguyễn Đăng Quân cho biết, trong không khí phấn khởi khi Luật Thủ đô (sửa đổi) được Quốc hội thông qua, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân địa phương đồng thời nhận thức rõ trách nhiệm trong việc vận dụng các cơ chế, chính sách vượt trội vào thực tiễn.

Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Thạch Thất Nguyễn Đăng Quân trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tại điểm cầu xã Thạch Thất. Ảnh: PV

Theo ông Nguyễn Đăng Quân, nhiệm vụ trước tiên là xã tiếp tục tổ chức tốt công tác quán triệt, tuyên truyền, triển khai thực hiện để các cấp ủy, tổ chức Đảng, cán bộ, đảng viên và nhân dân nắm vững những điểm mới của Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị cũng như các chính sách đặc thù, đột phá của Luật Thủ đô (sửa đổi). Qua đó, nâng cao nhận thức, trách nhiệm, phát huy tinh thần chung sức, đồng lòng, góp phần cùng thành phố thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc", tạo tiền đề cho sự phát triển của quốc gia, dân tộc.

Cùng với đó, xã tiếp tục rà soát, điều chỉnh, bổ sung, cập nhật các nhiệm vụ, giải pháp mới vào Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp; đồng thời, xây dựng Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 02-NQ/TW với các nội dung cụ thể, rõ ràng về nhiệm vụ, giải pháp, đề án, dự án, công trình trọng điểm và lộ trình triển khai.

Trong quá trình tổ chức thực hiện, địa phương xác định 5 nhiệm vụ trọng tâm trên toàn diện các lĩnh vực, từ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội đến xây dựng Đảng và hệ thống chính trị đáp ứng yêu cầu mới. Đồng thời, xã tập trung vào 3 khâu đột phá gồm: Quy hoạch và thực hiện quy hoạch; ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Trong đó, công tác quy hoạch được xác định là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng.

Quang cảnh thành phố Hà Nội. Ảnh: Phạm Hùng

Đề cập đến tác động của tinh thần phân cấp, phân quyền trong Luật Thủ đô (sửa đổi), ông Nguyễn Đăng Quân cho rằng, việc trao thêm thẩm quyền cho Hà Nội sẽ giúp thành phố chủ động hơn trong tổ chức bộ máy, biên chế và xử lý các “điểm nghẽn” cản trở sự phát triển.

Theo đó, cơ chế phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực và nhân lực sẽ được cụ thể hóa rõ hơn. “Có những nội dung trước đây phải xin ý kiến cấp trên, nay địa phương có thể chủ động quyết định và chịu trách nhiệm trong phạm vi thẩm quyền, như việc lập và triển khai khu đô thị, hay tổ chức đấu giá đất xen kẹt”, ông Nguyễn Đăng Quân dẫn chứng.

Cũng theo Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Thạch Thất, cơ chế mới sẽ tạo điều kiện để các xã, phường và đội ngũ cán bộ, đặc biệt là người đứng đầu, phát huy tính chủ động, sáng tạo trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Đồng thời, các chính sách tiền lương đặc thù của Thủ đô được kỳ vọng sẽ tác động tích cực đến động lực làm việc, góp phần thay đổi cách nghĩ, cách làm và nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ.

“Việc phân cấp, phân quyền rõ ràng sẽ góp phần khắc phục tình trạng chồng chéo, đùn đẩy, né tránh trách nhiệm; từ đó nâng cao kỷ cương, kỷ luật hành chính và hiệu quả giải quyết công việc của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong hệ thống chính trị”, ông Nguyễn Đăng Quân nhấn mạnh.

Với định hướng rõ ràng và quyết tâm cụ thể, xã Thạch Thất đang từng bước cụ thể hóa các chủ trương lớn, tạo nền tảng để phát triển đồng bộ, bền vững, góp phần cùng Thủ đô hiện thực hóa các mục tiêu trong giai đoạn phát triển mới.

Tạo nền tảng pháp lý để Hà Nội chủ động phát triển

Đánh giá về những cơ chế, chính sách mới trong Luật Thủ đô (sửa đổi) đối với phát triển kinh tế - hạ tầng tại địa phương, Trưởng phòng Kinh tế xã Thạch Thất Nguyễn Tuấn Chinh cho rằng: “Luật Thủ đô (sửa đổi) ra đời đã giải quyết được rất nhiều vấn đề được xem là "điểm nghẽn" tại địa phương, tạo điều kiện để địa phương chủ động và nhanh chóng xử lý các vấn đề, đáp ứng yêu cầu thực tế. Luật cũng giao quyền để địa phương quyết và chịu trách nhiệm, đồng thời, cho phép áp dụng các nền tảng số trong quản lý, bảo đảm thuận lợi nhất cho người dân và doanh nghiệp phát triển.

Trưởng phòng Kinh tế xã Thạch Thất Nguyễn Tuấn Chinh trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội. Ảnh: PV

Theo ông Nguyễn Tuấn Chinh, một trong những điểm nghẽn lớn nhất trong đầu tư xây dựng là thủ tục hành chính kéo dài. Sau khi luật được ban hành, phòng chuyên môn sẽ tham mưu lãnh đạo xã báo cáo thành phố để thực hiện các thủ tục liên thông với các sở, ngành, rút ngắn tối đa quá trình thẩm định, phê duyệt và quản lý xây dựng. Toàn bộ quá trình này sẽ được thực hiện trên nền tảng số, bảo đảm công khai, minh bạch.

Trong quá trình thực hiện, với những nội dung khó, luật cho phép thuê chuyên gia, nhất là trong các lĩnh vực chuyển đổi số và thẩm định các dự án lớn. Đồng thời, việc chấm điểm, đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ, công chức sẽ được thực hiện qua nền tảng số Hanoi-Work, làm cơ sở để khen thưởng, động viên kịp thời.

Đối với công tác quy hoạch, yêu cầu đặt ra là phải đồng bộ, ổn định lâu dài, không chồng chéo và bám sát tổng thể quy hoạch của Thủ đô. Bên cạnh đó, việc thu hút nguồn lực sẽ được đẩy mạnh, trong đó, đầu tư công đóng vai trò dẫn dắt, đầu tư tư nhân tham gia với nhiều hình thức như PPP để tăng nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội...

Ngoài ra, theo ông Nguyễn Tuấn Chinh, Phòng Kinh tế xã Thạch Thất sẽ tham mưu thực hiện chuyển giao tài sản cho đơn vị sự nghiệp công lập khai thác hiệu quả theo nguyên tắc liên doanh, liên kết, cho thuê, tránh lãng phí, tăng nguồn thu. Công tác quản lý đất đai, xây dựng, phòng cháy, chữa cháy cũng sẽ được thực hiện chặt chẽ, bảo đảm tuân thủ quy định và ổn định lâu dài.

“Tôi tin tưởng rằng, với những giải pháp này, địa phương sẽ góp phần cùng Thủ đô tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, tăng trưởng theo đúng định hướng của Trung ương”, ông Nguyễn Tuấn Chinh chia sẻ.

Người dân đặt nhiều kỳ vọng vào Luật Thủ đô (sửa đổi)

Những điểm mới về an sinh xã hội, chăm sóc sức khỏe và hiện đại hóa y tế trong Luật Thủ đô (sửa đổi) đang tạo sự đồng thuận, tin tưởng từ đội ngũ đảng viên và người dân ở cơ sở, với kỳ vọng luật sớm đi vào cuộc sống.

Trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tại điểm cầu xã Thạch Thất, đảng viên Cấn Thị Vân (Đảng bộ xã Thạch Thất) bày tỏ vui mừng khi Quốc hội đã thông qua Luật Thủ đô sửa đổi với tỷ lệ tán thành rất cao. Là đảng viên ở cơ sở, chị rất tâm đắc vì Luật Thủ đô (sửa đổi) lần này đặc biệt quan tâm công tác bảo đảm an sinh xã hội, chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Đảng viên Cấn Thị Vân (phải) trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tại điểm cầu xã Thạch Thất. Ảnh: PV

Qua nghiên cứu cho thấy, Luật có các quy định đột phá về hiện đại hóa y tế Thủ đô, như y tế số, khám, chữa bệnh từ xa, lưu động. Đáng chú ý, Luật cũng thể hiện rõ việc chuyển đổi tư duy từ chữa bệnh sang phòng bệnh, thông qua các quy định về khám sức khỏe định kỳ miễn phí, khám sàng lọc cho người dân. Việc người dân được chăm lo, khám sức khỏe định kỳ có ý nghĩa rất lớn.

Đặc biệt, việc tăng cường khám, chữa bệnh từ xa, khám lưu động sẽ giúp người dân không phải đi lại nhiều, vừa giảm chi phí, vừa có điều kiện chăm lo sức khỏe bản thân. Đó là điều thiết thực, gần gũi nhất với người dân.

Với vai trò người đảng viên, chị Cấn Thị Vân nhận thức rõ trách nhiệm phải nghiên cứu kỹ Luật Thủ đô và các nghị quyết chiến lược của Trung ương để tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện. Mỗi đảng viên cũng cần nêu cao tinh thần, trách nhiệm, cùng với cấp ủy, chính quyền địa phương cụ thể hóa thành các chương trình, kế hoạch và thực hiện nghiêm túc, góp phần đưa các nghị quyết của Đảng, Luật Thủ đô vào cuộc sống nhanh nhất, góp phần xây dựng địa phương và Thủ đô giàu mạnh, hạnh phúc.

Hà Nội cần bước đi đột phá để Luật Thủ đô đi vào cuộc sống hiệu quả

Trở lại với điểm cầu trường quay S1, chia sẻ về việc Hà Nội cần có những bước đi đột phá để Luật Thủ đô (sửa đổi) đi vào cuộc sống hiệu quả, PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh cho rằng, điều quan trọng nhất sau khi Luật Thủ đô (sửa đổi) được thông qua là chúng ta phải triển khai ngay khâu tổ chức thi hành.

“Chúng ta đã có Nghị quyết 66-NQ/TW về xây dựng pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật, luôn phải gắn luật vào thực tiễn. Chính vì vậy, tôi nghĩ rằng một đạo luật dù có đúng và trúng đến đâu nhưng nếu không được triển khai một cách đồng bộ thì khó có thể tạo được những chuyển biến thực chất. Giá trị cuối cùng của luật sẽ phải cảm nhận được từ thước đo của người dân và doanh nghiệp, thấy được những chuyển biến thực chất”, PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh cho biết.

Thành phố Hà Nội định hướng phát triển đô thị xanh -văn minh - hiện đại. Ảnh Phạm Hùng

Theo PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, Hà Nội cần khẩn trương xây dựng các chương trình, kế hoạch, nghị quyết để tổ chức triển khai và các điều kiện đảm bảo thực hiện, phân định rõ trách nhiệm.

Thứ hai, Hà Nội cần tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn. Qua phần trao đổi của các cấp chính quyền, người dân..., những điểm nghẽn được nêu ra là thủ tục hành chính; tổ chức bộ máy; chuyển đổi số; quy hoạch; thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.

Về thu hút nhân tài, theo PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, Luật Thủ đô (sửa đổi) tập trung vào các lĩnh vực trọng điểm rất phù hợp xu thế phát triển như: Y tế, giáo dục chất lượng cao, giao thông, logistics, môi trường, nông nghiệp công nghệ cao, hay khu vực Công nghệ cao Hòa Lạc. Đồng thời, thành phố cần có các cơ chế, chế độ, chính sách về nhà ở và điều kiện công vụ để khuyến khích người tài cống hiến cho Thủ đô.

Thứ ba là cơ chế kiểm tra và giám sát. Trong đó, khâu kiểm tra, giám sát cần được thực hiện thường xuyên để kịp thời có những điều chỉnh phù hợp, đảm bảo triển khai đến đâu, hiệu quả đến đó, đúng với tinh thần phân quyền để Hà Nội chủ động, sáng tạo và dám chịu trách nhiệm.

Tập trung thực hiện quy hoạch và tái cấu trúc đô thị

Hà Nội đang thực hiện cùng lúc nhiều nhiệm vụ quan trọng, ông Nguyễn Văn Hà cho rằng, việc triển khai Luật Thủ đô (sửa đổi) trong bối cảnh mới đòi hỏi thành phố phải “mang trên mình rất nhiều nhiệm vụ” và cần sự đồng lòng của cả chính quyền, người dân.

Ông Nguyễn Văn Hà chia sẻ, Luật Thủ đô (sửa đổi) đã xác định và đóng vai trò rất lớn là giao cho Hà Nội thực thi các giải pháp mang tính đồng bộ trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ chiến lược được quy định trong luật. Tuy nhiên, để triển khai hiệu quả, cần xác định rõ trọng tâm và định hướng, bởi sẽ có những nhiệm vụ phải được thực hiện ngay khi luật có hiệu lực.

Ông Nguyễn Văn Hà, Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Luật gia thành phố Hà Nội. Ảnh: Phạm Hùng

Theo ông Nguyễn Văn Hà, nhiệm vụ đầu tiên và mang tính bao trùm, trọng tâm là Hà Nội phải quy hoạch và tái cấu trúc đô thị. Nhiệm vụ này đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, cơ quan có thẩm quyền phải rà soát từng khâu, từng bước.

Thứ hai, về phát triển kinh tế, các nguồn lực như nội sinh, phái sinh, hay nguồn lực thu hút được phải đồng bộ và cùng phát triển. Luật Thủ đô (sửa đổi) cho phép áp dụng các cơ chế đặc thù như “cơ chế chính sách vượt khung đối với thử nghiệm có kiểm soát”, đây là cơ chế đặc thù chưa từng có trong tiền lệ, tạo điều kiện cho những người “dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm”.

Bên cạnh đó, các lĩnh vực như chuyển đổi số, kinh tế số, công nghiệp bán dẫn, đổi mới sáng tạo đều đòi hỏi chính sách phải liên tục cập nhật vì “ngày hôm nay có thể mới nhưng ngày mai đã trở thành cũ”. Do vậy, khi cụ thể hóa Luật Thủ đô (sửa đổi), Hà Nội phải cập nhật những nội dung đó.

Thứ ba, về yếu tố nội tại về cơ cấu tổ chức bộ máy và đầu tư công: Luật Thủ đô phân cấp tới 199 thẩm quyền cho Hà Nội, trong đó, có nhiều thẩm quyền mới liên quan trực tiếp đến đầu tư công. Điều này đặt ra yêu cầu phải chuẩn hóa quy trình quản trị, đẩy nhanh giải ngân và vận hành hiệu quả các dự án trọng điểm. Khi các dự án này được thực hiện đúng tiến độ sẽ là tiền đề vô cùng quan trọng để khơi thông nguồn lực và là động lực để phát triển Thủ đô.

Ba nền tảng chiến lược để Thủ đô bứt phá

PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh bày tỏ kỳ vọng về sự phát triển của Thủ đô qua 3 nền tảng chiến lược là Luật Thủ đô, Nghị quyết số 02-NQ/TW và Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm được triển khai đồng bộ. Điều này sẽ giúp Hà Nội có sự thống nhất giữa tầm nhìn chính trị, cơ sở pháp lý và công cụ để tổ chức phát triển dài hạn.

Theo PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị xác lập những định hướng và vị thế của Thủ đô; còn Luật Thủ đô phân quyền rất rõ để Hà Nội bứt phá và trao quyền với các nhóm được phân quyền; việc quy hoạch giúp Hà Nội tổ chức lại không gian đô thị và phân bổ nguồn lực.

“Với thế kiềng ba chân này, Hà Nội sẽ chuyển mạnh từ phát triển chiều rộng sang phát triển chiều sâu và có những bứt phá mạnh mẽ hơn với rất nhiều nội dung, từ văn hóa, khoa học công nghệ, du lịch, y tế..., giải quyết được tất cả những điểm nghẽn. Chúng ta sẽ biến lợi thế từ vị trí Thủ đô là trái tim của cả nước sang lợi thế về thể chế, về tri thức, đổi mới sáng tạo và đổi mới từ tư duy quản lý sang quản trị”, PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh khẳng định.

Cũng theo PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, nếu Hà Nội tận dụng tốt tất cả cơ chế mà trong Luật Thủ đô đã xây dựng, cũng như sự định hướng trong Nghị quyết số 02-NQ/TW, cùng với một quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, thì Hà Nội hoàn toàn có thể có những bước phát triển bứt phá, xứng đáng là trái tim của cả nước.

Các khách mời và ekip thực hiện chương trình. Ảnh: Thành Nguyễn

Qua trao đổi tại chương trình đã khẳng định, Luật Thủ đô (sửa đổi), Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị và Quy hoạch tổng thể Thủ đô là những bản thiết kế nằm trong tổng thể bộ ba trụ cột chiến lược: Thể chế - Quy hoạch - Mô hình phát triển mới của Thủ đô với tầm nhìn 100 năm.

Sự kiện Luật Thủ đô (sửa đổi) được kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI thông qua trở thành dấu mốc lịch sử đặc biệt quan trọng trong tiến trình phát triển của Thủ đô. Luật Thủ đô (sửa đổi) cùng với Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị và sắp tới là Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm khi được Chính phủ phê duyệt sẽ mở ra thời kỳ phát triển bứt phá cho Thủ đô trong kỷ nguyên tiến lên hùng cường, thịnh vượng cùng đất nước, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng và phát triển Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc"; lấy con người làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của phát triển.