Ban Bí thư: Triển khai tiết đọc sách thành môn học tự chọn

Chỉ thị 04-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới đã nhấn mạnh nhiều nội dung quan trọng liên quan tới phát triển văn hóa đọc toàn dân, phát triển hoạt động đọc của thế hệ trẻ thông qua triển khai các tiết đọc sách trong trường học.

Học sinh chăm chú đọc sách trong một tiết học. Ảnh: Đinh Hà.

Xuất bản phải là công cụ chủ đạo trong giáo dục

Chỉ thị 04-CT/TW xác định quan điểm chỉ đạo là: “Xuất bản phải đáp ứng tốt nhu cầu đọc, học, giải trí và hưởng thụ văn hóa tinh thần của Nhân dân", "phát triển văn hóa đọc, lấy người đọc là trung tâm, là mục tiêu của hoạt động xuất bản", đồng thời, "cần xây dựng và hình thành thói quen đọc sách trong cộng đồng, hình thành văn hóa đọc".

Ban Bí thư cũng chỉ đạo xuất bản phải là công cụ chủ đạo trong giáo dục, đào tạo. Lĩnh vực xuất bản được Ban Bí thư xác định như một "cánh cửa" để tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại.

Để phát triển văn hóa đọc mạnh mẽ, Đảng và Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong việc định hướng và kiến tạo hoạt động xuất bản thông qua cơ chế, chính sách đầu tư phát triển văn hóa đọc trong xã hội.

Trên quan điểm chỉ đạo này, Chỉ thị 04-CT/TW của Ban Bí thư đặt mục tiêu năm 2030, văn hóa đọc được phát triển mạnh mẽ, bằng cách hình thành các thiết chế văn hóa tạo không gian văn hóa đọc, học tập, sáng tạo trong cộng đồng hướng đến xây dựng phong trào toàn dân đọc sách.

Theo đó, văn hóa đọc cần phải được phát triển sâu rộng, cả ở các thành phố lớn lẫn các tỉnh, vùng sâu, vùng xa, miền núi, hải đảo, đồng bào dân tộc thiểu số. "Từ Trung ương đến mỗi tỉnh, thành phố cần xây dựng thư viện số, tủ sách điện tử, sử dụng thống nhất; có thư viện lớn, trung tâm phát hành quy mô, hiện đại gắn với chuyển đổi số", Chỉ thị nêu rõ.

Mục tiêu tới năm 2045, Việt Nam có hệ thống xuất bản đáp ứng tốt nhu cầu đọc, học, giải trí và hưởng thụ văn hóa tinh thần của nhân dân trong kỷ nguyên mới.

Xây dựng thói quen và kỹ năng đọc

Với mục tiêu phát triển văn hóa đọc, đặt xuất bản là công cụ chủ đạo của giáo dục, đào tạo; Ban Bí thư đề ra nhiệm vụ phải tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, tăng cường đầu tư nguồn lực, hạ tầng kỹ thuật cho xuất bản, xuất bản điện tử. Đồng thời, thúc đẩy hợp tác công tư, trong đó đơn vị xuất bản giữ vai trò then chốt, chủ đạo trong định hướng chính trị, văn hóa truyền thống của dân tộc.

Để văn hóa đọc phát triển, các nội dung xuất bản cần được đầu tư, các tác phẩm mở rộng thể loại, đề tài có giá trị tư tưởng, khoa học, thẩm mỹ, đáp ứng nhu cầu tri thức và giải trí của nhân dân. Đặc biệt, Chỉ thị 04-CT/TW đặt ra nhiệm vụ xuất bản cần đổi mới mô hình quản trị hoạt động, nhằm thích ứng tốt với thị hiếu công chúng, bạn đọc.

Một nội dung trọng tâm mà Chỉ thị nêu rõ là: "Xây dựng thói quen và kỹ năng đọc, tạo nền tảng cho việc học tập suốt đời, từ đó hình thành xã hội học tập". Để thực hiện nhiệm vụ này, cần đẩy mạnh hoạt động của xuất bản trong cộng đồng, hình thành các thiết chế không gian văn hóa đọc, giải trí hiện đại, thân thiện, đề cao vai trò thiết yếu của sách trong đời sống xã hội. Triển khai tốt các nội dung này, việc chăm lo, nuôi dưỡng, phát triển văn hóa đọc trong các tầng lớp nhân dân mới có thể hoàn thành.

Ngoài ra, Chỉ thị 04-CT/TW đưa việc xây dựng thư viện số và hệ thống phát hành số là một nội dung quan trọng. Thư viện và hệ thống phát hành số sẽ góp phần lan tỏa văn hóa đọc mạnh mẽ hơn, rộng khắp hơn. Đồng thời, giải pháp thư viện sách Việt Nam cho nước ngoài và đưa sách Việt vào hệ thống thư viện đại học toàn cầu cũng là 2 hoạt động được nhắc tới trong Chỉ thị.

Chỉ thị 04-CT/TW nêu rõ cần hình thành các thiết chế không gian văn hóa đọc, giải trí hiện đại, thân thiện. Ảnh: Trần Hiền.

Triển khai tiết đọc sách thành môn tự chọn, hình thành thói quen đọc sách

Về công tác tổ chức thực hiện, Ban Bí thư giao Đảng ủy Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai tiết đọc sách thành môn tự chọn trong hệ thống trường từ tiểu học đến trung học cơ sở để hình thành thói quen đọc sách, phát triển tư duy, xây dựng xã hội học tập suốt đời. Đồng thời, Ban Bí thư nhấn mạnh cần xây dựng thư viện hiện đại trong trường học, đáp ứng việc học, đọc, giải trí của học sinh, sinh viên.

Ban Bí thư cũng giao Hội Xuất bản Việt Nam phát huy vai trò, trách nhiệm trong phát triển ngành xuất bản và văn hóa đọc.

Nhiều nội dung quan trọng khác được Ban Bí thư ghi rõ, giao các cơ quan liên quan chủ trì, tổ chức thực hiện. Trong đó, trong đó có nội dung về "chính sách ưu đãi vượt trội cho xuất bản, chính sách thu hút các nguồn lực xã hội tham gia vào hoạt động xuất bản, khuyến khích xã hội hóa cho những mảng sách thiết yếu, nghiên cứu".

Ban Bí thư cũng giao Đảng ủy Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp các cơ quan liên quan trong nhiều nội dung, trong đó có "xây dựng Đề án về chương trình Sách quốc gia, Đề án phát triển xuất bản điện tử; phấn đấu trước năm 2030, Việt Nam có Thủ đô Sách thế giới". Thêm vào đó, tổ chức triển khai các Dự án hỗ trợ xuất bản Việt Nam, Dự án dịch thuật Việt Nam và các chương trình lan tỏa văn hóa thông qua sách khác.

Chỉ thị 04-CT/TW đã xác định rõ cần phát triển văn hóa đọc, xác định xuất bản là công cụ của giáo dục, là ngành có vai trò then chốt để phát triển các lĩnh vực khác. Với định hướng này, tiết đọc sách được chỉ thị triển khai như một môn tự chọn tại các cơ sở giáo dục tiểu học, trung học cơ sở sẽ giúp văn hóa đọc đi sâu vào đời sống, trở thành một kỹ năng thiết yếu, hữu ích cho thế hệ trẻ trong kỷ nguyên mới.

Thụy An